Sprawozdanie z wyjazdu zagranicznego Bruksela, Belgia
Termin wyjazdu: 12-13.10.2023 Cel wyjazdu: Spotkanie rozpoczynające Value4Farm Spotkanie rozpoczęło się o godzinie 13:00. Wprowadzenie do projektu, jego celów oraz ogólna prezentacja programu spotkania zostały przedstawione przez Sandera Vandendriessche z INA (jednostka koordynująca). Każdy z partnerów przedstawił ok. 10 minutową prezentację swojej instytucji i jej roli w projekcie. Ok. 15:45 zaprezentowano aspekty administracyjne przedstawione przez Oficera Projektu CINEA. Około godziny 16:00 rozpoczęto prezentację pakietów roboczych (WP1 – WP7) przez liderów pakietów z udziałem liderów zadań, w tym IUNG. O godzinie 18:30 została zorganizowana wycieczka piesza po Brukseli i kolacja. Drugiego dania prezentowano obiekty demonstracyjne w Danii (AU), w Belgii (INA) i we Włoszech (REM, CIB, UCSC). Pomiędzy 9:45 a 10:15 odbyła się dyskusja na temat obiektów demonstracyjnych i replikacji. Analizowano mocne i słabe strony oraz rozwiązania. W godzinach 10:45 – 11:45 odbyły się warsztaty na temat zadań w WP 1 WP prowadzone przez liderów zadań, następnie (11:45 – 12:15) warsztaty WP 2. Ostatnie ustalenia i planowanie kolejnego spotkania konsorcjum zakończyły się ok. 13:30.
Konferencja pt.: „Rolnictwo ekologiczne w Polsce – wyzwania dla doradztwa i praktyki rolniczej”
W dniu 04 października 2023 r. w siedzibie Stowarzyszenia Naukowo – Technicznego Inżynierów i Techników Rolnictwa Oddział w Białymstoku odbyła się konferencja pt.: „Rolnictwo ekologiczne w Polsce – wyzwania dla doradztwa i praktyki rolniczej”. Konferencja miała na celu upowszechnienie wyników prac naukowo‑badawczych, a także wymianę poglądów i doświadczeń uczestników w zakresie rolnictwa ekologicznego. Uczestnikami konferencji było liczne grono doradców i rolników z województwa podlaskiego, przedstawiciele SITR. Konferencję zorganizowano w ramach Dotacji Celowej MRiRW, Zadanie 4.2 pt.: „Ocena przydatności do uprawy w ekologicznym systemie produkcji odmian zbóż jarych i ozimych oraz roślin bobowatych”. W trakcie konferencji wygłoszono cztery referaty: Krzysztof Jończyk
Warsztaty on-line pt. „Rolnictwo węglowe – metody monitoringu” 23 października 2023r
Zapraszamy rolników, doradców oraz wszystkich zainteresowanych na warsztaty on-line dotyczące rolnictwa węglowego. Spotkanie dedykowane jest dla wszystkich, którzy chcą poznać proponowane dla tego modelu rolnictwa metody produkcji i wskaźniki monitoringu.
Warsztaty online pt. „Biopreparaty w rolnictwie ekologicznym”
Zapraszamy rolników, doradców oraz wszystkich zainteresowanych na warsztaty online dotyczące efektów stosowania biopreparatów w rolnictwie ekologicznym. Warsztaty odbędą się 16 października 2023r. o godz. 10.00 i będą prowadzone na platformie ZOOM pod linkiem: https://zoom.us/j/98543904444Identyfikator spotkania: 985 4390 4444, kod dostępu: 850511 Warsztaty są realizowane w ramach tematu badawczego „Wpływ preparatów ziołowych, krzemowychi mikrobiologicznych jako zapraw nasiennych i nawozów dolistnych na zdrowotność i plon pszenicy oraz opłacalność ekonomiczną produkcji ekologicznej”, finansowanego z dotacji MRiRW na badania na rzecz rolnictwa ekologicznego, nr dec. DEJ.re.027.7.2023na 2023 r. Program warsztatów: Godzina Tytuł wystąpienia Prelegent 10.00 – 10.05 Powitanie uczestników i wprowadzenie do konferencji Prof. dr hab. Mariusz Matyka Z-ca Dyrektora IUNG-PIB 10.05 – 10.20 Wsparcie rozwoju rolnictwa ekologicznego w Polsce Dr Jan Golba Zastępca Dyrektora Departamentu Rolnictwa Ekologicznego i Jakości Żywności MRiRW 10.20 – 10.40 Znaczenie krzemu w rolnictwie Dariusz LempkowskiPrezes Zarządu Perma