Nowa współpraca w ramach programu ORLEN AgroRegeneracja
27 października 2026 r. w ramach programu „ORLEN AgroRegeneracja” podpisano umowę o współpracy z Karoliną Pydą, znaną w mediach społecznościowych jako „Mrs. Rolnikowa”. Karolina Pyda wraz z mężem prowadzi rodzinne gospodarstwo rolne na terenie gminy Jastków w województwie lubelskim. Aktywnie dzieli się w mediach społecznościowych doświadczeniami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa, przybliżając odbiorcom codzienną pracę rolników oraz wyzwania współczesnego rolnictwa. Nawiązana współpraca stanowi kolejny etap realizacji programu „ORLEN AgroRegeneracja”, w którym uczestniczy Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach. Celem programu jest wspieranie rozwoju i zwiększanie odporności polskich, rodzinnych gospodarstw rolnych poprzez łączenie wiedzy naukowej z praktyką rolniczą. W ramach programu zakwalifikowane gospodarstwa zostaną objęte kompleksową diagnozą, uwzględniającą m.in. stan gleb, organizację produkcji, gospodarowanie zasobami naturalnymi oraz możliwości wdrażania praktyk rolnictwa regeneratywnego. Istotnym elementem działań będzie wykorzystanie opracowanego w IUNG-PIB modelu FarmFRAME, służącego do oceny odporności gospodarstw rolnych. Współpraca z Karoliną Pydą stwarza dodatkowe możliwości upowszechniania wiedzy o rolnictwie regeneratywnym oraz promowania rozwiązań wspierających zrównoważone gospodarowanie. To także okazja do wymiany doświadczeń i wzmacniania dialogu między środowiskiem naukowym a praktykami rolnictwa. IUNG-PIB zrealizuje działania w ramach programu „ORLEN AgroRegeneracja” realizowanego we współpracy z Fundacją ORLEN – IUNG
Czy niebo ocali polskie rolnictwo? Posłuchaj 5. odcinka podcastu „Rolniczy GPS: kierunek innowacje”
Współczesne rolnictwo stoi przed ogromnymi wyzwaniami związanymi ze zmianami klimatycznymi, ale też z rewolucją cyfrową. Jak nowoczesne technologie, dane satelitarne i sztuczna inteligencja mogą realnie wspierać uprawy oraz pracę rolników? Dr Monika Kowalik z Działu Komunikacji Nauki zaprosiła do rozmowy dr. hab. Rafała Pudełko, prof. IUNG – kierownika Zakładu Geomatyki w IUNG-PIB.
Bezpłatne szkolenia online: INTER-NAW i ekologiczna uprawa soi
Koniec roku zbliża się wielkimi krokami, dlatego pragniemy Państwa zaprosić na ostatnie bezpłatne planowane w tym roku otwarte szkolenie online organizowane w ramach zadań DC 1.3 i 7.0 z udziałem naukowców IUNG-PIB.
