Aktualności

Seminarium naukowe„ Współczesne i przyszłe wyzwania dla Chemii rolniczej”
W dniach 29-30 maja 2025 r. Samodzielny Zakład Chemii Rolniczej i Środowiskowej SGGW zorganizował Seminarium naukowe pt. „ Współczesne i przyszłe wyzwania dla Chemii rolniczej”. Seminarium było połączone z jubileuszem osiemdziesięciolecia prof. dr hab. Jana Łabętowicza, byłego dziekana Wydziału Rolniczego SGGW, a następnie Wydziału Rolnictwa i Ekologii oraz wieloletniego kierownika Zakładu Chemii Rolniczej. Profesor Jan Łabętowicz był także członkiem Rady Naukowej IUNG-PIB (2005-2021) oraz recenzentem wielu prac doktorskich i rozpraw habilitacyjnych pracowników naukowych naszego Instytutu. Życiorys i osiągnięcia naukowe Jubilata przedstawiła prof. dr hab. Beata Rutkowska. Na ręce Pana Profesora skierowano wiele podziękowań, gratulacji i życzeń, w tym także od prof. dr hab. Mariusza Matyki, dyrektora IUNG-PIB w Puławach. W ramach Seminarium odbyła się Sesja naukowa pn. „Aktualne problemy naukowe Chemii rolniczej”, w czasie której wygłoszono referaty: W czasie Sesji 3, przedstawiciele sponsorów wydarzenia tj. Timac Agro sp. z o.o., Intermag sp.z o.o., PTG oraz EPRD Biuro Polityki Gospodarczej i Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o., przedstawili główne strategie działania swoich firm oraz ich nowości służące efektywnemu nawożeniu roślin i działalności gospodarczej powiązanej z produkcją roślinną. W pierwszym dniu seminarium wzięły udział: dr Tamara Jadczyszyn, dr Monika Karsznia, dr hab. Dorota Pikuła i prof. dr hab. Anna Podleśna z Zakładu Nawożenia i Zarządzania Składnikami Pokarmowymi IUNG-PIB, z którym Profesor Łabętowicz miał wieloletnią współpracę naukową. Seminarium okazało się także miłym spotkaniem pracujących i emerytowanych naukowców wszystkich uczelni rolniczych w Polsce, gdzie prowadzone są prace dotyczące nawożenia i chemii rolnej w powiązaniu z ochroną środowiska. Dzień drugi Seminarium był poświęcony osiągnieciom młodych Chemików rolnych i miejscu Chemii rolnej w edukacji rolniczej.

Uproszczona rachunkowość w gospodarstwie rolnym – łatwiejsze zarządzanie i nowe możliwości wsparcia!
Departament Wspólnej Polityki Rolnej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, we współpracy z Instytutem Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB, realizuje działania informacyjne, których celem jest zachęcenie rolników do prowadzenia uproszczonej rachunkowości w gospodarstwach rolnych.

Weź udział w V ogólnopolskim konkursie filmowym „Świat się kręci wokół wsi”
Zapraszamy do udziału w V ogólnopolskim, amatorskim konkursie filmowym MRiRW „Świat się kręci wokół wsi”. Nagraj i przyślij nam swój film. Pokaż jak zmienia się polska wieś.
Formularze zgłoszenia przyjmowane są do 25 września 2025 r.