Guard Agro Sp. z o.o. 10.40 – 11.00 Suplementacja krzemem jako zabieg wspomagający rozwój roślin rolniczych Prof. dr hab. Jolanta KowalskaIOR-PIB w Poznaniu 11.00 – 11.20 Wpływ praktyk ekologicznych na zawartość związków bioaktywnych surowców roślinnych Prof. dr hab. Ewelina HallmannSGGW w Warszawie,Instytut Badań nad Biogospodarką,Akademia Rolnicza, Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie 11.20 – 11.40 Wpływ preparatów ziołowych, krzemowych i mikrobiologicznych jako zapraw nasiennych i nawozów dolistnych na plonowanie pszenicy w systemie ekologicznym Dr hab. Beata Feledyn-Szewczyk IUNG-PIB w Puławach 11.40 – 12.00 Wpływ wybranych biopreparatów na zdrowie roślin Dr Paweł RadzikowskiIUNG-PIB w Puławach 12.00 – 12.20 Opłacalność ekonomiczna stosowania wybranych biopreparatów w uprawie zbóżw rolnictwie ekologicznym Dr Andrzej MadejIUNG-PIB w Puławach 12.20 – 12.40 Wpływ preparatów krzemowych na jakość ziarna pszenicy zwyczajnej i orkisz z systemu ekologicznego Dr hab. Iwona KowalskaIUNG-PIB w Puławach 12.40 – 13.10 Dyskusja Uczestnicy 13.10 – 13.30 Podsumowanie warsztatów i wnioski Organizatorzy Będzie nam miło, jeśli dołączysz do spotkania.Organizator warsztatów: dr hab. Beata Feledyn-Szewczyk, prof. IUNG-PIB
Zawiadomienie o publicznej obronie pracy doktorskiej
Dyrektor i Rada Naukowa Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach zawiadamiają, że w dniu 27 października 2023 roku o godz. 10:00 odbędzie się publiczna obrona rozprawy doktorskiej mgr inż. Elżbiety Fijoł-Adach z dziedziny nauk rolniczych, dyscyplina rolnictwo i ogrodnictwo.
Wycieczka Puławskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Agronomicznego
W dniu 5 października 2023 r. odbyła się wycieczka połączona z seminarium terenowym, zorganizowana przez Puławski Oddział Polskiego Towarzystwa Agronomicznego. Uczestnicy mieli okazję zwiedzić Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazownictwa w Bóbrce im. I. Łukasiewicza, najstarszą na świecie (otwartą w 1854 r.), wciąż działająca kopalnię ropy naftowej, której jednym z założycieli był Ignacy Łukasiewicz.
Informacja o stanie upraw za wrzesień 2023 r. z Rolniczych Zakładów Doświadczalnych IUNG-PIB
RZD Baborówko. W przeciwieństwie do sierpnia wrzesień okazał się miesiącem bardzo suchym z sumą opadów nieco powyżej 6 mm i wyjątkowo ciepłym. Średnia dobowa temperatura wyniosła prawie 18ºC i była najwyższa w historii od roku 1971, czyli od początku rejestracji danych meteorologicznych w Baborówku. Ze względu na spóźnione żniwa oraz bardzo mokry koniec sierpnia, siew rzepaku ozimego został zakończony w pierwszych dniach września. Pod koniec II dekady września został zasiany międzyplon ozimy na powierzchni 16 ha. Po 20 września wykonano orkę na polu pod pszenicę ozimą a było to bardzo utrudnione z powodu silnego przesuszenia warstwy ornej gleby. W rzepaku wykonano pierwsze zabiegi herbicydowe i insektycydowe. Ciepły i suchy przebieg pogody sprzyja dojrzewaniu kukurydzy i najprawdopodobniej przyspieszy jej termin zbioru. RZD Błonie-Topola. Tegoroczny wrzesień zapisał się jako bardzo ciepły i suchy. Temperatura bardzo często osiągała poziom 30 st. C, a sytuacja taka nie miała miejsca w latach ubiegłych. Suma miesięcznych opadów wynosiła tylko 14 mm. 14 września rozpoczęto zbiór buraków cukrowych, które w obecnym roku plonowały na poziomie 60 t/ha przy średniej polaryzacji wynoszącej 16 %. Tegoroczne zbiory buraka były niższe od tych z roku ubiegłego co spowodowane było w dużej mierze panującą suszą. Osiągnięty plon należy jednak uznać za satysfakcjonujący z uwagi na wczesny zbiór, opóźniony wiosenny siew i niedobór