IUNG-PIB zgodnie z wymogami Obwieszczenia opracował wartości klimatycznego bilansu wodnego dla wszystkich gmin Polski (2477 gmin) oraz w oparciu o kategorie gleb określił w tych gminach aktualny stan zagrożenia suszą rolniczą. W trzynastym okresie raportowania tj. od 21 lipca do 20 września 2023 roku średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW), na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą była ujemna, wynosiła -26 mm. W obecnym sześciodekadowym okresie wartość KBW uległa zwiększeniu o 11 mm w stosunku do poprzedniego okresu (11 VII-10 IX). Deficyt wody dla roślin uprawnych zmniejszył się w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Największy deficyt notowano we wschodniej części Pojezierza Wielkopolskiego, na Kujawach, w Północnej części Polesia Lubelskiego, na Wysoczyźnie Żelechowskiej oraz na krańcach północnowschodniej Polski od -120 do -159 mm. Na pozostałym terytorium Polski niedobór wody wynosił od 0 do -119 mm. W wyniku występujących warunków wilgotnościowych w trzynastym okresie raportowania stwierdzamy wystąpienie suszy rolniczej na terenie kraju. Poniżej przedstawiamy występowanie suszy rolniczej na terenie kraju powodującej obniżenie plonów przynajmniej o 20% w skali gminy w stosunku do plonów uzyskanych w średnich wieloletnich warunkach pogodowych. Susza rolnicza występowała na terenie 3 województw: Susza występowała w 2 monitorowanych uprawach: W trzynastym okresie raportowania od 21 lipca do 20 września 2023 r. największy zasięg suszy rolniczej występował wśród upraw rzepaku i rzepiku wysiewanego w sierpniu i w początku września br. Suszę w tych uprawach notowano w 28 gminach (1,13% gmin Polski) na obszarze 0,08% gruntów ornych kraju. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach rzepaku i rzepiku w województwach przedstawia tab. 1. Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach rzepaku i rzepiku Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchni z suszą [%] 1. wielkopolskie 226 17 7,52 0,45 2. podlaskie 314 6 5,08 0,19 3. mazowieckie 118 5 1,59 0,18 Suszę rolniczą w tym okresie sześciodekadowym odnotowano także w uprawach ziemniaka. Notowano ją w 9 gminach (0,36% gmin Polski), nastąpiło zmniejszenie o 0,12 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 0,01% gruntów ornych kraju. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach ziemniaka w województwach przedstawia tab. 2. Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach ziemniaka Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchni z suszą [%] 1. mazowieckie 226 5 1,59 0,06 2. podlaskie 314 2 1,69 0,03 3. wielkopolskie 118 2 0,88 0,01 Tegoroczny lipiec był ciepły, na przeważającym terytorium Polski notowano temperaturę powietrza wyższą od normy wieloletniej od 0,5 do 1,5oC. W normie wieloletniej znajdowały się tylko północne oraz północno-wschodnie obszary kraju. Najwyższą temperaturę powietrza notowano na Pojezierzu i Nizinie Wielkopolskiej, w Kotlinie Sandomierskiej, na Nizinie Śląskiej od 20 do 22oC. Najchłodniej było w północnych i południowych obszarach Polski od 15 do 17oC. Na pozostałym terytorium kraju temperatura wynosiła od 17 do 20oC. Tegoroczny sierpień również był ciepły, na przeważającym obszarze kraju notowano temperaturę powietrza wyższą od normy wieloletniej od 0,5 do 3,0oC. W normie wieloletniej znajdowały się tylko północno-zachodnie obszary