Od odpadu do gleby: warsztaty i spotkanie Living Labu projektów Waste4Soil i Value4Farm w Piaskach i Pełczynie
29 października 2026 r. IUNG-PIB zorganizował warsztaty „Demonstracje w Value4Farm. Poprawa wykorzystania produktów ubocznych z rynku żywności w Waste4Soil”. Wydarzenie przygotowały wspólnie zespoły dwóch projektów programu Horyzont Europa: Waste4Soil i Value4Farm. Wzięło w nim udział ok. 45 osób: rolnicy, doradcy z Lubelskiego i Mazowieckiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, naukowcy, studenci i pracownicy Politechniki Lubelskiej i Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, uczniowie i nauczyciele szkoły rolniczej w Siennicy Różanej oraz przedstawiciele przemysłu spożywczego. Dzień rozpoczął się od wizyty w biogazowni Neo Biogas Piaski. Instalacja o mocy 1 MW przetwarza głównie produkty uboczne z rynku żywności, np. wytłoki jabłkowe i warzywne. Biogazownia współpracuje z sąsiednią mleczarnią: odbiera od niej serwatkę i dostarcza jej ciepło. Powstający poferment trafia do rolników jako nawóz. Uczestnicy mogli zobaczyć, jak w praktyce działają elementy gospodarki obiegu zamkniętego, i dowiedzieć się, z jakimi wyzwaniami technicznymi i prawnymi mierzy się instalacja. Wizyta pokazała również, co łączy oba projekty: wykorzystanie lokalnych zasobów do produkcji energii odnawialnej oraz odzysku składników pokarmowych i materii organicznej. Value4Farm koncentruje się na rozwiązaniach odpowiadających na potrzeby energetyczne gospodarstw rolnych, natomiast Waste4Soil rozwija sposoby przekształcania pozostałości z przetwórstwa żywności w materiały poprawiające właściwości gleby. W Hotelu Regionalnym w Pełczynie dr Andrzej Górnik przedstawił projekt Value4Farm, dr Paweł Radzikowski przedstawił wyniki badań nad bioróżnorodnością prowadzonych w ramach projektu Value4Farm. a dr Marta Oleszek zaprezentowała narzędzie internetowe wspomagające podejmowanie decyzji o inwestycjach w odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych, czyli DST (Decision Support Tool). Dr inż. Adam Kleofas Berbeć omówił założenia projektu Waste4Soil oraz dotychczasowe wyniki prac polskiego Living Labu. Living Lab stanowi platformę współpracy naukowców, rolników, przedsiębiorców i innych interesariuszy, którzy wspólnie poszukują rozwiązań możliwych do wdrożenia w lokalnych warunkach. Centralnym punktem części warsztatowej była moderowana dyskusja z wykorzystaniem metody Dynamic Learning Agenda, służącej wspólnemu rozpoznawaniu barier, potrzeb i kierunków dalszych działań., którą prowadzili dr Agata Witorożec-Piechnik i dr Paweł Radzikowski. Metoda ta służy wspólnemu rozpoznawaniu barier i potrzeb oraz określaniu kierunków dalszych działań. Uczestnicy, odpowiadając na pytania w aplikacji Mentimeter oraz zabierając głos w dyskusji na sali, wskazali bariery w trzech obszarach: przepisach, opłacalności i akceptacji społecznej. Za najważniejsze uznano niejasny status prawny materiałów, w szczególności rozróżnienie między odpadem a produktem ubocznym, brak środków na inwestycje i konkurencję cenową z nawozami mineralnymi, a także obawy przed uciążliwościami zapachowymi i negatywne skojarzenia ze słowem „odpad”. Ożywioną dyskusję wywołał również temat retencji wody w glebie. Wnioski z warsztatów zostaną wykorzystane w raporcie projektu Waste4Soil dla Komisji Europejskiej oraz przy planowaniu dalszych działań polskiego Living Labu. Pomogą również określić możliwości kontynuowania współpracy po zakończeniu projektu. Projekt Value4Farm otrzymał finansowanie z programu badań naukowych i innowacji Unii Europejskiej Horyzont Europa na podstawie umowy o udzielenie dotacji nr 101116076. Projekt Waste4Soil otrzymał finansowanie z programu badań naukowych i innowacji Unii Europejskiej Horyzont Europa na podstawie umowy o udzielenie dotacji nr 101112708.
Przedstawiciele Zakładu Mikrobiologii na śniadaniu eksperckim nt. „Produkty mikrobiologiczne w rolnictwie: nauka, bezpieczeństwo i regulacje” w ramach Innovation Fest UW 2026.