opadów. Zaraz po zbiorze buraków przystąpiono do wysiewania nawozów, upraw przedsiewnych i siewu pszenicy ozimej. Szczególnie trudne warunki panowały na polach po buraku cukrowym. Niedobór opadów spowodował bardzo duże zaskorupienie gleby co skutkowało znacznymi trudnościami w uprawie. Tegoroczna wrześniowa aura pozwalała prowadzić zasiewy zbóż ozimych bez przeszkód. RZD Borusowa. Pierwsze trzy dni września na całym obszarze gospodarstwa to ulewne deszcze uniemożliwiające prace polowe. Później do końca miesiąca odnotowano prawie zupełny brak opadów z wiatrami oraz wysokimi temperaturami jak na ten miesiąc. Siew rzepaku przeprowadzono w pierwszej dekadzie tuż po ulewnych deszczach z początku miesiąca. Warunki siewu były bardzo utrudnione ze względu na dużą wilgotność gleby. Trudne warunki wilgotnościowe sprawiały, że czasem była konieczność wysiewu w glebę, która nie była całkowicie doprawiona. Późniejsze warunki pogodowe: wysoka temperatura i wiatry wysuszyły i zaskorupiły wierzchnią warstwę gleby utrudniając wschody. We wrześniu po uprzednim wysiewie nawozów oraz wykonaniu orki siewnej rozpoczęto siew pszenicy ozimej. Doprawianie gleby było bardzo trudne /mokro/. W wyniku dużej wilgotności oraz bardzo wysokich temperatur buraki cukrowe zostały znacznie porażone przez chwościk burakowy. Ochrona chemiczna nie przynosi spodziewanych efektów. RZD Grabów Wrzesień 2023 roku był najcieplejszym, jaki zanotowano na stacji meteorologicznej w Grabowie, z której wyniki czerpiemy nieprzerwanie od 1979 roku. Średnia temperatura wyniosła 17,5°C i jest wyższa o 4°C w stosunku do wielolecia (13,5°C). Początek września w gospodarstwie upłynął na dokończeniu prac polowych pożniwnych, zbiorze III pokosu lucerny i przygotowaniu sprzętu do zbliżającego się zbioru kukurydzy na kiszonkę. Zbiór odbył się 19 września. Wynajęta została sieczkarnia 6-rzędowa oraz dwa transporty składające się z ciągników i przyczep objętościowych, z których każda była wstanie pomieścić do 18 ton zielonki z kukurydzy. Na pryzmie przy ugniataniu pracowały 3 nasze ciągniki, jeden z ładowaczem czołowym do rozpychania zielonki i dwa ciągniki z dociążeniem do ugniatania. W ciągu jednego dnia (11 godz.) zebrano do silosów 900 ton zielonki z 21 ha. Trzecia dekada miesiąca upłynęła na przygotowaniu pól do siewu ozimin. Wykonane zostały orki i wysiany został nawóz wieloskładnikowy fosforowo – potasowy z dodatkiem niewielkiej ilości azotu na start dla roślin. W pierwszej kolejności zasiany został jęczmień ozimy, po czym przystąpiono do siewu pszenżyta. Udało się również zasiać doświadczenia ekologiczne z odmianami zbóż ozimych. Pszenica ozima na polach produkcyjnych wysiana zostanie w pierwszym tygodniu października. RZD Kępa Puławy. We wrześniu na polach RZD Kępa prace rozpoczęły się od zbiorów chmielu. Plony w tym roku są poniżej przeciętnej co spowodowane było długo utrzymującą się suszą w okresie wzrostu roślin chmielu w konsekwencji czego niektóre odmiany nie doszły nawet do siatki. W międzyczasie kontynuowane były uprawy po ścierniskach oraz wysiewane poplony. W sadzie jabłoniowym rozpoczęto zbiory jabłek, większość owoców zostanie przeznaczonych na tłoczenie soków sprzedawanych w sklepie firmowym RZD Kępa. Pozostałe owoce będą zrywanie w ramach samo zbiorów osobiście przez klientów sklepu. Z powierzchni pól zebrano kukurydzę oraz inne uprawy przeznaczone na kiszonkę, która będzie wykorzystana do karmienia bydła. Rozpoczęto zbiory słonecznika, który plonował na przyzwoitym poziomie tj. ok 3t/ha. Na polach doświadczalnych rozsiane zostały nawozy, rozrzucony obornik, uprawione pola oraz zasiane poszczególne gatunki roślin