Informacja o stanie upraw z Rolniczych Zakładów Doświadczalnych IUNG-PIB za maj 2025
RZD Baborówko. Maj był wyjątkowo niesprzyjającym miesiącem dla roślin uprawnych. Częste okresy chłodu z nocnymi przygruntowymi przymrozkami, w połączeniu z wyraźnym niedoborem opadów, negatywnie wpłynęły na kondycję upraw. W maju suma opadów wyniosła zaledwie 31 mm, a od początku roku do końca maja 107 mm, czyli około 60 mm mniej niż średnia z wielolecia. Z tego powodu na polach pszenicy ozimej i rzepaku ozimego wyraźnie uwidoczniły się znaczne obszary z objawami suszy, szczególnie na słabszych kompleksach glebowych. Niewielkie majowe opady poprawiły nieco kondycję ozimin, jednak w przypadku rzepaku spowodowały dodatkowe kwitnienie. Ze względu na znaczne przesuszenie gleby, wschody kukurydzy były opóźnione w stosunku do roku poprzedniego. Po wschodach kukurydzy zastosowano nawożenie azotowe i zabieg herbicydowy. W pszenicy ozimej wykonano II zabieg fungicydowy. RZD Błonie-Topola. Miesięczna suma opadów w maju była niższa niż średnia z ostatnich lat i wyniosła tylko 29,5 mm. Majowe temperatury znacząco odbiegały od tych z lat ubiegłych, gdzie często nad ranem występowały przymrozki co zahamowało wzrost kukurydzy i buraka cukrowego. Niskie temperatury uniemożliwiały także terminowe przeprowadzenie zabiegów herbicydowych w buraku cukrowym. Trudne warunki pogodowe to nie jedyne wyzwanie z jakim mierzył się zakład. Dodatkowym problemem były szkody wyrządzone przez żurawie w uprawie kukurydzy, co spowodowało konieczność przesiewania ok. 5 ha tej uprawy. Na plantacji buraka cukrowego przeprowadzono ostatnie zabiegi herbicydowe oraz wykonano pierwsze zabiegi nawożenia dolistnego. Wysiano także drugą dawkę nawozów azotowych. W uprawie pszenicy ozimej wykonano zabieg T2 oraz zabieg nawożenia dolistnego. Stan wegetacji zbóż ozimych należy uznać za zadowalający pomimo panującego niedoboru opadów. Tego samego nie można powiedzieć o wegetacji roślin jarych, w których widać negatywne skutki pogłębiającej się suszy. RZD Borusowa. Początek maja charakteryzował się nadal wysokimi temperaturami i brakiem opadów, co przyczyniło się do zahamowania wzrostu roślin. Coraz wyraźniej zaczęły pojawiać się oznaki suszy, zwłaszcza na słabszych glebach, gdzie rośliny zaczęły podsychać. Najbardziej widoczne było to w uprawach pszenicy ozimej, podczas gdy rzepak radził sobie zdecydowanie lepiej. Osłabiony wzrost obserwowano również w burakach cukrowych. Taka pogoda utrzymywała się niemal do połowy miesiąca. W okresach opadów deszczu nastąpiło ochłodzenie, co przypadło na czas pełni kwitnienia rzepaku. Niższe temperatury i częste opady utrudniały pszczołom zbieranie pożytku. Zmiana warunków pogodowych pozytywnie wpłynęła na rozwój roślin – zauważalna była poprawa tempa i jakości wzrostu. W momencie pojawienia się zachwaszczenia w burakach niezwłocznie wykonano zabiegi herbicydowe, dzięki czemu plantacja jest obecnie wolna od chwastów. W pszenicy ozimej przeprowadzono zabieg fungicydowy przeciwko chorobom oraz zastosowano ostatnią dawkę nawożenia azotowego. Buraki również zostały zasilone azotem. Obecna sytuacja w uprawach jest dobra i pozwala prognozować wysokie plony. RZD Grabów. Maj był miesiącem dość chłodnym. Średnia temperatura wyniosła 11,0°C i była niższa od średniej z wielolecia o 2,6°C. Największe przymrozki przygruntowe wystąpiły około 9 maja, kiedy temperatura spadła do -4,3°C. Z kolei, ilość opadów w maju wyniosła 56,3 mm, co jest wartością zbliżoną do średniej z wielolecia (58,0 mm). Mimo wiosennych chłodów rozwój uprawianych roślin nie został spowolniony. Również nasilenie chorób i szkodników nie było tak intensywne jak w latach ubiegłych. Majowe prace polowe koncentrowały się głównie na ochronie fungicydami kłosa jęczmienia i pszenżyta ozimego w fazie T2. Wykonano także ochronę herbicydową w kukurydzy oraz zbiory zielonek z użytków zielonych i pól z roślinami przeznaczonymi na sianokiszonkę. Chłodne warunki wpłynęły na niższy plon zielonej masy – zebrano 115 bel sianokiszonki, co dało średni plon I pokosu na poziomie około 16,5 t/ha. Maj to również intensywny okres prac pielęgnacyjnych w doświadczeniach, podczas których rozmierza się poletka, ustawia paliki z numerami, wysiewa nawozy i aplikuje badane preparaty. To także okres wycieczek i spotkań z rolnikami oraz doradcami ODR. Goście odwiedzający nasz Zakład mają okazję zapoznać się z prowadzonymi doświadczeniami, parkiem maszynowym oraz warunkami dobrostanu zwierząt w oborach. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się doświadczenia z doborem odmian zbóż ozimych, jarych i roślin bobowatych do uprawy w systemie ekologicznym. RZD Kępa Puławy. W miesiącu maju prace polowe były znacząco utrudnione ze względu na niesprzyjające warunki pogodowe. Liczne opady deszczu, stosunkowo niskie temperatury, przymrozki, szczególnie w pierwszej połowie miesiąca, spowodowały opóźnienia w realizacji zaplanowanych działań i wymagały elastycznego dostosowywania harmonogramu prac. Pomimo tych trudności, udało się przeprowadzić najważniejsze zabiegi agrotechniczne. Wykonano sadzenie ziemniaków, ponowne siewy doświadczeń w kukurydzy oraz w słoneczniku. Rozpoczęto również przygotowanie stanowisk pod uprawę tytoniu, a następnie przeprowadzono jego sadzenie. W chmielniku zrealizowano szereg prac pielęgnacyjnych, w tym sadzenie nowych roślin, wieszanie drutów, kotwiczenie konstrukcji oraz naprowadzanie pędów chmielu na podpory. W ramach prowadzonej uprawy ekologicznej wykonano bronowanie ścieżek technologicznych w celu ograniczenia zachwaszczenia i poprawy struktury gleby. Dodatkowo, w sprzyjających warunkach atmosferycznych wykonano niezbędne zabiegi ochrony roślin, w tym zabiegi fungicydowe, mające na celu zabezpieczenie upraw przed chorobami grzybowymi. W miejscach, gdzie wcześniejsze opryski herbicydowe okazały się niewystarczające, przeprowadzono poprawki, by skutecznie ograniczyć rozwój chwastów. Mimo trudności pogodowych, dzięki zaangażowaniu zespołu udało się zrealizować większość zaplanowanych zadań, zapewniając ciągłość prowadzonych doświadczeń i upraw. RZD Werbkowice. W związku z suszą obserwowano bardzo nierówne wschody buraków cukrowych oraz zaobserwowano żerowanie szarka komośnika z dużym nasileniem, dlatego wykonano zabiegi zwalczające szkodnika a także herbicydowe. Mimo to ze względu na znaczne uszkodzenia roślin w dniu 15.05. przesiano 13,8 ha plantacji. Na polach gdzie uprawiana jest pszenica jara wykonano zabiegi herbicydowe oraz nawożenie dolistne preparatami poprawiającymi reakcję na warunki stresowe. Zabiegi herbicydowe i nawożenie dolistne zastosowano również na plantacji grochu. Ze względu na niskie temperatury jakie panowały w maju kukurydza oraz słonecznik nie rozwijały się prawidłowo. Wypas krów na trwałych użytkach zielonych trwa nadal. Ze względu na warunki pogodowe opóźniono termin zbioru sianokiszonki i kiszonki z traw. RZD Wielichowo. Maj był miesiącem pogłębiającej się suszy, a jednocześnie bardzo zimnym. Do połowy miesiąca występowały przymrozki sięgające lokalnie nawet do -4,5⁰C. Brak opadów do 20 maja oraz utrzymujące się chłody znacząco utrudniły wegetacje i rozwój roślin. Uprawy zbóż rozwijały się bardzo słabo – rośliny były niskie i wykazywały oznaki stresu. Susza i niskie temperatury spowodowały zbyt szybkie kłoszenie się zbóż. Pszenżyto wykłosiło się przy wysokości 50 cm, natomiast owies mając zaledwie 15-20 cm wysokości „wyrzucił” wiechę. Wschody i rozwój buraków cukrowych był nierównomierny. W związku z niekorzystną aurą nie można było zastosować zabiegów regulatorami wzrostu ani zabiegów fungicydowych. Dopiero pod

Wręczenie nominacji profesorskiej pracownikowi IUNG-PIB
Z dumą informujemy, że w dniu 6 czerwca 2025 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda wręczył prof. dr hab. Annie Gałązce akt nominacji na tytuł profesora nauk rolniczych w dyscyplinie rolnictwo i ogrodnictwo. Serdecznie gratulujemy tego wyjątkowego osiągnięcia! Link

