W dniach 3-4 października w siedzibie Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego (IUNG-PIB) odbyło się spotkanie inaugurujące Krajowy Hub Biogospodarki. Na zaproszenie IUNG-PIB, Fundacji Edukacji i Dialogu Społecznego PRO CIVIS oraz firmy EPRD Biuro Polityki Gospodarczej i Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o., w sali Pałacu Czartoryskich zgromadziło się blisko sześćdziesięcioro reprezentantów niemal czterdziestu podmiotów z całej Polski. Wśród nich byli przedstawiciele świata nauki, biznesu, organizacji pozarządowych, instytucji otoczenia biznesu oraz administracji regionalnej i rządowej. Celem spotkania było rozpoczęcie procesu integracji ważnych przedstawicieli polskiego ekosystemu biogospodarki wokół inicjatywy stworzenia Krajowego Hubu Biogospodarki. Konferencję otworzył prof. dr hab. Wiesław Oleszek, Dyrektor IUNG-PIB. Witając wszystkich zebranych, przedstawił potencjał ekspercki i badawczy Instytutu w zakresie różnych obszarów biogospodarki oraz zrealizowane i bieżące inicjatywy projektowe. Drugie przemówienie należało do Pana Tadeusza Pęczka, Prezesa Fundacji PRO CIVIS oraz założyciela EPRD. Przedstawił on blisko 30-letnie doświadczenie w realizacji projektów międzynarodowych, ogromną wagę wiedzy i konieczność nawiązywania współpracy dla realizacji wspólnych celów. Pierwszego dnia konferencji przeprowadzono trzy panele eksperckie mające na celu przybliżenie  różnych aspektów polskich realiów biogospodarczych. W trakcie prowadzonego przez dr. hab. Pawła Chmielińskiego panelu „Konsekwencja zmian klimatu a rola biogospodarki” poruszono niezwykle istotne kwestie wpływu zmian klimatycznych na realia funkcjonowania światowej gospodarki oraz środowiska naturalnego: od ekstremalnych zdarzeń pogodowych po perspektywę presji migracyjnej (dr hab. Jerzy Kozyra, IUNG-PIB). W drugim wystąpieniu zaprezentowano inspirujący przykład biogazowni funkcjonującej  w oparciu o polską technologię w miejscowości Przybroda oraz doświadczenia związane z obecnie budowaną pierwszą w Polsce biometanownią (Brody) w Wielkopolsce, a także realia związane z ich użytkowaniem (prof. dr hab. Jacek Dach). Ostatnim wystąpieniem była prezentacja dotycząca lepszego gospodarowania zasobami wodnymi na terenach rolniczych (i nie tylko) w Polsce, przede wszystkim w oparciu o stosowanie mikroorganizmów (Sławomir Gacka, ProBiotics Polska). Panel „Finansowanie biogospodarki” prowadzony przez dr. hab. Grzegorza Siebielca poświęcony był zewnętrznym źródłom finansowania badań, innowacji oraz inicjatyw integrujących podmioty biogospodarcze. Przedstawicielki instytucji wdrażających i pośredniczących w rozdysponowaniu środków wsparcia przedstawiły możliwości finansowania ze źródeł krajowych (Anna Gołdys, Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie) oraz międzynarodowych (Adrianna Pawlik, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju”). Skupiono się na konkursach w ramach mechanizmu „Współpraca” oraz tych finansowanych przez Komisję Europejską w ramach Klastra 6 Horyzontu Europa. Ostatni z paneli został poprowadzony przez prof. dr hab. Mariusza Matykę, a poświęcony był „Koncepcji rozwoju biogospodarki poprzez zwiększanie wartości dodanej”. W tym niezwykle ważnym panelu pokazującym biogospodarkę wdrażaną w praktyce, poruszone zostało całe spektrum tematów: wykorzystanie robotyki, sztucznej inteligencji oraz uczenia maszynowego w zastosowaniu oprysku w uprawie owoców jagodowych (dr inż. Łukasz Kopiński, Ribes Technologies Sp. z o.o.), farmy wertykalne (Dawid Drzewiecki, Vertigo Farms Sp. z o.o.), zintegrowany model biznesowy w akwakulturze (Anna Pyć, PUSTELNIA Sp. z o.o.), rola biokompostu w zwiększaniu wartości dodanej biomasy (dr inż. Tomasz Wojciechowski, Prezes GWDA Piła Sp. z o.o.), ekstrakcja biomasy (Tadeusz Pęczek, InnEco Sp. z o.o.) oraz możliwości wykorzystania biomasy drzewnej (dr hab. inż. Wojciech J. Cichy, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Poznański Instytut Technologiczny) i lignocelulozowej (prof. dr hab. Mariusz Stolarski, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie). W końcowych wystąpieniach, mgr