wg zaleceń zlecających badania. Wykonane zostały także prace pielęgnacyjne w uprawach, które pozostają jeszcze na polu. Na plantacjach ziemniaków pobrane zostały próbki z poletek doświadczalnych, a następnie pozostałe ziemniaki zostały zebrane kombajnem ziemniaczanym. W rzepakach przeprowadzono zabiegi ochrony herbicydowej. Aktualnie przygotowywane jest ziarno do siewu pszenżyta i pszenicy, niestety brak opadów i sucha gleba wstrzymują zabiegi orki, uprawy gleby i niszczenia poplonów. RZD Werbkowice. We wrześniu zakończono zbiór słomy. Słonecznik: znajduje się w fazie dojrzewania, przewidziany zbiór nastąpi w połowie października. Buraki cukrowe: Stan roślin jest dobry, wykonano zabiegi fungicowe. Kukurydza: układ pogodowy sprzyja dojrzewaniu, rośliny są w znacznym stopniu zielone. Dynia: Zaczyna proces dojrzewa o czym świadczy zmiana barwy z zielonej na żółtą. Wypas krów na pastwiskach trwa nadal, rozpoczęto zbiór III pokosu. RZD Wielichowo. Wrzesień 2023 roku był miesiącem pogłębiającej się drastycznie suszy. Wysokie temperatury, wiatry i nasłonecznienie powodowało wysuszenie gleby. Przez cały wrzesień spadło tylko 8 mm deszczu. Przygotowywano zboża do siewu: czyszczenie i zaprawianie ziarna. Wykonano orki pod uprawy ozime zbóż. Zasiano jęczmień ozimy, żyto mieszańcowe, żyto populacyjne oraz część pszenicy ozimej. W tym roku wcześnie dokonano zbioru i dostawy buraków cukrowych uzyskując zadowalający plon 67 t/ha, lecz przy niskiej zawartości cukru, bo 15,11%. RZD Wierzbno. W roku bieżącym z uwagi na wysokie ceny nawozów mineralnych nawożenie wykonano w zależności od potrzeb konkretnych pól. Do nawożenia wykorzystano częściowo gnojowicę i obornik, a na pozostałych polach gdzie zasobność fosforu i potasu była wysoka rozsiano wapno by udostępnić te składniki roślinom. Nawożenie gnojowicą z pewnością wpłynie na poprawę efektywności finansowej poprzez obniżenie kosztów. Siew ozimin wykonano w optymalnym dla naszego regionu terminie, czyli między 20 a 30 września. W roku bieżącym zaplanowane siewy kształtują się następująco: RZD Żelisławki. Wrzesień to w dalszym ciągu miesiąc pogłębiającej się suszy. Nie odnotowano praktycznie
Doroczne spotkanie konsorcjum projektu NBSOIL w Wiedniu
W dniach 27-29.09.2023 r. w siedzibie Uniwersytetu Przyrodniczego (BOKU) w Wiedniu odbyło się doroczne spotkanie konsorcjum projektu Nature Based Solutions for Soil Management – NBSOIL. Wzięli w nim udział przedstawiciele Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego (dr hab. Grzegorz Siebielec – koordynator projektu NBSOIL, dr hab. Rafał Wawer, mgr Karolina Świątek). Wydarzenie to było doskonałą okazją do spotkania się z partnerami z: Polski, Austrii, Hiszpanii, Holandii, Francji i Włoch. Celem spotkania było podsumowanie dotychczasowych osiągnięć projektu oraz dalszych etapów jego realizacji. Pierwszego dnia podczas spotkania omówione zostało nowe prawo UE, dotyczące zdrowia gleby i jego konsekwencji dla przyszłych wymagań związanych z gospodarowaniem nią. Przez zespół International Union for Conservation of Nature (IUCN), zostały zaprezentowane naturalne rozwiązania gospodarowania glebą. Omówiono również miejsca demonstracyjne projektu NBSOIL, na których strategia zarządzania jest wprost oparta o naturę. Dyskusji również poddano temat projektu Akademii NBSOIL oraz jej wdrożenia. Drugiego dnia członkowie Konsorcjum skupili się na powiązaniach i aktualizacjach pakietów roboczych projektu oraz wykorzystywanych narzędziach cyfrowych. Dodatkowo zespół NBSOIL odbył dwie wycieczki terenowe do miejsc, w których wykorzystywanie rozwiązań opartych o naturę w praktyce, jest pasją: Pierwszy