Klimatyczny Bilans Wodny od 11 kwietnia do 10 czerwca 2025 roku (R3)
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, w trzecim okresie raportowania, od 11 kwietnia do 10 czerwca, stwierdzono zagrożenie suszą dla upraw: zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek. W trzecim okresie raportowania kryterium suszy w przypadku zbóż jarych zostało spełnione w 33 gminach w Polsce, w województwie lubuskim (12 gmin), zachodniopomorskim (16 gmin) i łódzkim (5 gmin). W przypadku zbóż ozimych kryterium suszy zostało spełnione w 7 gminach: w lubuskim (3 gminy), zachodniopomorskim (3 gminy) i łódzkim (1 gmina). Dla upraw truskawek kryterium suszy zostało spełnione w 4 gminach – w zachodniopomorskim (2 gminy), lubuskim (1 gmina) i łódzkim (1 gmina). Gminy te zostały już wcześniej wskazane jako obszary zagrożone suszą. Analiza przeprowadzona w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej, obejmująca trzy okresy raportowania: od 21 marca do 20 maja (R1), od 1 kwietnia do 31 maja (R2) oraz od 11 kwietnia do 10 czerwca (R3), wskazuje na występowanie obszarów zagrożonych suszą w 2025 roku dla upraw zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek oraz krzewów owocowych. Szczegółowe zestawienie tych obszarów w okresie od 21 marca do 10 czerwca 2025 roku przedstawiono poniżej. W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono dotychczas na obszarze 330 gmin, co stanowi 13,3% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż jarych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (70% gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (57% gmin ), lubuskim (55% gmin), wielkopolskim (34% gmin), łódzkim (22% gmin) oraz mazowieckim (2% gmin). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów w uprawach zbóż – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (17,6%) oraz lubuskim (15,3%) (Tabela 1). Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 82 56.94 6.07 08 lubuskie 82 45 54.88 15.32 10 łódzkie 177 39 22.03 3.71 14 mazowieckie 314 7 2.23 0.25 30 wielkopolskie 226 78 34.51 6.64 32 zachodniopomorskie 113 79 69.91 17.62 PL Polska 2479 330 13.31 2.86 W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 251 gmin, co stanowi ponad 10% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż ozimych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (66% gmin w województwie), lubuskim (46%), kujawsko-pomorskim (40%), wielkopolskim (28%), łódzkim (10%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (10,4%) oraz lubuskim (9,9%) (Tabela 2). Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 57 39.58 3.50 08 lubuskie 82 38 46.34 9.91 10 łódzkie 177 18 10.17 1.99 30 wielkopolskie 226 63 27.88 4.78 32 zachodniopomorskie 113 75 66.37 10.42 PL Polska 2479 251 10.13 1.77 W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 174 gmin, co stanowi 7% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (58%), lubuskim (38%), wielkopolskim (18%), kujawsko-pomorskim (17%), łódzkim (7%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (7,9%) oraz lubuskim (6,2%) (Tabela 3). Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach truskawek – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 25 17.36 0.93 08 lubuskie 82 31 37.80 6.27 10 łódzkie 177 11 6.21 1.27 30 wielkopolskie 226 41 18.14 2.60 32 zachodniopomorskie 113 66 58.41 7.98 PL Polska 2479 174 7.02 1.07 W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 33 gmin, co stanowi 1,3% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (20%), lubuskim (8%), wielkopolskim (0,4%), łódzkim (0,6%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie zachodniopomorskim (1,0%) (Tabela 4). Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 08 lubuskie 82 8 9.76 0.38 10 Łódzkie 177 1 0.56 0.06 30 wielkopolskie 226 1 0.44 0.01 32 zachodniopomorskie 113 23 20.35 1.02 PL Polska 2479 33 1.33 0.08 Komentarz agrometeorologa W wyniku wystąpienia opadów atmosferycznych na terenie całego kraju w drugiej i trzeciej dekadzie maja oraz w pierwszej dekadzie czerwca, wartości klimatycznego bilansu wodnego (KBW) w trzecim okresie monitorowania w Systemie Monitoringu Suszy osiągnęły poziomy wskazujące na warunki suszy rolniczej jedynie na niewielkich obszarach Polski. Zasięg przestrzenny terenów narażonych na istotne straty w plonach, wyznaczony w poprzednich raportach, nie uległ powiększeniu. W dalszym ciągu wartości KBW poniżej -120 mm występują w województwie zachodniopomorskim, w północnej części województwa lubuskiego oraz w województwie łódzkim. Na przeważającym obszarze kraju wskaźnik KBW przekracza -100 mm, osiągając średnio wartość -77 mm. W województwach dolnośląskim, świętokrzyskim, małopolskim, podkarpackim i pomorskim wartości KBW przekraczają wartość -50 mm. Na terenach wcześniej zidentyfikowanych jako zagrożone suszą, deficyt wodny został częściowo zniwelowany, co przyczyniło się do poprawy warunków wilgotnościowych sprzyjających wzrostowi i rozwojowi roślin. Inne eksperymentalne wskaźniki suszy wraz z prognozami na kolejne 10 dni można śledzić, na portalu monitoringu suszy dla Europy środkowo wschodniej w ramach projektu Cim4Cast, pod adresem: https://clim4cast.czechglobe.cz/, natomiast wyniki pomiarów wilgotności gleby w punktach referencyjnych prowadzonych w ramach Systemu Monitoringu Suszy w Polsce, pod adresem: https://susza.iung.pulawy.pl/mwgst/1,2025,p/

VI Krajowe Dni Pola 2025 – relacja ze stoiska IUNG-PIB w Bratoszewicach
Udział IUNG-PIB w VI Krajowych Dniach Pola w Bratoszewicach był doskonałą okazją do prezentacji najnowszych osiągnięć naukowych oraz wymiany doświadczeń z praktykami rolnictwa. Spotkania z uczniami szkół rolniczych i przedstawicielami resortu rolnictwa pozwoliły wzmocnić współpracę na rzecz rozwoju innowacyjnego rolnictwa w Polsce.

Obchody 55-lecia Wydziału Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu UP w Lublinie
W dniu 4 czerwca 2025r. Wydział Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie obchodził Jubileusz 55 – lecia. W wydarzeniu wzięli udział prof. dr hab. Anna Podleśna i prof. dr hab. Janusz Podleśny, zaproszeni przez dziekan Wydziału – dr hab. Katarzynę Dzidę. Pierwszym punktem spotkania była uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie profesorowi dr hab. Kazimierzowi Tomali, wybitnemu specjaliście w dziedzinie fizjologii owoców i przechowalnictwa, związanemu z SGGW w Warszawie. Laudację wygłosił prof. dr hab. Bohdan Dobrzański jr., który powiedział m.in. „ W epoce, gdy laboratoria błyszczą aparaturą, a granty gonią za modą, prof. Tomala pozostał wierny istocie nauki – pokornemu obserwowaniu natury i wyciąganiu wniosków, które służą ludziom. Nie podążał za modami, lecz za intuicją badacza – i właśnie ta droga pozwoliła Mu rozwinąć obszary, które dziś są nie do przecenienia. ” Po uroczystym wręczeniu dyplomu dr h.c., prof. dr hab. Kazimierz Tomala przedstawił wykład pt. „Sekretne życie owoców”. W drugiej części uroczystości odbyły się obchody 55 – lecia Wydziału Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu, które rozpoczął JM Rektor UP prof. dr hab. Krzysztof Kowalczyk, nawiązując do znaczenia Wydziału i jego potencjału naukowego. Następnie dziekan, dr hab. Katarzyna Dzida przedstawiła historię Wydziału. Uczestnicy uroczystości obejrzeli również film prezentujący osiągniecia Wydziału, jego obecną strukturę oraz wspomnienia emerytowanych profesorów. Pracownicy Wydziału, przedstawiciele środowiska naukowego oraz instytucji państwowych otrzymali okolicznościowe odznaczenia i statuetki. Zaproszeni goście podkreślali znaczenie Wydziału w świetle obecnych wyzwań stawianych przed ogrodnictwem i sadownictwem. Odczytano także list gratulacyjny przygotowany przez prof. dr hab. Mariusza Matykę, dyrektora IUNG-PIB w Puławach. Po zakończeniu ww. uroczystości rozpoczęła się, połączona z uroczystością Jubileuszu, konferencja Naukowa pt. „Wyzwania współczesnego ogrodnictwa”.