inż. Piotr Jurga (IUNG-PIB) przedstawił założenia i cele obecnie realizowanego projektu CEE2ACT, w ramach którego sfinansowano pierwszy dzień spotkania, oraz podkreślił realną potrzebę opracowania strategii na rzecz rozwoju biogospodarki w Polsce. Nstępnie, wspólnie z Damianem Kuznowiczem (EPRD, PRO CIVIS) omówili cele, koncepcję i perspektywy rozwoju Krajowego Hubu Biogospodarki jako Krajowego Klastra Kluczowego. Podczas drugiego dnia konferencji, Damian Kuznowicz (EPRD, PRO CIVIS) zaprezentował trendy i dobre praktyki w zakresie edukacji w biogospodarce w krajach UE, będące wynikiem realizacji projektu BIObec. Krajowy Hub Biogospodarki powinien być w swoich działaniach nakierowany na kwestie szeroko pojętej edukacji, wymiany doświadczeń oraz podnoszenia świadomości o biogospodarce i obiegu zamkniętym związanym z gospodarczym wykorzystaniem biomasy i produktów ubocznych jej przetwarzania. Ostatnim punktem wydarzenia były warsztaty, podczas których różne grupy interesariuszy miały szansę wyrazić swoją opinię odnośnie koncepcji Centrum Bioedukacji dla krajów Europy Wschodniej opracowanej w ramach projektu BIObec. Przeprowadzone w grupach roboczych (nauka, administracja publiczna, biznes i organizacje pozarządowe) debaty, których wyniki zostały zaprezentowane przez prelegentów wybranych z każdej grupy oraz sesji pytań i odpowiedzi, pozwoliły na zidentyfikowanie kluczowych barier stojących na drodze do rozwoju podmiotów w sektorach biogospodarki w Polsce: Uczestnicy formułowali również swoje oczekiwania i potrzeby względem przyszłego Hubu. Przede wszystkim powinien być on platformą do spotkań i dyskusji, aby wśród wielu opinii i perspektyw mógł wypracować najlepsze rozwiązania i właściwe kierunki rozwoju. Ponadto, powinien stanowić przestrzeń wymiany innowacyjnych pomysłów oraz poszukiwania partnerów do wspólnych przedsięwzięć. Hub miałby również aktywnie angażować się w podnoszenie świadomości i  przeciwdziałać dezinformacji związanej chociażby z nadużywaniem sformułowania „bioprodukty”. Działania, cele i propozycja wartości dla członków Hubu powinny być konkretnie i jasno sformułowane. Będzie to prowadziło do uwiarygodnienia inicjatywy jako realnego reprezentanta interesu biznesu, nauki, organizacji non-profit związanych z biogospodarką, a członkostwo w Hubie będzie mogło stanowić pewien rodzaj certyfikacji i potwierdzenia rzetelności działań prowadzonych przez jego członków. Dzięki temu Krajowy Hub Biogospodarki może być ważnym doradcą dla strony rządowej i samorządowej, dostarczając pomysły i proponując rozwiązania wywodzące się z praktyki biznesowej, uwiarygodnione opinią nauki, co pozwoli na współtworzenie dokumentów strategicznych, rozwojowych i komunikacyjnych adresowanych do różnych grup interesariuszy (przedsiębiorcy/ nauka/ biznes) zaangażowanych w ten sektor. Funkcjonowanie Hubu może także przyczynić się do przyśpieszenia opracowania krajowej strategii biogospodarki. W trakcie tych dwóch intensywnych dni prezentacji, paneli i rozmów kuluarowych, wielokrotnie podkreślano zasadność i potrzebę utworzenia Krajowego Hubu Biogospodarki. Koncepcja KHB i planowane perspektywy rozwoju znalazły pozytywny odzew wśród uczestników z bardzo różnych grup oraz sektorów. Trzeba podkreślić, że jednoznacznie uwidoczniła się potrzeba współpracy i integracji, nakierowanej na stworzenie sieci podmiotów mających różne potrzeby, ale wspólny cel nakierowany na ustanowienie narodowej strategii dla biogospodarki oraz jej efektywną implementację. Mając na uwadze zmiany geopolityczne, możliwości finansowania oraz wsparcie instytucjonalne na poziomie krajowym i europejskim, należy wykorzystać szansę, jaką daje Europejski Zielony Ład, oraz szerokie możliwości wsparcia finansowego dla działań integracyjnych, strategicznych, programowych i wspólnych wdrożeń w sektorze biogospodarki. W ten sposób Polska, jako największy kraj w Europie Środkowo-Wschodniej, może stać się pozytywnym przykładem zmian, a podnosząc swoją innowacyjność i konkurencyjność, przyczyniać się do wzmocnienia pozycji gospodarczej i skutecznie odpowiadać na obecne i przyszłe wyzwania społeczne i środowiskowe.