Seminarium naukowe„ Współczesne i przyszłe wyzwania dla Chemii rolniczej”
W dniach 29-30 maja 2025 r. Samodzielny Zakład Chemii Rolniczej i Środowiskowej SGGW zorganizował Seminarium naukowe pt. „ Współczesne i przyszłe wyzwania dla Chemii rolniczej”. Seminarium było połączone z jubileuszem osiemdziesięciolecia prof. dr hab. Jana Łabętowicza, byłego dziekana Wydziału Rolniczego SGGW, a następnie Wydziału Rolnictwa i Ekologii oraz wieloletniego kierownika Zakładu Chemii Rolniczej. Profesor Jan Łabętowicz był także członkiem Rady Naukowej IUNG-PIB (2005-2021) oraz recenzentem wielu prac doktorskich i rozpraw habilitacyjnych pracowników naukowych naszego Instytutu. Życiorys i osiągnięcia naukowe Jubilata przedstawiła prof. dr hab. Beata Rutkowska. Na ręce Pana Profesora skierowano wiele podziękowań, gratulacji i życzeń, w tym także od prof. dr hab. Mariusza Matyki, dyrektora IUNG-PIB w Puławach. W ramach Seminarium odbyła się Sesja naukowa pn. „Aktualne problemy naukowe Chemii rolniczej”, w czasie której wygłoszono referaty: W czasie Sesji 3, przedstawiciele sponsorów wydarzenia tj. Timac Agro sp. z o.o., Intermag sp.z o.o., PTG oraz EPRD Biuro Polityki Gospodarczej i Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o., przedstawili główne strategie działania swoich firm oraz ich nowości służące efektywnemu nawożeniu roślin i działalności gospodarczej powiązanej z produkcją roślinną. W pierwszym dniu seminarium wzięły udział: dr Tamara Jadczyszyn, dr Monika Karsznia, dr hab. Dorota Pikuła i prof. dr hab. Anna Podleśna z Zakładu Nawożenia i Zarządzania Składnikami Pokarmowymi IUNG-PIB, z którym Profesor Łabętowicz miał wieloletnią współpracę naukową. Seminarium okazało się także miłym spotkaniem pracujących i emerytowanych naukowców wszystkich uczelni rolniczych w Polsce, gdzie prowadzone są prace dotyczące nawożenia i chemii rolnej w powiązaniu z ochroną środowiska. Dzień drugi Seminarium był poświęcony osiągnieciom młodych Chemików rolnych i miejscu Chemii rolnej w edukacji rolniczej.
Informacja o stanie upraw z Rolniczych Zakładów Doświadczalnych IUNG-PIB za maj 2025
RZD Baborówko. Maj był wyjątkowo niesprzyjającym miesiącem dla roślin uprawnych. Częste okresy chłodu z nocnymi przygruntowymi przymrozkami, w połączeniu z wyraźnym niedoborem opadów, negatywnie wpłynęły na kondycję upraw. W maju suma opadów wyniosła zaledwie 31 mm, a od początku roku do końca maja 107 mm, czyli około 60 mm mniej niż średnia z wielolecia. Z tego powodu na polach pszenicy ozimej i rzepaku ozimego wyraźnie uwidoczniły się znaczne obszary z objawami suszy, szczególnie na słabszych kompleksach glebowych. Niewielkie majowe opady poprawiły nieco kondycję ozimin, jednak w przypadku rzepaku spowodowały dodatkowe kwitnienie. Ze względu na znaczne przesuszenie gleby, wschody kukurydzy były opóźnione w stosunku do roku poprzedniego. Po wschodach kukurydzy zastosowano nawożenie azotowe i zabieg herbicydowy. W pszenicy ozimej wykonano II zabieg fungicydowy. RZD Błonie-Topola. Miesięczna suma opadów w maju była niższa niż średnia z ostatnich lat i wyniosła tylko 29,5 mm. Majowe temperatury znacząco odbiegały od tych z lat ubiegłych, gdzie często nad ranem występowały przymrozki co zahamowało wzrost kukurydzy i buraka cukrowego. Niskie temperatury uniemożliwiały także terminowe przeprowadzenie zabiegów herbicydowych w buraku cukrowym. Trudne warunki pogodowe to nie jedyne wyzwanie z jakim mierzył się zakład. Dodatkowym problemem były szkody wyrządzone przez żurawie w uprawie kukurydzy, co spowodowało konieczność przesiewania ok. 5 ha tej uprawy. Na plantacji buraka cukrowego przeprowadzono ostatnie zabiegi herbicydowe oraz wykonano pierwsze zabiegi nawożenia dolistnego. Wysiano także drugą dawkę nawozów azotowych. W uprawie pszenicy ozimej wykonano zabieg T2 oraz zabieg nawożenia dolistnego. Stan wegetacji zbóż ozimych należy uznać za zadowalający pomimo panującego niedoboru opadów. Tego samego nie można powiedzieć o wegetacji roślin jarych, w których widać negatywne skutki pogłębiającej