IUNG-PIB zgodnie z wymogami Obwieszczenia opracował wartości klimatycznego bilansu wodnego dla wszystkich gmin Polski (2477 gmin) oraz na podstawie kategorii gleb określił w tych gminach aktualny stan zagrożenia suszą rolniczą. W drugim okresie raportowania, tj. od 1 kwietnia do 31 maja 2023 roku średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW), na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą była ujemna, wynosiła -70 mm. W obecnym sześciodekadowym okresie wartość KBW uległa zmniejszeniu o 41 mm w stosunku do poprzedniego okresu (21 III–20 V). Największe niedobory wody notowano na terenach: Pobrzeża Południowobałtyckiego, Żuław, na północy Pojezierza Mazurskiego, zachodniej części Kujaw – od -150 do -169 mm. Duży deficyt wody notowano również na obszarze Pojezierza Pomorskiego, Wielkopolskiego (część wschodnia), również na pozostałym obszarze Mazurskiego, Niziny Południowowielkopolskiej – od -120 do -149 mm. Nieco mniejszy deficyt wody od-90  do -119 mm występował na terenie leżącym na południe od ww. obszarów. Natomiast na południu kraju niedobory były mniejsze – od 0 do -89 mm. W wyniku występujących warunków wilgotnościowych w drugim okresie raportowania stwierdzamy wystąpienie suszy rolniczej na terytorium Polski.  Susza rolnicza występowała na terenie województw: Pomorskiego, Zachodniopomorskiego, Kujawsko-pomorskiego,   Warmińsko-mazurskiego,   Wielkopolskiego,   Łódzkiego,   Mazowieckiego, Podlaskiego, Dolnośląskiego.   Susza występowała w czterech uprawach: W drugim okresie raportowania – od 1 kwietnia do 31 maja 2023 r. – największy zasięg suszy rolniczej występował wśród upraw zbóż jarych. Suszę w tych uprawach notowano w 676 gminach (27,29% gmin Polski). Suszę notowano na obszarze 8,21% gruntów ornych kraju. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach zbóż jarychw województwach przedstawia tab. 1. Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. pomorskie 123 120 97,56 33,87 2. zachodniopomorskie 113 107 94,69 38,40 3. kujawsko-pomorskie 144 134 93,06 21,85 4. warmińsko-mazurskie 116 107 92,24 21,95 5. wielkopolskie 226 122 53,98 7,86 6. łódzkie 177 29 16,38 4,92 7. mazowieckie 314 47 14,97 2,02 8. podlaskie 118 8 6,78 0,65 9. dolnośląskie 169 2 1,18 0,05 Suszę notowano również w uprawach zbóż ozimych. Notowano ją w 538 gminach (21,72% gmin Polski). Suszę notowano na obszarze 4,40% gruntów ornych kraju. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach zbóż ozimychw województwach przedstawia tab. 2. Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchni z suszą [%] 1. pomorskie 123 116 94,31 19,70 2. warmińsko–mazurskie 116 103 88,79 13,91 3. zachodniopomorskie 113 100 88,50 22,27 4. kujawsko-pomorskie 144 123 85,42 11,13 5. wielkopolskie 226 56 24,78 2,95 6. łódzkie 177 18 10,17 2,12 7. mazowieckie 314 19 6,05 0,16 8. podlaskie 118 3 2,54 0,44 Suszę rolniczą w tym okresie sześciodekadowym odnotowano również w uprawach truskawek. Notowano ją w 414 gminach (16,71% gmin Polski). Suszę notowano na obszarze 3,25% gruntów ornych kraju. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach truskawek w województwach przedstawia tab. 3. Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach truskawek Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. warmińsko–mazurskie 116 96 82,76 11,05 2. zachodniopomorskie 113 92 81,42 19,34 3. pomorskie 123 99 80,49 14,80 4. kujawsko-pomorskie 144 92 63,89 7,67 5. wielkopolskie 226 25 11,06 1,25 6. łódzkie 177 8 4,52 0,46 7. podlaskie 118 2 1,69 0,15 Suszę rolniczą odnotowano również w uprawach krzewów owocowych. W tych uprawach notowano ją w 196 gminach (7,91% gmin Polski). Suszę notowano na obszarze 0,83% gruntów ornych kraju. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach krzewów owocowych w województwach przedstawia tab. 4. Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchni z suszą [%] 1. zachodniopomorskie 113 61 53,98 5,30 2. pomorskie 123 56 45,53 3,48 3. warmińsko-mazurskie 116 48 41,38 3,29 4. kujawsko-pomorskie 144 27 18,75 1,74 5. wielkopolskie 226 4 1,77 0,17 Tegoroczny kwiecień pod względem temperatury powietrza był przeciętny. Najniższą średnią temperaturę na terenie kraju notowano w północnej części Pojezierza Pomorskiego – od 6 do 7oC. Natomiast w południowej części tego Pojezierza oraz na Pojezierzu Mazurskim, na Nizinie Śląskiej, Wielkopolskiej, na Roztoczu, na Pogórzu Karpackimi Przedgórzu Sudeckim, temperatura był wyższa i wynosiła 7–8oC. Na pozostałym obszarze Polski notowano od 8 do 10oC.  Temperatura tegorocznego maja w całym kraju była stosunkowo niska. W pierwszej dekadzie na wschodzie Polski notowano od 8 do 10oC a na zachodzie od 10 do 12oC.W drugiej dekadzie tego miesiąca było już cieplej – od 10 do 12oC na południu kraju i od12 do 14oC na pozostałym obszarze Polski. Natomiast najcieplej było w trzeciej dekadzie. Na Kujawach, we wsch. części Pojezierza Wielkopolskiego, w północnej części Mazowsza, na Lubelszczyźnie i w Kotlinie Sandomierskiej notowano od 15 do 17oC.W pozostałej części kraju temperatura wynosiła od 12 do 15oC. Trzecią dekadę maja charakteryzowało bardzo duże usłonecznienie. W całej Polsce notowano ponad 100 godz. ze słońcem, przy czym we wschodniej części Pobrzeża Słowińskiego oraz na Polesiu Lubelskim było tych godzin aż 150. Kwiecień pod względem opadowym na terenie kraju był bardzo zróżnicowany. Na północy Polski notowano opady od poniżej 10 do 20 mm, stanowiące poniżej 70–80% normy wieloletniej (1991–2020). Na południu kraju wynosiły od 30 do 50 mm, a przy granicy Polski od 60 do 80 mm, tj. od 100 do 170% normy. Natomiast na pozostałym terytorium kraju notowano opady od 20 do 30 mm (ok. 100% normy).  W pierwszej dekadzie maja opady atmosferyczne na terenie całego kraju były małe. Na północy Polski wynosiły poniżej 5 mm. Natomiast w Małopolsce oraz w północnej części Lubelszczyzny były już większe – od 20 do 40 mm. Na pozostałym terytorium kraju notowano opady od 5 do 20 mm. W drugiej dekadzie tego miesiąca opady były już większe, wynosiły od 25 do 85 mm w południowo-wschodniej części terytorium Polski,a na pozostałym obszarze kraju notowano od 10 do 25 mm. Szczególnie niskie opady notowano w trzeciej dekadzie tego miesiąca, na przeważającym obszarze Polski opady nie wystąpiły lub nie przekraczały 5 mm, tylko lokalnie na zachodzie kraju notowano ich wystąpienie

IUNG-PIB zgodnie z wymogami Obwieszczenia opracował wartości klimatycznego bilansu wodnego dla wszystkich gmin Polski (2477 gmin) oraz w oparciu o kategorie gleb określił w tych gminach aktualny stan zagrożenia suszą rolniczą. W pierwszym okresie raportowania tj. od 21 marca do 20 maja 2023 roku średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW), na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą była ujemna, wynosiła -29 mm. Największe niedobory wody notowano na terenach: Wysoczyzny Łaskiej, na Pojezierzu