przystanek: Grand Farm, Absdorf – organiczne gospodarstwo badawczo – demonstracyjne rodziny Grand w Absdorf w Dolnej Austrii. Miejsce skupiające się na produkcji biohumusu.Tematami bieżących badań są wszystkie metody regeneracyjne, służące odbudowie stanu gleby. Dotyczą one: rolnictwa organicznego, budowania próchnicy, kontroli erozji, płodozmianu, siewu mieszanego, zarządzania zazielenianiem, uprawy uproszczonej i siewu bezpośredniego. Następnie, Grand Garden jest to część Grand Farm. Ogród realizuje koncepcję „Market Gardening”, której celem jest efektywne wykorzystanie małych obszarów ziemi do produkcji szerokiej gamy i wysokiej jakości organicznych warzyw. Zarządcy ogrodu, koncentrują się na naturalnej maksymalizacji produktywności, a nie na powiększaniu areału upraw. Gospodarstwo przez cały rok produkuje świeże organiczne warzywa, które raz w tygodniu dostarcza okolicznym klientom. W Grand Farm nacisk położony jest nie tylko na produkt wysokiej jakości, ale także na ochronę i regenerację środowiska naturalnego. Drugi przystanek: Hans Gnauer Farm — farma rolnika, ze Stowarzyszenia Boden Leben. Stowarzyszenie, działa na rzecz “Rolnictwa Dostosowanego do Klimatu i Podnoszącego Jakość Rolnictwa”. Na tej farmie kładzie nacisk na zrównoważone gospodarowanie glebą i adaptację do zmian klimatycznych. Gnauer prowadzi intensywną uprawę roślin okrywowych i unika orki, aby poprawić zdolność gleby do magazynowania wody i składników odżywczych. Koncentruje się też na zwiększaniu żywotności gleby i ograniczaniu jej ugniatania. Metody te, na wyżej wspomnianej farmie ograniczyły erozję gleby i zwiększyły dostępność wody w okresach suchych. Trzeci dzień spotkania konsorcjum został przeznaczony na warsztaty wewnętrzne oraz koordynację pakietów roboczych projektu. Spotkanie konsorcjum projektu NBSOIL, przyniosło cenne dyskusje i wnioski. Jesteśmy przekonani, że wykorzystywanie naturalnych rozwiązań, jest w stanie przyczynić się do rozwoju zrównoważonego rolnictwa, ochrony gleby, bioróżnorodności oraz odpowiedniej adaptacji do zmian klimatycznych. Zdjęcie z dronu wykonali partnerzy z Instytutu Lotnictwa – Sieć Badawcza Łukasiewicz
Nagroda i wyróżnienie MRiRW za wdrażanie postępu w rolnictwie
W dniu 5 października 2023 r. w Narodowym Instytucie Kultury i Dziedzictwa Wsi odbyła się uroczystość przyznania nagród i wyróżnień Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi za osiągnięcia w zakresie wdrażania postępu w rolnictwie, rozwoju wsi, rynkach rolnych i rybołówstwie. Nagrodzone za pracę nad innowacjami zostały Państwowe Instytuty Badawcze nadzorowane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które swoim podejściem wniosły istotny wkład w rozwój polskiego rolnictwa oraz w zapewnienie jego konkurencyjności na rynku międzynarodowym. Nagrody w imieniu Ministra Roberta Telusa wręczyła sekretarz stanu Anna Gembicka. Z przyjemnością informujemy, że pracownicy Instytutu otrzymali II Nagrodę oraz Wyróżnienie: II nagroda: Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy za projekt badawczy pn. Opracowanie i wdrożenie programu INTER-NAW, realizowany pod kierownictwem Pani dr Tamary Jadczyszyn. Zespół badawczy: IUNG-PIB: dr inż. Tamara Jadczyszyn, prof. dr hab. Jolanta Korzeniowska, prof. dr hab. Ewa Stanisławska-Glubiak; Krajowa Stacja Chemiczno-Rolnicza – prof. dr hab. Wojciech Lipiński, mgr Jolanta Reinert; Instytut Technologiczno-Przyrodniczy – PIB – prof. dr hab. Stefan Pietrzak; Firma Komputerowa Polbajt – mgr Sławomir Stawski Wyróżnienie: Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy za osiągnięcie pn. Zastosowanie mikroorganizmów i otoczkowania nasion dla poprawy żyzności gleb i plonu roślin w ekologicznej i konwencjonalnej uprawie roślin bobowatych – opracowanie innowacyjnej technologii dla zwiększania wzrostu i plonowania roślin bobowatych; projekt realizowany pod kierownictwem Pani dr hab. Anny Gałązki, prof. IUNG-PIB. Zespół badawczy: dr hab. Anna Gałązka, prof. IUNG-PIB; dr Anna Marzec – Grządziel, dr Monika Kozieł, mgr Karolina Gawryjołek, mgr Jarosław Ciepiel, prof. dr hab. Stefan Martyniuk https://www.gov.pl/web/rolnictwo/nagrody-za-wdrazanie-postepu-w-rolnictwie