się suszy. RZD Borusowa. Początek maja charakteryzował się nadal wysokimi temperaturami i brakiem opadów, co przyczyniło się do zahamowania wzrostu roślin. Coraz wyraźniej zaczęły pojawiać się oznaki suszy, zwłaszcza na słabszych glebach, gdzie rośliny zaczęły podsychać. Najbardziej widoczne było to w uprawach pszenicy ozimej, podczas gdy rzepak radził sobie zdecydowanie lepiej. Osłabiony wzrost obserwowano również w burakach cukrowych. Taka pogoda utrzymywała się niemal do połowy miesiąca. W okresach opadów deszczu nastąpiło ochłodzenie, co przypadło na czas pełni kwitnienia rzepaku. Niższe temperatury i częste opady utrudniały pszczołom zbieranie pożytku. Zmiana warunków pogodowych pozytywnie wpłynęła na rozwój roślin – zauważalna była poprawa tempa i jakości wzrostu. W momencie pojawienia się zachwaszczenia w burakach niezwłocznie wykonano zabiegi herbicydowe, dzięki czemu plantacja jest obecnie wolna od chwastów. W pszenicy ozimej przeprowadzono zabieg fungicydowy przeciwko chorobom oraz zastosowano ostatnią dawkę nawożenia azotowego. Buraki również zostały zasilone azotem. Obecna sytuacja w uprawach jest dobra i pozwala prognozować wysokie plony. RZD Grabów. Maj był miesiącem dość chłodnym. Średnia temperatura wyniosła 11,0°C i była niższa od średniej z wielolecia o 2,6°C. Największe przymrozki przygruntowe wystąpiły około 9 maja, kiedy temperatura spadła do -4,3°C. Z kolei, ilość opadów w maju wyniosła 56,3 mm, co jest wartością zbliżoną do średniej z wielolecia (58,0 mm). Mimo wiosennych chłodów rozwój uprawianych roślin nie został spowolniony. Również nasilenie chorób i szkodników nie było tak intensywne jak w latach ubiegłych. Majowe prace polowe koncentrowały się głównie na ochronie fungicydami kłosa jęczmienia i pszenżyta ozimego w fazie T2. Wykonano także ochronę herbicydową w kukurydzy oraz zbiory zielonek z użytków zielonych i pól z roślinami przeznaczonymi na sianokiszonkę. Chłodne warunki wpłynęły na niższy plon zielonej masy – zebrano 115 bel sianokiszonki, co dało średni plon I pokosu na poziomie około 16,5 t/ha. Maj to również intensywny okres prac pielęgnacyjnych w doświadczeniach, podczas których rozmierza się poletka, ustawia paliki z numerami, wysiewa nawozy i aplikuje badane preparaty. To także okres wycieczek i spotkań z rolnikami oraz doradcami ODR. Goście odwiedzający nasz Zakład mają okazję zapoznać się z prowadzonymi doświadczeniami, parkiem maszynowym oraz warunkami dobrostanu zwierząt w oborach. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się doświadczenia z doborem odmian zbóż ozimych, jarych i roślin bobowatych do uprawy w systemie ekologicznym. RZD Kępa Puławy. W miesiącu maju prace polowe były znacząco utrudnione ze względu na niesprzyjające warunki pogodowe. Liczne opady deszczu, stosunkowo niskie temperatury, przymrozki, szczególnie w pierwszej połowie miesiąca, spowodowały opóźnienia w realizacji zaplanowanych działań i wymagały elastycznego dostosowywania harmonogramu prac. Pomimo tych trudności, udało się przeprowadzić najważniejsze zabiegi agrotechniczne. Wykonano sadzenie ziemniaków, ponowne siewy doświadczeń w kukurydzy oraz w słoneczniku. Rozpoczęto również przygotowanie stanowisk pod uprawę tytoniu, a następnie przeprowadzono jego sadzenie. W chmielniku zrealizowano szereg prac pielęgnacyjnych, w tym sadzenie nowych roślin, wieszanie drutów, kotwiczenie konstrukcji oraz naprowadzanie pędów chmielu na podpory. W ramach prowadzonej uprawy ekologicznej wykonano bronowanie ścieżek technologicznych w celu ograniczenia zachwaszczenia i poprawy struktury gleby. Dodatkowo, w sprzyjających warunkach atmosferycznych wykonano niezbędne zabiegi ochrony roślin, w tym zabiegi fungicydowe, mające na celu zabezpieczenie upraw przed chorobami grzybowymi. W miejscach, gdzie wcześniejsze opryski herbicydowe okazały się niewystarczające, przeprowadzono poprawki, by skutecznie ograniczyć rozwój chwastów. Mimo trudności pogodowych, dzięki zaangażowaniu zespołu udało się zrealizować większość zaplanowanych zadań, zapewniając