kraju. Najwyższą temperaturę powietrza notowano we wschodniej części Pojezierza Wielkopolskiego i na Nizinie Wielkopolskiej, w Kotlinie Sandomierskiej, na Nizinie Śląskiej oraz na wschodzie kraju od 20 do 22oC. Najchłodniej było w północno- zachodnich i południowych obszarach Polski od 15 do 18oC. Na pozostałym terytorium kraju temperatura wynosiła od 18 do 20oC. W pierwszej i drugiej dekadzie września najniższą temperaturę powietrza notowanow rejonach podgórskich, poniżej 12oC (w I dekadzie) oraz od 12 do 15oC (w II dekadzie), a najwyższą na Pojezierzu Wielkopolskim, na Kujawach, na Nizinie Śląskiej powyżej 18oC (w I dekadzie) oraz od 18 do 21oC (w II dekadzie), na pozostałym terytorium kraju notowano od 12 do 18oC (w I dekadzie) oraz od 15 do 18oC (w II dekadzie). W lipcu na Pobrzeżu Słowińskim, w południowo-zachodniej oraz w środkowo-wschodniej części kraju liczba godzin ze Słońcem wynosiła 280 do 320 godz. W Tatrach oraz w okolicach Mławy notowano najmniej słonecznych godzin (poniżej 220). Na pozostałym obszarze Polski zanotowano od 220 do 280 słonecznych godzin. W sierpniu najwyższe usłonecznienie notowano na Polesiu Lubelskim gdzie liczba godzin ze Słońcem wynosiła ponad 260 godzin, w Tatrach oraz w okolicach Mławy notowano najmniej słonecznych godzin (poniżej 180) Na pozostałym obszarze Polski zanotowano od 180 do 260 słonecznych godzin. W pierwszej dekadzie września największe usłonecznienie notowano w środkowej Polsce powyżej 100 godzin, najmniej godzin ze Słońcem notowano na południu i północy kraju poniżej 90 godzin. W drugiej dekadzie tego miesiąca najwięcej słonecznych godzin notowano w Wielkopolsce oraz na Warmii i Mazurach od 90 do 98 godz. a najmniej w południowo-wschodniej części kraju od 70 do 80 godzin. W lipcu opady na przeważającym obszarze Polski były małe, nie przekraczały 90 mm, stanowiły 20-90% normy wieloletniej. Tylko na północnym zachodzie oraz w okolicach Sandomierza i Tarnowa notowano ich więcej od 110 do 180 mm (110-150% normy). W sierpniu opady na przeważającym obszarze Polski opady były powyżej normy z wielolecia od 110% do nawet 270%. Tylko w okolicach Białegostoku i Leska notowano opady poniżej normy wieloletniej od 70 do 90%. W pierwszej i drugiej dekadzie września niskie opady poniżej 5 mm lub ich brak notowano na przeważającym obszarze kraju. Najwyższe opady od 15 mm do 50 mm notowano na południu Polski (w I dekadzie) a nawet do 100 mm (w II dekadzie). W pierwszym i drugim raporcie notowano stosunkowo niskie wartości ewapotraspiracji wynoszące 2,5 mm/dzień. Natomiast w trzecim raporcie ewapotranspiracja wzrosła do 3,1 mm/dzień, w czwartym do 3,5 mm/dzień, w piątym do 3,7 mm/dzień, w szóstym do 4,0 a w siódmym do 4,2 mm/dzień co powodowało, że niedobory wody były coraz większe. W ósmym raporcie wartość ewapotraspiracji była już niższa i wynosiła 4,0, w dziewiątym 3,6, w dziesiątym 3,7 mm/dzień, w jedenastym 3,5 mm/dzień, w dwunastym 3,6 mm/dzień a w trzynastym 3,0 mm/dzień, wynikiem czego było zmniejszenie deficytu wody zwłaszcza w Polsce południowo-wschodniej oraz w północno-zachodniej. Największy deficyt wody w tym okresie sześciodekadowym dla roślin uprawnych notowano na Kujawach oraz we wschodniej części Pojezierza Wielkopolskiego, w północnej części Polesia Lubelskiego, na Wysoczyźnie Żelechowskiej oraz na krańcach północno-wschodnich Polski, który wynosił od -120 do -159 mm.