Klimatyczny Bilans Wodny od 1 sierpnia do 30 września 2023
IUNG-PIB zgodnie z wymogami Obwieszczenia opracował wartości klimatycznego bilansu wodnego dla wszystkich gmin Polski (2477 gmin) oraz w oparciu o kategorie gleb określił w tych gminach aktualny stan zagrożenia suszą rolniczą. W czternastym okresie raportowania tj. od 1 sierpnia do 30 września 2023 roku średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW), na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą była ujemna, wynosiła -40 mm. W obecnym sześciodekadowym okresie wartość KBW uległa zmniejszeniu o 14 mm w stosunku do poprzedniego okresu (21 VII-20 IX). Deficyt wody dla roślin uprawnych zmniejszył się w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Największy deficyt notowano we wschodniej części Pojezierza Wielkopolskiego, na Kujawach, w Północnej części Polesia Lubelskiego, na Wysoczyźnie Żelechowskiej oraz na krańcach północnowschodniej Polski od -120 do -149 mm. Na pozostałym terytorium Polski niedobór wody wynosił od 0 do -119 mm. W wyniku występujących warunków wilgotnościowych w trzynastym okresie raportowania stwierdzamy wystąpienie suszy rolniczej na terenie kraju. Poniżej przedstawiamy występowanie suszy rolniczej na terenie kraju powodującej obniżenie plonów przynajmniej o 20% w skali gminy w stosunku do plonów uzyskanych w średnich wieloletnich warunkach pogodowych. Susza rolnicza występowała na terenie 5 województw: Susza występowała w uprawie rzepaku i rzepiku W czternastym okresie raportowania od 1 sierpnia do 30 września 2023 r. największy zasięg suszy rolniczej występował wśród upraw rzepaku i rzepiku wysiewanego w sierpniu i w początku września br. Suszę w tych uprawach notowano w 24 gminach (0,97% gmin Polski) nastąpiło zmniejszenie o 0,16 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Susze notowano na obszarze 0,08% gruntów ornych kraju. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach rzepaku i rzepiku w województwach przedstawia tab. 1. Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach rzepaku i rzepiku Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchni z suszą [%] 1. wielkopolskie 226 12 5,31 0,57 2. podlaskie 314 3 2,54 0,12 3. mazowieckie 118 5 1,59 0,08 4. lubelskie 213 3 1,41 0,01 5. kujawsko-pomorskie 144 1 0,69 0,00 Tegoroczny sierpień był ciepły, na przeważającym obszarze kraju notowano temperaturę powietrza wyższą od normy wieloletniej od 0,5 do 3,0oC. W normie wieloletniej znajdowały się tylko północno-zachodnie obszary kraju. Najwyższą temperaturę powietrza notowano we wschodniej części Pojezierza Wielkopolskiego i na Nizinie Wielkopolskiej, w Kotlinie Sandomierskiej, na Nizinie Śląskiej oraz na wschodzie kraju od 20 do 22oC. Najchłodniej było w północno- zachodnich i południowych obszarach Polski od 15 do 18oC. Na pozostałym terytorium kraju temperatura wynosiła od 18 do 20oC. W pierwszej i drugiej dekadzie września najniższą temperaturę powietrza notowano w rejonach podgórskich, poniżej 12oC (w I dekadzie) oraz od 12 do 15oC (w II dekadzie), a najwyższą na Pojezierzu Wielkopolskim, na Kujawach, na