W dniu 29 października 2026 r. dr hab. Karolina Furtak i prof. dr hab. Anna Gałązka uczestniczyły w śniadaniu eksperckim nt. „Produkty mikrobiologiczne w rolnictwie: nauka, bezpieczeństwo i regulacje” podczas Food Week powered by PATHFOOD organizowanego w ramach Innovation Fest UW 2026 na Uniwersytecie Warszawskim. Wśród ekspertów znaleźli się: dr hab. Karolina Furtak i prof. dr hab. Anna Gałązka, prof. dr hab. Ewa Bulska Dyrektor Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego, Pan Marek Klóska oraz Pani Paulina Krzywokulska z Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A., dr Dawid Gmiter z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, Pani Magdalena Ostapiak Dyrektor Regionu Północno-Wschodniego w BIO-GEN, dr Anna-Karina Kaczorowska z Uniwersytetu Gdańskiego oraz mgr Bartłomiej Starzyński z Uniwersytetu Warszawskiego. Spotkanie moderował prof. dr hab. Łukasz Drewniak z Uniwersytetu Warszawskiego. Dr hab. Karolina Furtak wygłosiła prezentację nt. „Nawozowe produkty mikrobiologiczne – aktualne regulacje i wyzwania legislacyjne”. Podczas śniadania eksperckiego przedstawiciele nauki, administracji publicznej i przemysłu dyskutowali o bezpieczeństwie i skuteczności produktów mikrobiologicznych stosowanych w rolnictwie oraz wyzwaniach regulacyjnych. Omawiano różnice między krajowym, a unijnym statusem preparatów mikrobiologicznych oraz o wyzwaniach jakie stoją zarówno przed producentami biopreparatów, jak i organami nadzorującymi stosowanie środków w rolnictwie. Więcej o inicjatywie Innovation Fest UW 2026: https://innovationfest.uw.edu.pl/rozpoczelismy-food-week-powered-by-pathfood/
Pamiętamy – Święto Zmarłych
1–2 listopada 2026 Pamiętamy O tych, którzy pozostają częścią historii IUNG-PIB Są ludzie, których obecność pozostaje z nami na zawsze. Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny to szczególny czas zadumy, refleksji i wdzięcznej pamięci o tych, których już z nami nie ma. W Instytucie Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowym Instytucie Badawczym pamiętamy o Koleżankach, Kolegach i Współpracownikach, którzy przez lata współtworzyli naszą społeczność. Ich praca, wiedza, doświadczenie i życzliwość pozostawiły trwały ślad w historii Instytutu oraz w pamięci osób, które miały okazję ich poznać. Wspominamy zarówno osoby, z którymi jeszcze niedawno spotykaliśmy się na co dzień, jak i tych, których dorobek oraz zaangażowanie przez lata kształtowały naszą instytutową wspólnotę. Człowiek żyje tak długo, jak długo trwa pamięć o nim. Wspominamy Od 1 listopada 2025 roku odeszli od nas obecni i emerytowani Pracownicy IUNG-PIB oraz Rolniczych Zakładów Doświadczalnych: prof. dr hab. Urszula Barbara Wojcieska-Wyskupajtys mgr Ewa Gryniewicz Małgorzata Barnaś Waldemar Sajnaj dr Maria Gajewska-Bawolska mgr inż. Maria Bochniarz Zygmunt Koter prof. dr hab. Anna Stochmal Z wdzięcznością wspominamy Ich obecność, dokonania i codzienną pracę. Niech pamięć o Nich pozostanie z nami – w historii Instytutu, w naszej wspólnocie i w serdecznych wspomnieniach. Wszyscy Oni zasłużyli na pamięć i szacunek. Niech odpoczywają w pokoju wiecznym! Dyrekcja i Rada Naukowa IUNG-PIB Zdjęcia zostały wygenerowane przez AI.