ciągłość prowadzonych doświadczeń i upraw. RZD Werbkowice. W związku z suszą obserwowano bardzo nierówne wschody buraków cukrowych oraz zaobserwowano żerowanie szarka komośnika z dużym nasileniem, dlatego wykonano zabiegi zwalczające szkodnika a także herbicydowe. Mimo to ze względu na znaczne uszkodzenia roślin w dniu 15.05. przesiano 13,8 ha plantacji. Na polach gdzie uprawiana jest pszenica jara wykonano zabiegi herbicydowe oraz nawożenie dolistne preparatami poprawiającymi reakcję na warunki stresowe. Zabiegi herbicydowe i nawożenie dolistne zastosowano również na plantacji grochu. Ze względu na niskie temperatury jakie panowały w maju kukurydza oraz słonecznik nie rozwijały się prawidłowo. Wypas krów na trwałych użytkach zielonych trwa nadal. Ze względu na warunki pogodowe opóźniono termin zbioru sianokiszonki i kiszonki z traw. RZD Wielichowo. Maj był miesiącem pogłębiającej się suszy, a jednocześnie bardzo zimnym. Do połowy miesiąca występowały przymrozki sięgające lokalnie nawet do -4,5⁰C. Brak opadów do 20 maja oraz utrzymujące się chłody znacząco utrudniły wegetacje i rozwój roślin. Uprawy zbóż rozwijały się bardzo słabo – rośliny były niskie i wykazywały oznaki stresu. Susza i niskie temperatury spowodowały zbyt szybkie kłoszenie się zbóż. Pszenżyto wykłosiło się przy wysokości 50 cm, natomiast owies mając zaledwie 15-20 cm wysokości „wyrzucił” wiechę. Wschody i rozwój buraków cukrowych był nierównomierny. W związku z niekorzystną aurą nie można było zastosować zabiegów regulatorami wzrostu ani zabiegów fungicydowych. Dopiero pod
Sprawozdanie z wyjazdu zagranicznego Walencja, Hiszpania
Termin wyjazdu: 08.06.2025 – 12.06.2025 Cel wyjazdu: Konferencja EUBCE 2025 W dniach 9–12 czerwca 2025 roku w Walencji odbyła się 33. Europejska Konferencja i Wystawa Biomasy („33rd European Biomass Conference and Exhibition”). EUBCE to największe na świecie wydarzenie poświęcone biomasie, które co roku gromadzi czołowych naukowców, ekspertów i przedstawicieli przemysłu z całego świata. Głównym celem konferencji jest wspieranie badań, innowacji oraz wdrażania technologii związanych z biomasą na skalę globalną. Tegoroczna edycja koncentrowała się na równowadze pomiędzy zrównoważonym rozwojem środowiskowym a efektywnością ekonomiczną w całym łańcuchu wykorzystania biomasy. Duży nacisk położono również na aspekt naukowy i innowacyjny. Zakres tematyczny konferencji obejmował wszystkie aspekty biomasy – od dostępności zasobów, poprzez badania i rozwój, aż po wdrażanie polityk oraz technologii. Uczestniczyłem w licznych wykładach i prezentacjach, m.in. na temat: W 2 dniu konferencji (10.06.2025) miałem okazję uczestniczyć w sesji plakatowej pod tytułem „Biomass resource potentials and mobilisation”, poświęconej tematyce zrównoważonego rozwoju, skupiając się na gospodarce odpadami, wykorzystaniu biomasy i rozwoju materiałów pochodzenia biologicznego. W jej trakcie przedstawiałem swój własny poster pod tytułem “Use of Plant Biomass from Permanent Grasslands Covered by Agro-Environmental-Climatic Interventions”, który dotyczył przeprowadzania analizy identyfikacji potencjalnych obszarów produkcji biomasy siana z terenów trwałych użytków zielonych, objętych programem interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznych. Udział w konferencji Eurpean Biomass Conference & Exhibition 2025 umożliwił mi zapoznanie się z aktualnymi badaniami i technologiami w zakresie biomasy, bioenergii i gospodarki obiegu zamkniętego. Miałem okazję uczestniczyć w sesjach plenarnych i plakatowych z ekspertami z całego świata, którzy prezentowali swoje innowacyjne badania i podejścia w tematyce dostępności biomasy i wykorzystania jej w różnych zastosowaniach. Natomiast prezentacja własnego posteru przed gronem naukowców i ekspertów z danej dziedziny stworzyła możliwość zaprezentowania autorskiego podejścia, metodyki oraz wyników badań szerszemu gronu odbiorców, a także zaowocowała cennymi uwagami i wskazówkami, które mogą stanowić istotne wsparcie w dalszych etapach pracy.