Nizinie Śląskiej powyżej 18oC (w I dekadzie) oraz od 18 do 21oC (w II dekadzie), na pozostałym terytorium kraju notowano od 12 do 18oC (w I dekadzie) oraz od 15 do 18oC (w II dekadzie). W trzeciej dekadzie tego miesiąca najniższą temperaturę powietrza notowano w dalszym ciągu w rejonach podgórskich (poniżej 12oC), zaś najwyższą (powyżej 17oC) we wschodniej części Pojezierza Wielkopolskiego, na Kujawach, Polesiu Lubelskim oraz północno-wschodniej części Mazowsza. W sierpniu najwyższe usłonecznienie notowano na Polesiu Lubelskim, gdzie liczba godzin ze Słońcem wynosiła ponad 260 godzin, w Tatrach oraz w okolicach Mławy notowano najmniej słonecznych godzin (poniżej 180) Na pozostałym obszarze Polski zanotowano od 180 do 260 słonecznych godzin. W pierwszej dekadzie września największe usłonecznienie notowano w środkowej Polsce powyżej 100 godzin, najmniej godzin ze Słońcem notowano na południu i północy kraju poniżej 90 godzin. W drugiej dekadzie tego miesiąca najwięcej słonecznych godzin notowano w Wielkopolsce oraz na Warmii i Mazurach od 90 do 98 godz. a najmniej w południowo-wschodniej części kraju od 70 do 80 godzin. W trzeciej dekadzie najwięcej słonecznych godzin notowano w Wielkopolsce oraz w północno-wschodniej Polsce od 79 do 86 godz., a najmniej w południowej części kraju poniżej 60 godzin. Na pozostałym obszarze kraju notowano od 60 do 79 godzin ze Słońcem. W sierpniu opady na przeważającym obszarze Polski opady były powyżej normy z wielolecia od 110% do nawet 270%. Tylko w okolicach Białegostoku i Leska notowano opady poniżej normy wieloletniej od 70 do 90%. W pierwszej, drugiej oraz w trzeciej dekadzie września niskie opady poniżej 5 mm lub ich brak notowano na przeważającym obszarze kraju. Najwyższe opady od 15 mm do 50 mm notowano na południu Polski (w I dekadzie) a nawet do 100 mm (w II dekadzie) i ponad 100 mm (w III dekadzie). W pierwszym i drugim raporcie notowano stosunkowo niskie wartości ewapotraspiracji wynoszące 2,5 mm/dzień. Natomiast w trzecim raporcie ewapotranspiracja wzrosła do 3,1 mm/dzień, w czwartym do 3,5 mm/dzień, w piątym do 3,7 mm/dzień, w szóstym do 4,0 a w siódmym do 4,2 mm/dzień co powodowało, że niedobory wody były coraz większe. W ósmym raporcie wartość ewapotraspiracji była już niższa i wynosiła 4,0, w dziewiątym 3,6, w dziesiątym 3,7 mm/dzień, w jedenastym 3,5 mm/dzień, w dwunastym 3,6 mm/dzień, w trzynastym 3,0 mm/dzień a w czternastym 2,8 mm/dzień, wynikiem czego było zmniejszenie deficytu wody zwłaszcza w Polsce południowo-wschodniej oraz w północno-zachodniej. Największy deficyt wody w tym okresie sześciodekadowym dla roślin uprawnych notowano na Kujawach oraz we wschodniej części Pojezierza Wielkopolskiego, w północnej części Polesia Lubelskiego, na Wysoczyźnie Żelechowskiej oraz na krańcach północno-wschodnich Polski, który wynosił od -120 do -149 mm. Informujemy, że zgodnie z definicją określoną w ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 150, poz. 1249, z późn. zm.) „suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb”. A zatem w obojętnie którym okresie sześciodekadowym zostanie stwierdzona susza, to plony ostateczne dla upraw objętych suszą będą niższe przynajmniej o 20% w skali gminy w stosunku do plonów uzyskanych w średnich wieloletnich warunkach pogodowych. Natomiast szczegółowe informacje przedstawiające straty plonów w poszczególnych województwach za pomocą map oraz tabel zamieszczone są na stronie Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej www.susza.iung.pulawy.pl, na której znajduje się zakładka: Mapy zagrożenia suszą\Wybierz uprawę\Wybierz okres – należy wybrać Zasięg maksymalny,
