W dniu 20 maja 2025 w Sali Kongresowej IUNG-PIB odbyło się kolejne seminarium poświęcone prezentacji aktywności zakładów naukowych Instytutu. Tym razem przedstawiony został Zakład Agroekologii i Ekonomiki kierowany przez dr hab. Krzysztofa Jończyka. Zakład do sierpnia 2024 roku nosił nazwę Zakładu Systemów i Ekonomiki Produkcji Roślinnej. W pierwszej części seminarium kierownik Zakładu zaprezentował historię zakładu, kluczowe aktywności oraz najważniejsze efekty. Istotnym wyróżnikiem Zakładu Agroekologii i Ekonomiki jest jego wielokierunkowość obejmująca m.in. badania nad porównywaniem różnych systemów produkcji roślinnej, ocenę różnych systemów uprawy roli, ocenę efektywności ekonomicznej gospodarstw o różnych profilach produkcji. W badaniach podejmowane są również wątki związane z pozarolniczym wykorzystaniem biomasy rolniczej oraz stanem różnorodności gatunkowej, głównie roślin segetalnych oraz wybranych grup bezkręgowców. W kolejnej części seminarium głos zabrał dr Adam Berbeć, który zaprezentował najważniejsze projekty realizowane w Zakładzie obecnie i w ostatnich miesiącach takie jak: All Organic, Organic Yields UP, CLEAR oraz WasteForSoil. Po części referatowej odbyła się dyskusja, w trakcie której omawiano możliwości i bariery dla dalszego rozwoju Zakładu. Zwrócono uwagę na duży potencjał zespołu naukowego Zakładu do pozyskiwania nowych projektów oraz rozwijania współpracy z innymi jednostkami w ramach Instytutu, jak również z instytucjami zewnętrznymi

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, stwierdzono zagrożenie dla upraw: zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek i krzewów owocowych. Analiza została przeprowadzona w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej, obejmując dwa okresy raportowania: od 21 marca do 20 maja (R1) oraz od 1 kwietnia do 31 maja (R2) i będzie uszczegółowiana w kolejnych raportach. W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 330 gmin, co stanowi 13,3% ogólnej liczby gmin w kraju. W stosunku do poprzedniego raportu nastąpił wzrost liczby gmin  w których stwierdzono w uprawach zbóż jarych występowanie suszy o 26 gmin. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż jarych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (70% gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (57% gmin ), lubuskim (55% gmin), wielkopolskim (34% gmin), łódzkim (22% gmin) oraz mazowieckim (2% gmin). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów w uprawach zbóż – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (17,6%) oraz lubuskim (15,3%) (Tabela 1). Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych – analiza obejmuje okres do 31 maja 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 82 56.94 6.07 08 lubuskie 82 45 54.88 15.32 10 łódzkie 177 39 22.03 3.71 14 mazowieckie 314 7 2.23 0.25 30 wielkopolskie 226 78 34.51 6.64 32 zachodniopomorskie 113 79 69.91 17.62 PL Polska 2479 330 13.31 2.86 W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 251 gmin, co stanowi ponad 10% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż ozimych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (66% gmin w województwie), lubuskim (46%), kujawsko-pomorskim (40%), wielkopolskim (28%), łódzkim (10%). W porównaniu do poprzedniego okresu raportowania liczba gmin zagrożonych suszą dla zbóż ozimych wzrosła o 8 gmin. Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (10,4%) oraz lubuskim (9,9%) (Tabela 2). Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych – analiza obejmuje okres do 31 maja 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 57 39.58 3.50 08 lubuskie 82 38 46.34 9.91 10 łódzkie 177 18 10.17 1.99 30 wielkopolskie 226 63 27.88 4.78 32 zachodniopomorskie 113 75 66.37 10.42 PL Polska 2479 251 10.13 1.77 W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 174 gmin, co stanowi 7% ogólnej liczby gmin w kraju. W porównaniu do poprzedniego okresu liczba gmin zagrożonych suszą dla truskawek zwiększyła się o 5. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (58%), lubuskim (38%), wielkopolskim (18%), kujawsko-pomorskim (17%), łódzkim (7%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (7,9%) oraz lubuskim (6,2%) (Tabela 3). Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach truskawek – analiza obejmuje okres do 31 maja 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 25 17.36 0.93 08 lubuskie 82 31 37.80 6.27 10 łódzkie 177 11 6.21 1.27 30 wielkopolskie 226 41 18.14 2.60 32 zachodniopomorskie 113 66 58.41 7.98 PL Polska 2479 174 7.02 1.07 W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 33 gmin, co stanowi 1,3% ogólnej liczby gmin w kraju. W porównaniu do poprzedniego okresu liczba gmin zagrożonych suszą dla krzewów owocowych zwiększyła się o 32 gminy. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (20%), lubuskim (8%), wielkopolskim (0,4%), łódzkim (0,6%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie zachodniopomorskim (1,0%) (Tabela 4). Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych – analiza obejmuje okres do 31 maja 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 08 lubuskie 82 8 9.76 0.38 10 łódzkie 177 1 0.56 0.06 30 wielkopolskie 226 1 0.44 0.01 32 zachodniopomorskie 113 23 20.35 1.02 PL Polska 2479 33 1.33 0.08 Komentarz agrometeorologa Drugi raport Systemu Monitoringu Suszy obejmuje analizę wartości klimatycznego bilansu wodnego (KBW) za okres od 1 kwietnia do 31 maja 2025 roku, a tym samym – łącznie z pierwszym raportem – przedstawia ocenę przebiegu warunków agrometeorologicznych do końca maja 2025 roku. Na podstawie danych meteorologicznych  z tego okresu wskaźnik KBW doprecyzował przestrzenny zasięg obszarów zagrożonych wystąpieniem istotnych strat w plonach, wskazując nowe gminy objęte zagrożeniem w województwach: zachodniopomorskim, lubuskim, kujawsko-pomorskim oraz łódzkim. Pomimo wystąpienia opadów atmosferycznych na terenie całego kraju w drugiej i trzeciej dekadzie maja, w województwie zachodniopomorskim ich suma wyniosła zaledwie 35–45% normy wieloletniej (1991–2020), według danych zamieszczanych w serwisie IMGW (link: https://modele.imgw.pl/cmm/?page_id=44688). Szczególnie niekorzystny był przebieg warunków opadowych w poprzednich miesiącach – w marcu suma opadów wyniosła jedynie około 15%, a w kwietniu 20% normy wieloletniej. Na pozostałym obszarze kraju wskaźnik KBW nie wskazuje na zagrożenie suszą rolniczą. Wskaźniki wilgotności gleby potwierdzają poprawę uwilgotnienia jedynie w wierzchniej warstwie profilu glebowego, podczas gdy w warstwach głębszych nadal utrzymują się warunki suszy glebowej. Potwierdzają to wskaźniki oceny aktualnego deficytu wilgotności gleby z wykorzystaniem modeli, które są dostępne wraz z prognozami na kolejne 10 dni, na portalu projektu Cim4Cast, pod adresem: https://clim4cast.czechglobe.cz/. Na poprawę dostępności wody dla roślin w profilu glebowym wskazują również wyniki pomiarów wilgotności gleby w raz z oceną  dostępności wody dla roślin w punkach referencyjnych prowadzonych w ramach Systemu Monitoringu Suszy, dostępne w zakładce wilgotność gleby pod adresem: https://susza.iung.pulawy.pl/mwgst/1,2025,p/

W dniach 27-28 maja 2025 roku w Instytucie Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach odbyła się konferencja naukowa pt.  „Preparaty mikrobiologiczne w rolnictwie i ochronie środowiska”. Konferencja została zorganizowana w ramach realizacji zadania 1.7 „Preparaty mikrobiologiczne” dotacji celowej MRiRW na rok 2025. Tegoroczne wydarzenie tak jak i poprzednie edycje otrzymało Honorowy Patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Czesława Siekierskiego. Do udziału w wydarzeniu zgłosiło się ponad 160 uczestników: pracowników naukowych i doktorantów, przedstawicieli Ośrodków Doradztwa Rolniczego, urzędników administracji państwowej, pracowników sektora rolnego, rolników, przedstawicieli firm agrochemicznych oraz specjalistów reprezentujących różne dyscypliny i specjalności wiążące się z problematyką obrad. W tym roku zaproszenie na konferencję przyjęli przedstawiciele aż 18 jednostek naukowych, trzechOśrodków Doradztwa Rolniczego oraz przedstawiciele 38 firm. Konferencja została zorganizowana przez pracowników Zakładu Mikrobiologii pod przewodnictwem prof. dr hab. Anny Gałązki. Konferencje oficjalnie otworzyli Dyrektor Departamentu Hodowli i Ochrony Roślin MRiRW Pani Nina Dobrzyńska, oraz Dyrektor IUNG-PIB prof. dr hab. Mariusz Matyka. Podczas konferencji w ramach pięciu sesji naukowych wygłoszono aż 17 prezentacji ustnych oraz 41 prezentacji posterowych. Obradom towarzyszyła aktywna i merytoryczna dyskusja. W czasie wolnym od obrad uczestnicy konferencji mogli zapoznać się z historią Osady Pałacowej podczas spaceru po Parku Czartoryskich z przewodnikiem. Patronat medialny nad konferencją objął Tygodnik Poradnik Rolniczy oraz Nowoczesna Uprawa Miesięcznik Produkcji Roślinnej. Relację z wydarzenia przygotowała także TVP 3 Lublin. Produkcja preparatów mikrobiologicznych jest obecnie jednym z najszybciej rozwijających się segmentów rynku rolno-spożywczego. Wzrastająca świadomość konieczności ograniczania nadmiernej chemizacji rolnictwa, a jednocześnie utrzymania wysokiej bioróżnorodności i aktywności biologicznej gleb spowodowała, że znacząco zwiększyło się zainteresowanie naturalnymi środkami stosowanymi w rolnictwie. Jedną z takich koncepcji jest wykorzystanie biotechnologicznych cech i właściwości metabolicznych mikroorganizmów do opracowania i produkcji preparatów mikrobiologicznych, biostymulatorów lub biologicznych środków ochrony roślin, których czynnikiem aktywnym są mikroorganizmy. Stosowanie preparatów mikrobiologicznych w rolnictwie stanowi efektywne i bezpieczne rozwiązanie, które może okazać się niezbędne w obliczu zarówno intensyfikacji produkcji rolnej jak i zmian klimatu. Jest to nie tylko ważne w celu utrzymania wysokiej aktywności biologicznej gleb, ale także w kontekście biostymulacji i ochrony roślin. IUNG-PIB w Puławach od grudnia 2022 roku na mocy Rozporządzenia MRiRW prowadzi listę NPM. Obecnie na liści nawozowych produktów mikrobiologicznych znajduje się ponad 300 produktów, których komponent mikrobiologiczny stanowi zarówno jedno, dwu jak i wieloskładnikowe konsorcja mikrobiologiczne. Są to produkty bakteryjne, grzybowe lub mieszane. Od 15 marca 2025 roku w ekoschemacie biologiczna uprawa roślin ujęte dopłatami są także nawozowe produkty mikrobiologiczne, co również będzie przedmiotem dzisiejszej konferencji.