Wręczenie nominacji profesorskiej pracownikowi IUNG-PIB
Z dumą informujemy, że w dniu 6 czerwca 2025 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda wręczył prof. dr hab. Annie Gałązce akt nominacji na tytuł profesora nauk rolniczych w dyscyplinie rolnictwo i ogrodnictwo. Serdecznie gratulujemy tego wyjątkowego osiągnięcia! Link
Klimatyczny Bilans Wodny od 11 kwietnia do 10 czerwca 2025 roku (R3)
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, w trzecim okresie raportowania, od 11 kwietnia do 10 czerwca, stwierdzono zagrożenie suszą dla upraw: zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek. W trzecim okresie raportowania kryterium suszy w przypadku zbóż jarych zostało spełnione w 33 gminach w Polsce, w województwie lubuskim (12 gmin), zachodniopomorskim (16 gmin) i łódzkim (5 gmin). W przypadku zbóż ozimych kryterium suszy zostało spełnione w 7 gminach: w lubuskim (3 gminy), zachodniopomorskim (3 gminy) i łódzkim (1 gmina). Dla upraw truskawek kryterium suszy zostało spełnione w 4 gminach – w zachodniopomorskim (2 gminy), lubuskim (1 gmina) i łódzkim (1 gmina). Gminy te zostały już wcześniej wskazane jako obszary zagrożone suszą. Analiza przeprowadzona w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej, obejmująca trzy okresy raportowania: od 21 marca do 20 maja (R1), od 1 kwietnia do 31 maja (R2) oraz od 11 kwietnia do 10 czerwca (R3), wskazuje na występowanie obszarów zagrożonych suszą w 2025 roku dla upraw zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek oraz krzewów owocowych. Szczegółowe zestawienie tych obszarów w okresie od 21 marca do 10 czerwca 2025 roku przedstawiono poniżej. W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono dotychczas na obszarze 330 gmin, co stanowi 13,3% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż jarych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (70% gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (57% gmin ), lubuskim (55% gmin), wielkopolskim (34% gmin), łódzkim (22% gmin) oraz mazowieckim (2% gmin). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów w uprawach zbóż – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (17,6%) oraz lubuskim (15,3%) (Tabela 1). Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 82 56.94 6.07 08 lubuskie 82 45 54.88 15.32 10 łódzkie 177 39 22.03 3.71 14 mazowieckie 314 7 2.23 0.25 30 wielkopolskie 226 78 34.51 6.64 32 zachodniopomorskie 113 79 69.91 17.62 PL Polska 2479 330 13.31 2.86 W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 251 gmin, co stanowi ponad 10% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż ozimych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (66% gmin w województwie), lubuskim (46%), kujawsko-pomorskim (40%), wielkopolskim (28%), łódzkim (10%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (10,4%) oraz lubuskim (9,9%) (Tabela 2). Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 57 39.58 3.50 08 lubuskie 82 38 46.34 9.91 10 łódzkie 177 18 10.17 1.99 30 wielkopolskie 226 63 27.88 4.78 32 zachodniopomorskie 113 75 66.37 10.42 PL Polska 2479 251 10.13 1.77 W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 174 gmin, co stanowi 7% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (58%), lubuskim (38%), wielkopolskim (18%), kujawsko-pomorskim (17%), łódzkim (7%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (7,9%) oraz lubuskim (6,2%) (Tabela 3). Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach truskawek – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 25 17.36 0.93 08 lubuskie 82 31 37.80 6.27 10 łódzkie 177 11 6.21 1.27 30 wielkopolskie 226 41 18.14 2.60 32 zachodniopomorskie 113 66 58.41 7.98 PL Polska 2479 174 7.02 1.07 W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 33 gmin, co stanowi 1,3% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (20%), lubuskim (8%), wielkopolskim (0,4%), łódzkim (0,6%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie zachodniopomorskim (1,0%) (Tabela 4). Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 08 lubuskie 82 8 9.76 0.38 10 Łódzkie 177 1 0.56 0.06 30 wielkopolskie 226 1 0.44 0.01 32 zachodniopomorskie 113 23 20.35 1.02 PL Polska 2479 33 1.33 0.08 Komentarz agrometeorologa W wyniku wystąpienia opadów atmosferycznych na terenie całego kraju w drugiej i trzeciej dekadzie maja oraz w pierwszej dekadzie czerwca, wartości klimatycznego bilansu wodnego (KBW) w trzecim okresie monitorowania w Systemie Monitoringu Suszy osiągnęły poziomy wskazujące na warunki suszy rolniczej jedynie na niewielkich obszarach Polski. Zasięg przestrzenny terenów narażonych na istotne straty w plonach, wyznaczony w poprzednich raportach, nie uległ powiększeniu. W dalszym ciągu wartości KBW poniżej -120 mm występują w województwie zachodniopomorskim, w północnej części województwa lubuskiego oraz w województwie łódzkim. Na przeważającym obszarze kraju wskaźnik KBW przekracza -100 mm, osiągając średnio wartość -77 mm. W województwach dolnośląskim, świętokrzyskim, małopolskim, podkarpackim i pomorskim wartości KBW przekraczają wartość -50 mm. Na terenach wcześniej zidentyfikowanych jako zagrożone suszą, deficyt wodny został częściowo zniwelowany, co przyczyniło się do poprawy warunków wilgotnościowych sprzyjających wzrostowi i rozwojowi roślin. Inne eksperymentalne wskaźniki suszy wraz z prognozami na kolejne 10 dni można śledzić, na portalu monitoringu suszy dla Europy środkowo wschodniej w ramach projektu Cim4Cast, pod adresem: https://clim4cast.czechglobe.cz/, natomiast wyniki pomiarów wilgotności gleby w punktach referencyjnych prowadzonych w ramach Systemu Monitoringu Suszy w Polsce, pod adresem: https://susza.iung.pulawy.pl/mwgst/1,2025,p/
Sprawozdanie z wyjazdu zagranicznego Uppsala, Szwecja
Termin wyjazdu: 2-6 czerwca 2025 Cel wyjazdu: Uczestnictwo w konferencji European Foundation for Plant Pathology, prezentacja wyników badań W dniach 2-5 czerwca 2025, w Uppsali (Szwecja), odbyła się 14-ta konferencja European Foundation for Plant Pathology. Konferencję zorganizowano na kampusie Szwedzkiego Uniwersytetu Rolniczego (SLU – Sveriges lantbruksuniversitet, ang.: Swedish University of Agricultural Sciences). Spośród pracowników IUNG-PIB w konferencji uczestniczyły dr hab. Anna Trojak-Goluch oraz dr Grażyna Korbecka-Glinka z Zakładu Biotechnologii i Hodowli Roślin. Zaprezentowały one cztery plakaty zawierające wyniki najnowszych badań realizowanych w ramach dwóch zadań dotacji celowej (nr 1.5 i nr 1.6.1) oraz tematu statutowego (nr 1.06). Konferencja rozpoczęła się od przywitania uczestników w dniu 2 czerwca w Gustavianum – najstarszym budynku uniwersyteckim w Uppsali, w którym uczestnicy mogli podziwiać interesujące wystawy historyczne. Od następnego dnia rozpoczął się intensywny program konferencji. Zaprezentowano 14 wykładów plenarnych, 48 