Mazurskim i Pomorskim oraz na Przedgórzu Sudeckim od -50 do -119 mm. Nieco mniejszy deficyt wody powyżej -50 mm występował na dużej powierzchni  pozostałej części Polski. W wyniku występujących warunków wilgotnościowych w pierwszym okresie raportowania, nie stwierdzamy wystąpienia suszy rolniczej na terytorium Polski. Temperatura powietrza tegorocznego marca na terenie całego kraju była wysoka. Najcieplej było w zachodnich, południowo-zachodnich oraz południowych obszarach kraju od 5 do 6oC, im bardziej w kierunku północno-wschodnim tym było zimniej. W szerokim pasie kraju temperatura wynosiła od 3 do 5oC, a na północno-wschodnich krańcach Polski od 2 do 3oC. Na wschodnich, południowo-wschodnich oraz południowych obszarach kraju  notowano temperaturę wyższą od wieloletniej (1991-2020) od 1,5 do 2,5oC, a na dużej powierzchni Polski zachodniej, północno-zachodniej oraz północnej od 0,5 do 1,5oC. Tegoroczny kwiecień pod względem temperatury powietrza był przeciętny z 8oC. Najniższa średnia temperatura na terenie kraju wynosiła 6,5oC, a najwyższa 12,5oC.  Temperatura tegorocznego maja w całym kraju była stosunkowo niska. W pierwszej dekadzie notowano od 8 do 10oC na wschodzie do 10-12oC na zachodzie Polski. Natomiast w drugiej dekadzie tego miesiąca było już cieplej od 10 do 12oC a na południu kraju do12-14oC na pozostałym obszarze Polski. Opady w marcu bieżącego roku były bardzo zróżnicowane. We wschodnieji zachodniej części kraju notowano obszary z wysokim opadem od 40 do nawet 90 mm i na tym terenie stanowiły od 110 do 200% normy wieloletniej. Na pozostałym obszarze Polski opady były już mniejsze od 20 do 40 mm (50-110% normy). Kwiecień pod względem opadowym na terenie kraju był bardzo zróżnicowany.   Największe opady notowano w pierwszej i drugiej dekadzie tego miesiąca wynoszące po 15 mm. W trzeciej dekadzie były już mniejsze, wynosiły 10 mm. W pierwszej dekadzie maja opady atmosferyczne na terenie całego kraju były małe, na północy Polski wynosiły poniżej 5 mm. Natomiast w Małopolsce oraz w północnej części Lubelszczyzny były już większe od 20 do 40 mm. Na pozostałym terytorium kraju notowano opady od 5 do 20 mm. W drugiej dekadzie tego miesiąca opady były już większe, wynosiły od 25 do 85 mm w południowo-wschodniej części terytorium Polski, a na pozostałym obszarze kraju notowano od 10 do 25 mm.             Stwierdzamy, że największe niedobory wody w tym okresie sześciodekadowym dla roślin uprawnych wynosiły od -50 do -119 mm. Według obecnych warunków pogodowych straty plonów z powodu deficytu wody powodujące ich obniżenie przynajmniej o 20% w skali gminy w stosunku do plonów uzyskanych w przeciętnych wieloletnich warunkach pogodowych nie wystąpiły. Natomiast na południu kraju zasoby wodne są duże, na polach uprawnych występuje nadmiar wody, co może skutkować również znacznym obniżeniem plonów roślin uprawnych.                                                                                                           Dyrektor                                                                                                                                                                                                                                 Prof. dr hab. Wiesław Oleszek Opracowali: Dr hab. Andrzej Doroszewski, prof. IUNG-PIBDr hab. Rafał PudełkoDr Katarzyna ŻyłowskaDr Jan JadczyszynMgr Piotr KozaMgr Anna JędrejekMgr Małgorzata KozakMgr Tomasz JóźwickiAdrian Matczuk