IUNG-PIB na końcowym spotkaniu projektu CiNURGi w Szwecji
W dniach 20–21 października 2026 r. w Lund odbyło się końcowe spotkanie konsorcjum projektu CiNURGi – „Circular Nutrients for a Sustainable Baltic Sea Region”, realizowanego w ramach programu Interreg Baltic Sea Region. IUNG-PIB reprezentowali: dr Piotr Skowron, dr Damian Wach, dr Monika Karsznia, dr inż. Agata Witorożec-Piechnik oraz mgr Aleksandra Bibow. Spotkanie było okazją do podsumowania trzech lat realizacji projektu oraz omówienia możliwości dalszego wykorzystania rozwiązań wspierających recykling składników pokarmowych i rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym w regionie Morza Bałtyckiego. IUNG-PIB był liderem zadania dotyczącego zwiększenia akceptacji nawozów pochodzących z recyklingu składników pokarmowych (RNF). W Stacji Doświadczalnej w Grabowie prowadzono doświadczenia polowe z wykorzystaniem nawozów odzyskanych z różnych strumieni biomasy i odpadów. Badano ich wartość nawozową, wpływ na plonowanie oraz możliwości zastępowania nawozów mineralnych. Ważnym rezultatem prac Instytutu było także opracowanie rekomendacji politycznych wspierających rozwój rynku nawozów pochodzących z recyklingu. Wskazano w nich m.in. na znaczenie demonstracji polowych, doradztwa rolniczego, budowania zaufania użytkowników oraz odpowiedniego otoczenia regulacyjnego. Podczas spotkania uczestnicy odwiedzili również instalację pirolizy biomasy w Ellinge oraz biogazownię Wrams Gunnarstorp, poznając praktyczne przykłady odzysku składników pokarmowych i wdrażania gospodarki o obiegu zamkniętym. 22 października przedstawiciele IUNG-PIB uczestniczyli w spotkaniu inaugurującym projekt CirCan – „Capacities for Nutrient Circularity in the Baltic Sea Region”, którego partnerem jest nasz Instytut. Projekt będzie kontynuował działania na rzecz obiegu zamkniętego składników pokarmowych w regionie Morza Bałtyckiego.
Trzecie Spotkanie konsorcjum projektu WHEATWATCHER | Rostock, Niemcy
Z początkiem października partnerzy projektu WHEATWATCHER spotkali się w Rostocku, aby podsumować postępy prac i wspólnie zaplanować kolejne etapy realizacji projektu. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele IUNG-PIB: dr hab. Grzegorz Siebielec, dr Sylwia Pindral, dr João Augusto Coblinski, mgr Artur Łopatka oraz mgr Karolina Świątek. Podczas spotkania w centrum dyskusji znalazły się zagadnienia związane z funkcjonowaniem platform sensorowych, jakością i integracją danych, modelowaniem procesów zachodzących w glebie oraz rozwojem systemów wspomagania decyzji dla zrównoważonego zarządzania glebą. Szczególną uwagę poświęcono działaniom realizowanym w ramach pakietów WP5, WP6 i WP7, obejmujących rozwój narzędzi wspierających użytkowników końcowych, demonstracje technologii w warunkach rzeczywistych oraz rozwiązania dotyczące identyfikowalności żywności w łańcuchu produkcji. Partnerzy omówili również kwestie zarządzania danymi projektowymi, raportowania i upowszechniania rezultatów projektu. Zwieńczeniem spotkania była wizyta w gospodarstwie pilotażowym w Demmin, podczas której zaprezentowano technologie monitoringu środowiskowego oraz autonomiczne platformy robotyczne wykorzystywane we współczesnym rolnictwie.
Drugie spotkanie konsorcjum projektu NitroScope, Oslo Norwegia
Z końcem września odbyło się II spotkanie konsorcjum projektu NitroScope w Oslo w Norwegii, gromadzące partnerów z różnych krajów europejskich zaangażowanych we wspólne działania na rzecz lepszego monitorowania i zarządzania przepływami azotu w środowisku. W spotkaniu ze strony IUNG-PIB udział wzięli, dr hab. Grzegorz Siebielec, oraz mgr Artur Łopatka Podczas trzech dni obrad uczestnicy wymieniali się doświadczeniami i wynikami badań w ramach pakietów roboczych projektu, dotyczących m.in.: Ważnym elementem spotkania były również dyskusje dotyczące opracowywania narzędzi wspomagających ocenę efektywności wykorzystania azotu oraz ograniczania jego strat do środowiska. Uczestnicy analizowali możliwości wykorzystania zaawansowanych modeli, danych przestrzennych i rozwiązań cyfrowych do wspierania decyzji podejmowanych przez rolników, doradców i decydentów. Wspólnie z partnerami pracujemy nad rozwiązaniami, które przyczynią się do bardziej zrównoważonego i efektywnego zarządzania azotem w europejskim rolnictwie.