wykładów krótszych w ramach sesji tematycznych oraz 129 plakatów. Poruszana problematyka dotyczyła m.in. ochrony biologicznej roślin uprawnych, molekularnych interakcji między roślinami i mikrobiomem, epidemiologii patogenów roślinnych oraz inwazyjnych i nowych, wcześniej niewystępujących chorób roślin. W wielu prezentacjach omawiano problematykę chorób roślin w kontekście zmian klimatu. Natomiast zaprezentowane metody diagnostyki i monitoringu chorób opierały się na wykorzystaniu nowoczesnej technologii (np. digital PCR) i narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. 4 czerwca odbyły się równolegle dwie wycieczki dla uczestników konferencji. Pierwsza była wizytą w tzw. living laboratory “Blandskap”, w Rolniczym Zakładzie Doświadczalnym SLU Lövsta. Działalność tego zakładu koncentruje się na reintegracji produkcji roślinnej z hodowlą zwierząt oraz realizacji długoterminowych doświadczeń polowych z różnymi systemami gospodarowania/metodami ochrony roślin. Natomiast w czasie drugiej wycieczki uczestnicy zapoznawali się z problematyką chorób drzew. Dzień zakończył się uroczystym obiadem w Norrlands nation – historycznym klubie studenckim tradycyjnie skupiającym studentów z północy Szwecji. Więcej informacji o konferencji na stronie: https://www.efpp2025.com/
Obchody 55-lecia Wydziału Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu UP w Lublinie
W dniu 4 czerwca 2025r. Wydział Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie obchodził Jubileusz 55 – lecia. W wydarzeniu wzięli udział prof. dr hab. Anna Podleśna i prof. dr hab. Janusz Podleśny, zaproszeni przez dziekan Wydziału – dr hab. Katarzynę Dzidę. Pierwszym punktem spotkania była uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie profesorowi dr hab. Kazimierzowi Tomali, wybitnemu specjaliście w dziedzinie fizjologii owoców i przechowalnictwa, związanemu z SGGW w Warszawie. Laudację wygłosił prof. dr hab. Bohdan Dobrzański jr., który powiedział m.in. „ W epoce, gdy laboratoria błyszczą aparaturą, a granty gonią za modą, prof. Tomala pozostał wierny istocie nauki – pokornemu obserwowaniu natury i wyciąganiu wniosków, które służą ludziom. Nie podążał za modami, lecz za intuicją badacza – i właśnie ta droga pozwoliła Mu rozwinąć obszary, które dziś są nie do przecenienia. ” Po uroczystym wręczeniu dyplomu dr h.c., prof. dr hab. Kazimierz Tomala przedstawił wykład pt. „Sekretne życie owoców”. W drugiej części uroczystości odbyły się obchody 55 – lecia Wydziału Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu, które rozpoczął JM Rektor UP prof. dr hab. Krzysztof Kowalczyk, nawiązując do znaczenia Wydziału i jego potencjału naukowego. Następnie dziekan, dr hab. Katarzyna Dzida przedstawiła historię Wydziału. Uczestnicy uroczystości obejrzeli również film prezentujący osiągniecia Wydziału, jego obecną strukturę oraz wspomnienia emerytowanych profesorów. Pracownicy Wydziału, przedstawiciele środowiska naukowego oraz instytucji państwowych otrzymali okolicznościowe odznaczenia i statuetki. Zaproszeni goście podkreślali znaczenie Wydziału w świetle obecnych wyzwań stawianych przed ogrodnictwem i sadownictwem. Odczytano także list gratulacyjny przygotowany przez prof. dr hab. Mariusza Matykę, dyrektora IUNG-PIB w Puławach. Po zakończeniu ww. uroczystości rozpoczęła się, połączona z uroczystością Jubileuszu, konferencja Naukowa pt. „Wyzwania współczesnego ogrodnictwa”.
