IUNG-PIB zgodnie z wymogami Obwieszczenia opracował wartości klimatycznego bilansu wodnego dla wszystkich gmin Polski (2477 gmin) oraz w oparciu o kategorie gleb określił w tych gminach aktualny stan zagrożenia suszą rolniczą. W czternastym okresie raportowania tj. od 1 sierpnia do 30 września 2023 roku średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW), na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą była ujemna, wynosiła -40 mm. W obecnym sześciodekadowym okresie wartość KBW uległa zmniejszeniu o 14 mm w stosunku do poprzedniego okresu (21 VII-20 IX). Deficyt wody dla roślin uprawnych zmniejszył się w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Największy deficyt notowano we wschodniej części Pojezierza Wielkopolskiego, na Kujawach, w Północnej części Polesia Lubelskiego, na Wysoczyźnie Żelechowskiej oraz na krańcach północnowschodniej Polski od -120 do -149 mm. Na pozostałym terytorium Polski niedobór wody wynosił od 0 do -119 mm. W wyniku występujących warunków wilgotnościowych w trzynastym okresie raportowania stwierdzamy wystąpienie suszy rolniczej na terenie kraju. Poniżej przedstawiamy występowanie suszy rolniczej na terenie kraju powodującej obniżenie plonów przynajmniej o 20% w skali gminy w stosunku do plonów uzyskanych w średnich wieloletnich warunkach pogodowych. Susza rolnicza występowała na terenie 5 województw: Susza występowała w uprawie rzepaku i rzepiku W czternastym okresie raportowania od 1 sierpnia do 30 września 2023 r. największy zasięg suszy rolniczej występował wśród upraw rzepaku i rzepiku wysiewanego w sierpniu i w początku września br. Suszę w tych uprawach notowano w 24 gminach (0,97% gmin Polski) nastąpiło zmniejszenie o 0,16 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Susze notowano na obszarze 0,08% gruntów ornych kraju. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach rzepaku i rzepiku w województwach przedstawia tab. 1. Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach rzepaku i rzepiku Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchni z suszą [%] 1. wielkopolskie 226 12 5,31 0,57 2. podlaskie 314 3 2,54 0,12 3. mazowieckie 118 5 1,59 0,08 4. lubelskie 213 3 1,41 0,01 5. kujawsko-pomorskie 144 1 0,69 0,00 Tegoroczny sierpień był ciepły, na przeważającym obszarze kraju notowano temperaturę powietrza wyższą od normy wieloletniej od 0,5 do 3,0oC. W normie wieloletniej znajdowały się tylko północno-zachodnie obszary kraju. Najwyższą temperaturę powietrza notowano we wschodniej części Pojezierza Wielkopolskiego i na Nizinie Wielkopolskiej, w Kotlinie Sandomierskiej, na Nizinie Śląskiej oraz na wschodzie kraju od 20 do 22oC. Najchłodniej było w północno- zachodnich i południowych obszarach Polski od 15 do 18oC. Na pozostałym terytorium kraju temperatura wynosiła od 18 do 20oC. W pierwszej i drugiej dekadzie września najniższą temperaturę powietrza notowano w rejonach podgórskich, poniżej 12oC (w I dekadzie) oraz od 12 do 15oC (w II dekadzie), a najwyższą na Pojezierzu Wielkopolskim, na Kujawach, na Nizinie Śląskiej powyżej 18oC (w I dekadzie) oraz od 18 do 21oC (w II dekadzie), na pozostałym terytorium kraju notowano od 12 do 18oC (w I dekadzie) oraz od 15 do 18oC (w II dekadzie). W trzeciej dekadzie tego miesiąca najniższą temperaturę powietrza notowano w dalszym ciągu w rejonach podgórskich (poniżej 12oC), zaś najwyższą (powyżej 17oC) we wschodniej części Pojezierza Wielkopolskiego, na Kujawach, Polesiu Lubelskim oraz północno-wschodniej części Mazowsza. W sierpniu najwyższe usłonecznienie notowano na Polesiu Lubelskim, gdzie liczba godzin ze Słońcem wynosiła ponad 260 godzin, w Tatrach oraz w okolicach Mławy notowano najmniej słonecznych godzin (poniżej 180) Na pozostałym obszarze Polski zanotowano od 180 do 260 słonecznych godzin. W pierwszej dekadzie września największe usłonecznienie notowano w środkowej Polsce powyżej 100 godzin, najmniej godzin ze Słońcem notowano na południu i północy kraju poniżej 90 godzin. W drugiej dekadzie tego miesiąca najwięcej słonecznych godzin notowano w Wielkopolsce oraz na Warmii i Mazurach od 90 do 98 godz. a najmniej w południowo-wschodniej części kraju od 70 do 80 godzin. W trzeciej dekadzie najwięcej słonecznych godzin notowano w Wielkopolsce oraz w północno-wschodniej Polsce od 79 do 86 godz., a najmniej w południowej części kraju poniżej 60 godzin. Na pozostałym obszarze kraju notowano od 60 do 79 godzin ze Słońcem. W sierpniu opady na przeważającym obszarze Polski opady były powyżej normy z wielolecia od 110% do nawet 270%. Tylko w okolicach Białegostoku i Leska notowano opady poniżej normy wieloletniej od 70 do 90%. W pierwszej, drugiej oraz w trzeciej dekadzie września niskie opady poniżej 5 mm lub ich brak notowano na przeważającym obszarze kraju. Najwyższe opady od 15 mm do 50 mm notowano na południu Polski (w I dekadzie) a nawet do 100 mm (w II dekadzie) i ponad 100 mm (w III dekadzie). W pierwszym i drugim raporcie notowano stosunkowo niskie wartości ewapotraspiracji wynoszące 2,5 mm/dzień. Natomiast w trzecim raporcie ewapotranspiracja wzrosła do 3,1 mm/dzień, w czwartym do 3,5 mm/dzień, w piątym do 3,7 mm/dzień, w szóstym do 4,0 a w siódmym do 4,2 mm/dzień co powodowało, że niedobory wody były coraz większe. W ósmym raporcie wartość ewapotraspiracji była już niższa i wynosiła 4,0, w dziewiątym 3,6, w dziesiątym 3,7 mm/dzień, w jedenastym 3,5 mm/dzień, w dwunastym 3,6 mm/dzień, w trzynastym 3,0 mm/dzień a w czternastym 2,8 mm/dzień, wynikiem czego było zmniejszenie deficytu wody zwłaszcza w Polsce południowo-wschodniej oraz w północno-zachodniej. Największy deficyt wody w tym okresie sześciodekadowym dla roślin uprawnych notowano na Kujawach oraz we wschodniej części Pojezierza Wielkopolskiego, w północnej części Polesia Lubelskiego, na Wysoczyźnie Żelechowskiej oraz na krańcach północno-wschodnich Polski, który wynosił od -120 do -149 mm. Informujemy, że zgodnie z definicją określoną w ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 150, poz. 1249, z późn. zm.) „suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb”. A zatem w obojętnie którym okresie sześciodekadowym zostanie stwierdzona susza, to plony ostateczne dla upraw objętych suszą będą niższe przynajmniej o 20% w skali gminy w stosunku do plonów uzyskanych w średnich wieloletnich warunkach pogodowych. Natomiast szczegółowe informacje przedstawiające straty plonów w poszczególnych województwach za pomocą map oraz tabel zamieszczone są na stronie Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej www.susza.iung.pulawy.pl, na której znajduje się zakładka: Mapy zagrożenia suszą\Wybierz uprawę\Wybierz okres – należy wybrać Zasięg maksymalny,