Podsumowanie pilotażowej edycji Akademii Zdrowej Gleby realizowanej we współpracy z CDR
Zdrowie gleby staje się jednym z najważniejszych wyzwań współczesnego rolnictwa. Odpowiedzią na potrzebę budowania kompetencji doradców rolniczych w tym obszarze była pierwsza edycja Akademii Zdrowej Gleby, zrealizowana dzięki współpracy ekspertów i liderów grup roboczych Krajowego Hubu ds. Gleb. Pilotażowa edycja, czterodniowego szkolenia pn. Akademia Zdrowej Gleby została zorganizowana we współpracy Centrum Doradztwa Rolniczego w Radomiu (CDR) oraz Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach (IUNG-PIB). Akademia została zrealizowana w Radomiu oraz w Puławach i odbywała się w dniach 29 września – 2 października 2026 r. Fundamentem merytorycznym Akademii były doświadczenia zdobyte podczas realizacji międzynarodowego projektu NBSOIL, koordynowanego przez IUNG-PIB, którego koordynatorem jest dr hab. Grzegorz Siebielec. Projekt NBSOIL to międzynarodowy projekt finansowany z programu Horyzont Europa, koordynowany przez IUNG-PIB. NBSOIL wspiera realizację europejskiej misji „A Soil Deal for Europe”, zwiększając świadomość społeczną dotyczącą znaczenia zdrowych gleb dla bezpieczeństwa żywnościowego, bioróżnorodności i łagodzenia skutków zmian klimatu. Celem projektu jest poprawa zdrowia gleb poprzez wdrażanie rozwiązań opartych na przyrodzie (Nature-Based Solutions, NBS) oraz rozwój kompetencji doradców glebowych w Europie. W ramach projektu powstają nowoczesne narzędzia do monitorowania zdrowia gleb, baza wiedzy oraz program szkoleniowy NBSOIL Academy, który łączy naukę online z praktycznym zastosowaniem wiedzy. Projekt promuje sześć kluczowych rozwiązań wspierających zdrowie gleby, m.in. nawozy organiczne z bioodpadów, międzyplony, bioremediację, zrównoważone gospodarowanie obszarami podmokłymi – paludikultura oraz zielono-niebieską infrastrukturę. Akademia Zdrowej Gleby jest doskonałym przykładem skutecznego połączenia potencjału nauki, doradztwa rolniczego oraz praktyki terenowej. Program szkolenia został opracowany przez ekspertów reprezentujących różne obszary związane z ochroną, monitoringiem i zrównoważonym użytkowaniem gleb. W realizację programu akademii Zdrowej Gleby zaangażowali się: Pierwszego dnia zajęć uczestnicy poznali znaczenie materii organicznej w funkcjonowaniu ekosystemów rolniczych. Omówiono bilans próchnicy w gospodarstwie, rolę nawozów naturalnych i organicznych, możliwości wykorzystania biomasy oraz znaczenie kompostowania. Szczególną uwagę zwrócono na wpływ materii organicznej na retencję wody, aktywność biologiczną oraz odporność gleby na degradację. Moduł dotyczący materii organicznej został zaprezentowany przez dr hab. Dorotę Pikułę z Zakładu Nawożenia i Zarządzania Składnikami Pokarmowymi oraz dr hab. Grzegorza Siebielca z Zakładu Gleboznawstwa i Analiz Środowiskowych. Istotnym elementem Akademii Zdrowej Gleby były zagadnienia związane z bioróżnorodnością glebową, znaczeniem międzyplonów i utrzymania okrywy glebowej. Uczestnicy pod kierunkiem dr hab. Krzysztofa Jończyka z Zakładu Agroekologii i Ekonomiki analizowali rolę płodozmianu, uproszczonych systemów uprawy oraz praktyk rolnictwa regeneratywnego wspierających odbudowę funkcji gleby