Seminarium dotyczące aktywności Zakładu Agroekologii i Ekonomiki
W dniu 20 maja 2025 w Sali Kongresowej IUNG-PIB odbyło się kolejne seminarium poświęcone prezentacji aktywności zakładów naukowych Instytutu. Tym razem przedstawiony został Zakład Agroekologii i Ekonomiki kierowany przez dr hab. Krzysztofa Jończyka. Zakład do sierpnia 2024 roku nosił nazwę Zakładu Systemów i Ekonomiki Produkcji Roślinnej. W pierwszej części seminarium kierownik Zakładu zaprezentował historię zakładu, kluczowe aktywności oraz najważniejsze efekty. Istotnym wyróżnikiem Zakładu Agroekologii i Ekonomiki jest jego wielokierunkowość obejmująca m.in. badania nad porównywaniem różnych systemów produkcji roślinnej, ocenę różnych systemów uprawy roli, ocenę efektywności ekonomicznej gospodarstw o różnych profilach produkcji. W badaniach podejmowane są również wątki związane z pozarolniczym wykorzystaniem biomasy rolniczej oraz stanem różnorodności gatunkowej, głównie roślin segetalnych oraz wybranych grup bezkręgowców. W kolejnej części seminarium głos zabrał dr Adam Berbeć, który zaprezentował najważniejsze projekty realizowane w Zakładzie obecnie i w ostatnich miesiącach takie jak: All Organic, Organic Yields UP, CLEAR oraz WasteForSoil. Po części referatowej odbyła się dyskusja, w trakcie której omawiano możliwości i bariery dla dalszego rozwoju Zakładu. Zwrócono uwagę na duży potencjał zespołu naukowego Zakładu do pozyskiwania nowych projektów oraz rozwijania współpracy z innymi jednostkami w ramach Instytutu, jak również z instytucjami zewnętrznymi
Webinarium „Rolnictwo węglowe – definicje, podmioty, standardy i certyfikacja”
Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, jako koordynator projektu NBSOIL Nature Based Solutions for Soil Management, serdecznie zaprasza na organizowane przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie webinarium pod tytułem: Rolnictwo węglowe – definicje, podmioty, standardy i certyfikacja. Webinarium odbędzie się w dniu 17 czerwca 2025 r. od godz. 10:00 do 12:30. W trakcie webinarium zostaną poruszone następujące zagadnienia: Webinarium jest kolejnym wydarzeniem z cyklu spotkań, planowanych również w formie szkoleń i warsztatów organizowanych w terenie. W trakcie trwania cyklu, prezentowane będą zagadnienia dotyczące szeroko rozumianego, zrównoważonego gospodarowania glebą, m.in.: sekwestracja węgla w glebie, zagospodarowanie terenów podmokłych, zarządzanie glebami organicznymi oraz temat nadchodzącego webinarium – rolnictwo węglowe. Zachęcamy do obserwowania strony Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie – będziemy z wyprzedzeniem informować Państwa o kolejnych wydarzeniach pod hasłem: ZDROWA GLEBA. Zapraszamy do rejestracji przez poniższe linki: Rejestracja trwa do dnia 16 czerwca 2025r. do godziny 12:00. Osoby do kontaktu:Leszek Żukowski l.zukowski@cdr.gov.plPaulina Łukawska p.lukawska@cdr.gov.pl Webinarium organizowane jest w ramach realizacji projektu NBSOIL. Projekt Nature Based Solutions for Soil Management – NBSOIL – to czteroletni projekt finansowany ze środków UE, koordynowany przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG). Projekt skierowany jest do doradców, rolników oraz wszystkich, dla których zdrowie gleby jest wartością nadrzędną. Celem projektu jest dostarczenie wiedzy do opracowania holistycznego, opartego na przyrodzie podejścia do gleby. Link do strony projektu: https://nbsoil.eu/
Klimatyczny Bilans Wodny od 1 kwietnia do 31 maja 2025 roku (R2)
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, stwierdzono zagrożenie dla upraw: zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek i krzewów owocowych. Analiza została przeprowadzona w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej, obejmując dwa okresy raportowania: od 21 marca do 20 maja (R1) oraz od 1 kwietnia do 31 maja (R2) i będzie uszczegółowiana w kolejnych raportach. W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 330 gmin, co stanowi 13,3% ogólnej liczby gmin w kraju. W stosunku do poprzedniego raportu nastąpił wzrost liczby gmin w których stwierdzono w uprawach zbóż jarych występowanie suszy o 26 gmin. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż jarych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (70% gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (57% gmin ), lubuskim (55% gmin), wielkopolskim (34% gmin), łódzkim (22% gmin) oraz mazowieckim (2% gmin). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów w uprawach zbóż – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (17,6%) oraz lubuskim (15,3%) (Tabela 1). Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych – analiza obejmuje okres do 31 maja 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 82 56.94 6.07 08 lubuskie 82 45 54.88 15.32 10 łódzkie 177 39 22.03 3.71 14 mazowieckie 314 7 2.23 0.25 30 wielkopolskie 226 78 34.51 6.64 32 zachodniopomorskie 113 79 69.91 17.62 PL Polska 2479 330 13.31 2.86 W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 251 gmin, co stanowi ponad 10% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż ozimych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (66% gmin w województwie), lubuskim (46%), kujawsko-pomorskim (40%), wielkopolskim (28%), łódzkim (10%). W porównaniu do poprzedniego okresu raportowania liczba gmin zagrożonych suszą dla zbóż ozimych wzrosła o 8 gmin. Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (10,4%) oraz lubuskim (9,9%) (Tabela 2). Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych – analiza obejmuje okres do 31 maja 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 57 39.58 3.50 08 lubuskie 82 38 46.34 9.91 10 łódzkie 177 18 10.17 1.99 30 wielkopolskie 226 63 27.88 4.78 32 zachodniopomorskie 113 75 66.37 10.42 PL Polska 2479 251 10.13 1.77 W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 174 gmin, co stanowi 7% ogólnej liczby gmin w kraju. W porównaniu do poprzedniego okresu liczba gmin zagrożonych suszą dla truskawek zwiększyła się o 5. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (58%), lubuskim (38%), wielkopolskim (18%), kujawsko-pomorskim (17%), łódzkim (7%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (7,9%) oraz lubuskim (6,2%) (Tabela 3). Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach truskawek – analiza obejmuje okres do 31 maja 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 25 17.36 0.93 08 lubuskie 82 31 37.80 6.27 10 łódzkie 177 11 6.21 1.27 30 wielkopolskie 226 41 18.14 2.60 32 zachodniopomorskie 113 66 58.41 7.98 PL Polska 2479 174 7.02 1.07 W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 33 gmin, co stanowi 1,3% ogólnej liczby gmin w kraju. W porównaniu do poprzedniego okresu liczba gmin zagrożonych suszą dla krzewów owocowych zwiększyła się o 32 gminy. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (20%), lubuskim (8%), wielkopolskim (0,4%), łódzkim (0,6%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie zachodniopomorskim (1,0%) (Tabela 4). Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych – analiza obejmuje okres do 31 maja 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 08 lubuskie 82 8 9.76 0.38 10 łódzkie 177 1 0.56 0.06 30 wielkopolskie 226 1 0.44 0.01 32 zachodniopomorskie 113 23 20.35 1.02 PL Polska 2479 33 1.33 0.08 Komentarz agrometeorologa Drugi raport Systemu Monitoringu Suszy obejmuje analizę wartości klimatycznego bilansu wodnego (KBW) za okres od 1 kwietnia do 31 maja 2025 roku, a tym samym – łącznie z pierwszym raportem – przedstawia ocenę przebiegu warunków agrometeorologicznych do końca maja 2025 roku. Na podstawie danych meteorologicznych z tego okresu wskaźnik KBW doprecyzował przestrzenny zasięg obszarów zagrożonych wystąpieniem istotnych strat w plonach, wskazując nowe gminy objęte zagrożeniem w województwach: zachodniopomorskim, lubuskim, kujawsko-pomorskim oraz łódzkim. Pomimo wystąpienia opadów atmosferycznych na terenie całego kraju w drugiej i trzeciej dekadzie maja, w województwie zachodniopomorskim ich suma wyniosła zaledwie 35–45% normy wieloletniej (1991–2020), według danych zamieszczanych w serwisie IMGW (link: https://modele.imgw.pl/cmm/?page_id=44688). Szczególnie niekorzystny był przebieg warunków opadowych w poprzednich miesiącach – w marcu suma opadów wyniosła jedynie około 15%, a w kwietniu 20% normy wieloletniej. Na pozostałym obszarze kraju wskaźnik KBW nie wskazuje na zagrożenie suszą rolniczą. Wskaźniki wilgotności gleby potwierdzają poprawę uwilgotnienia jedynie w wierzchniej warstwie profilu glebowego, podczas gdy w warstwach głębszych nadal utrzymują się warunki suszy glebowej. Potwierdzają to wskaźniki oceny aktualnego deficytu wilgotności gleby z wykorzystaniem modeli, które są dostępne wraz z prognozami na kolejne 10 dni, na portalu projektu Cim4Cast, pod adresem: https://clim4cast.czechglobe.cz/. Na poprawę dostępności wody dla roślin w profilu glebowym wskazują również wyniki pomiarów wilgotności gleby w raz z oceną dostępności wody dla roślin w punkach referencyjnych prowadzonych w ramach Systemu Monitoringu Suszy, dostępne w zakładce wilgotność gleby pod adresem: https://susza.iung.pulawy.pl/mwgst/1,2025,p/
