29 października 2026 r. IUNG-PIB zorganizował warsztaty „Demonstracje w Value4Farm. Poprawa wykorzystania produktów ubocznych z rynku żywności w Waste4Soil”. Wydarzenie przygotowały wspólnie zespoły dwóch projektów programu Horyzont Europa: Waste4Soil i Value4Farm. Wzięło w nim udział ok. 45 osób: rolnicy, doradcy z Lubelskiego i Mazowieckiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, naukowcy, studenci i pracownicy Politechniki Lubelskiej i Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, uczniowie i nauczyciele szkoły rolniczej w Siennicy Różanej oraz przedstawiciele przemysłu spożywczego.
Dzień rozpoczął się od wizyty w biogazowni Neo Biogas Piaski. Instalacja o mocy 1 MW przetwarza głównie produkty uboczne z rynku żywności, np. wytłoki jabłkowe i warzywne. Biogazownia współpracuje z sąsiednią mleczarnią: odbiera od niej serwatkę i dostarcza jej ciepło. Powstający poferment trafia do rolników jako nawóz. Uczestnicy mogli zobaczyć, jak w praktyce działają elementy gospodarki obiegu zamkniętego, i dowiedzieć się, z jakimi wyzwaniami technicznymi i prawnymi mierzy się instalacja.
Wizyta pokazała również, co łączy oba projekty: wykorzystanie lokalnych zasobów do produkcji energii odnawialnej oraz odzysku składników pokarmowych i materii organicznej. Value4Farm koncentruje się na rozwiązaniach odpowiadających na potrzeby energetyczne gospodarstw rolnych, natomiast Waste4Soil rozwija sposoby przekształcania pozostałości z przetwórstwa żywności w materiały poprawiające właściwości gleby.
W Hotelu Regionalnym w Pełczynie dr Andrzej Górnik przedstawił projekt Value4Farm, dr Paweł Radzikowski przedstawił wyniki badań nad bioróżnorodnością prowadzonych w ramach projektu Value4Farm. a dr Marta Oleszek zaprezentowała narzędzie internetowe wspomagające podejmowanie decyzji o inwestycjach w odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych, czyli DST (Decision Support Tool). Dr inż. Adam Kleofas Berbeć omówił założenia projektu Waste4Soil oraz dotychczasowe wyniki prac polskiego Living Labu. Living Lab stanowi platformę współpracy naukowców, rolników, przedsiębiorców i innych interesariuszy, którzy wspólnie poszukują rozwiązań możliwych do wdrożenia w lokalnych warunkach.
Centralnym punktem części warsztatowej była moderowana dyskusja z wykorzystaniem metody Dynamic Learning Agenda, służącej wspólnemu rozpoznawaniu barier, potrzeb i kierunków dalszych działań., którą prowadzili dr Agata Witorożec-Piechnik i dr Paweł Radzikowski. Metoda ta służy wspólnemu rozpoznawaniu barier i potrzeb oraz określaniu kierunków dalszych działań. Uczestnicy, odpowiadając na pytania w aplikacji Mentimeter oraz zabierając głos w dyskusji na sali, wskazali bariery w trzech obszarach: przepisach, opłacalności i akceptacji społecznej.
Za najważniejsze uznano niejasny status prawny materiałów, w szczególności rozróżnienie między odpadem a produktem ubocznym, brak środków na inwestycje i konkurencję cenową z nawozami mineralnymi, a także obawy przed uciążliwościami zapachowymi i negatywne skojarzenia ze słowem „odpad”. Ożywioną dyskusję wywołał również temat retencji wody w glebie.
Wnioski z warsztatów zostaną wykorzystane w raporcie projektu Waste4Soil dla Komisji Europejskiej oraz przy planowaniu dalszych działań polskiego Living Labu. Pomogą również określić możliwości kontynuowania współpracy po zakończeniu projektu.
Projekt Value4Farm otrzymał finansowanie z programu badań naukowych i innowacji Unii Europejskiej Horyzont Europa na podstawie umowy o udzielenie dotacji nr 101116076.
Projekt Waste4Soil otrzymał finansowanie z programu badań naukowych i innowacji Unii Europejskiej Horyzont Europa na podstawie umowy o udzielenie dotacji nr 101112708.