i zwiększających odporność gospodarstw na skutki zmian klimatu. Ponadto szeroko omówiono zasady zbilansowanego nawożenia, wapnowania oraz ograniczania strat składników pokarmowych. Uczestnicy uczyli się, jak identyfikować problemy glebowe na podstawie wyników badań laboratoryjnych, danych przestrzennych oraz obserwacji terenowych tę część szkolenia poprowadził mgr inż. Marek Krysztoforski z CDR Drugi dzień realizacji Akademii skupiał się na zagadnieniach takich jak: Zdrowie gleby i procesy degradacyjne, które przedstawione zostały przez dr hab. inż. Bożenę Smreczak. Podczas wykładu przedstawiono nowoczesne podejście do zdrowia gleby jako zdolności gleby do pełnienia funkcji produkcyjnych, środowiskowych i społecznych. Omówiono najważniejsze zagrożenia, takie jak erozja, zagęszczenie, utrata materii organicznej czy zanieczyszczenie gleb oraz sposoby przeciwdziałania tym zjawiskom. Zagadnienia te stanowiły wstęp do dalszej części zajęć zrealizowanej w terenie. Trzeci dzień Akademii Zdrowej Gleby skupiał się w pełni na diagnostyce zdrowia gleby w terenie poprowadzonej przez dr inż. Jacka Niedźwieckiego oraz mgr inż. Marka Krysztoforskiego. Uczestnicy pracowali bezpośrednio w terenie – w RZD „Kępa” w Osinach – ucząc się, jak kompleksowo diagnozować profil glebowy. Podczas zajęć oceniano m.in. strukturę, porowatość, zagęszczenie i zaskorupienie gleby oraz jej aktywność biologiczną. Wspólnie z ekspertami Uczestnicy Akademii przeprowadzili m.in.: test infiltracji wody, próbę szpadlową, ocenę stabilności agregatów, a także porównywali właściwości różnych typów gleb w praktyce. Dodatkowo tego dnia, po zajęciach terenowych przyszedł czas na interpretację wyników analiz laboratoryjnych, którą omówił mgr inż. Marek Krysztoforski. Istotnym elementem były także zagadnienia tj. dane przestrzenne, mapy glebowe i ich interpretacja oraz praktyki wspierające zdrowie gleby. Zagadnienia te przedstawił dr hab. inż. Rafał Wawer. Czwarty dzień był finałowym etapem Akademii było przygotowanie rekomendacji doradczych dla gospodarstw rolnych. Uczestnicy pod kierunkiem dr inż. Tamary Jadczyszyn zapoznawali się aspektami działania aplikacji INTER-NAW, a także integrowali wiedzę zdobytą podczas szkolenia, analizując mapy, profile glebowe, płodozmiany oraz wyniki badań. Na tej podstawie opracowywali praktyczne zalecenia wspierające poprawę zdrowia i produktywności gleb. Akademia Zdrowej Gleby stanowi praktyczny przykład transferu wiedzy wypracowanej na poziomie międzynarodowym do krajowego systemu doradztwa rolniczego. Program szkolenia został zaprojektowany tak, aby przełożyć najnowsze osiągnięcia nauki na konkretne działania możliwe do wykorzystania w praktyce. Dzięki synergii pomiędzy projektem NBSOIL, doświadczeniem ekspertów Krajowego Hubu ds. Gleb oraz zaangażowaniem IUNG-PIB i CDR jako lidera organizacyjnego szkolenia powstała inicjatywa, która realnie wzmacnia kompetencje doradców i wspiera budowę krajowego systemu zarządzania zdrowiem gleb. Akademia jest jednocześnie przykładem, jak europejskie projekty mogą skutecznie przekładać się na praktyczne działania edukacyjne, wspierające zrównoważone rolnictwo, ochronę zasobów wodnych i zwiększanie odporności gleb na zmiany klimatyczne.
