Monitoring Suszy Rolniczej 2026 – badamy wpływ zimowej okrywy roślinnej na glebę i stosunki wodne
26.02.2026 odwiedziliśmy pola gospodarstwa Rolniczego Zakładu Doświadczalnego IUNG-PIB Błonie-Topola (https://www.iung.pl/o-instytucie/struktura/rzd/blonie-topola/), by ocenić stan doświadczenia z zimową okrywą roślinną. W ramach projektu LCAgri (https://lcagri.iung.pl/pl/) od 2015 roku w gospodarstwie stopniowo wprowadzano uprawę bezorkową. Po zaprzestaniu produkcji zwierzęcej zdecydowano się również na zmianę systemu zmianowania i wprowadzenie międzyplonów, aby zrekompensować brak dopływu obornika do gleby i utrzymać jej żyzność. Prace nad oceną efektywności tych zmian rozpoczęliśmy w 2023 roku w ramach projektu Carbon Farming CE (https://www.interreg-central.eu/projects/carbon-farming-ce/). Badania te były następnie kontynuowane i rozwijane w kolejnych latach przez dr hab. Alicję Sułek w ramach działań Dotacji Celowej MRiRW 2025, stanowiąc obecnie ważny element prac prowadzonych w ramach Systemu Monitoringu Suszy. W bieżącym roku przejmujemy to doświadczenie do Systemu Monitoringu Suszy, gdzie będzie funkcjonowało jako pole referencyjne do badań terenowych do oceny bilansu wodnego gleby i akumulacji glebowej materii organicznej – będzie można ocenić efektywność stosowania poplonów i nawet zobaczyć to z satelity. Widoczna na zdjęciach sucha biomasa poplonu, będzie bezpośrednio przed siewem wymieszana z glebą to – według naszych badań – co najmniej 5 ton biomasy do zagospodarowania przez organizmy glebowe. Tego dnia udaliśmy się również do Bratoszewic, aby sprawdzić stan techniczny po zimie naszej sieciowej stacji meteorologicznej. Ta stacja to efekt wieloletniej i owocnej współpracy IUNG z Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego. Poniżej przedstawiamy kilka widoków z pól Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Bratoszewicach.
Monitoring Suszy Rolniczej 2026 – Pierwszy wiosenny serwis stacji meteorologicznej – rozpoczęcie sezonu serwisowego 2026
🌿24 lutego rozpoczęliśmy wiosenny przegląd sieci stacji meteorologicznych Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB. Byliśmy w Rolniczym Zakładzie Doświadczalnym w Osinach gdzie mamy kilka systemów pomiarowych. 1. Kontrola sond wilgotności gleby pozostawionych na zimę Serwis rozpoczęliśmy od kontroli sond wilgotności gleby na doświadczeniu z systemami agroleśnym. Sprawdziliśmy stan czujników, okablowania i zrobiliśmy gruntowne mycie. Okazało się ze osłony i mocowania akumulatorów nie wytrzymały mrozów trzeba było zastosować kosmiczne narzędzie – opaskę zaciskową czyli „trytykę” 🪐 2. Serwis stacji meteo Następnie wykonaliśmy serwis deszczomierzy na naszej standardowej stacji meteorologicznej – wyczyściliśmy i skontrolowaliśmy elementy osłon radiacyjnych oraz deszczomierze. 🌦️ 3. Kontrola wieży pomiarowej oceny parowania Sprawdziliśmy również nasze wieże pomiarową służącą do szacowania parowania rzeczywistego (ewapotranspiracji) na polu z okrywa glebową i bez oraz skontrolowaliśmy sondy wilgotności gleby zainstalowane obok 💧🌱 4. Obserwacje terenowe Po drodze sprawdziliśmy, jak spływa woda w lokalnym cieku – tak w nawiązaniu do projektu AQUAGRI-KNOW który realizujemy (https://aquagri-know.eu) oraz oceniliśmy stan upraw. Okazało się, że zwierzyna dzika urządziła sobie pastwisko na samosiewach rzepaku, pozostawiając sporą ilość nawozu organicznego na glebie 🌾 Na koniec odwiedziliśmy również naszych nowych mieszkańców w Zagrodzie – owce Barbadosa! 🐑 ☀️🌱 Sezon serwisowy w sieci stacji meteorologicznych monitoringu suszy 2026 został oficjalnie rozpoczęty! Teraz pozostaje liczyć na stabilną pracę aparatury oraz że wody dla rolnictwa nie zabraknie; po tej od lat nie notowanej śnieżnej zimie 2025/2026 💪📊 # System Monitoringu Suszy Rolniczej # rolnictwo, #Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi; #Centrum Doradztwa Rolniczego #agrometerologia; #suszarolnicza; #drought monitoring; #MonitoringSuszyIUNG; # Komisja Agrometeorologii i Klimatologii Stosowanej PAN #AQUAGRI-KNOW #Clim4Cast, ; #AKIS
Klimatyczny bilans wodny od 21 czerwca do 20 sierpnia 2025 roku (R10)
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, w dziesiątym okresie raportowania — od 21 czerwca do 20 sierpnia — odnotowano zasięgi gleb zagrożonych suszą dla upraw: kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, krzewy owocowe i rośliny strączkowe. W przypadku kukurydzy na ziarno kryterium suszy zostało spełnione w 87 gminach w Polsce — w województwie mazowieckim 30 gmin, województwie lubelskim 53 gminy oraz 4 gminy w województwie świętokrzyskim. Dla kukurydzy na kiszonkę kryterium suszy zostało spełnione dla 99 gmin w Polsce — w województwie mazowieckim 35 gmin, województwie lubelskim 60 gmin i województwie świętokrzyskim 4 gminy. Natomiast dla uprawy krzewów owocowych kryterium suszy zostało przekroczone w 29 gminach w Polsce, z czego swym zasięgiem objęło 15 gmin w województwie lubelskim oraz 14 gmin w województwie mazowieckim. Z kolei dla uprawy roślin strączkowych susza wystąpiła w 7 gminach w Polsce, z czego w 6 gminach w województwie mazowieckim i 1 w województwie lubelskim. W dziesiątym okresie raportowania nie uwzględnia się już upraw zbóż ozimych, zbóż jarych, truskawek, a także rzepaku i rzepiku. Podsumowanie Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie obszarów zagrożonych suszą rolniczą w 2025 roku, uwzględniające analizę dziesiątego okresu raportowania, obejmującą warunki meteorologiczne oraz wymagania wodne roślin określane na podstawie klimatycznego bilansu wodnego (KBW), dla okresu od 21 marca do 20 sierpnia 2025 roku. W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono dotychczas na obszarze 394 gmin, co stanowi 16% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 3,6% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż jarych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (70% gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (57% gmin ), lubuskim (66% gmin), wielkopolskim (40% gmin), łódzkim (43% gmin), mazowieckim (>2% gmin), podlaskim (2% gmin), opolskim (3% gmin) oraz śląskim (<1%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów w uprawach zbóż – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: lubuskim (26%) oraz zachodniopomorskim (19%) (Tabela 1). Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 10 sierpnia. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 82 56,9 6,1 lubuskie 82 54 65,9 26,4 łódzkie 177 76 42,9 7,9 mazowieckie 314 8 2,6 0,3 opolskie 71 2 2,8 0,3 podlaskie 119 2 1,7 0,0 śląskie 167 1 0,1 0,0 wielkopolskie 226 90 39,8 6,9 zachodniopomorskie 113 79 69,9 19,3 Polska 2479 394 15,8 3,6 W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 260 gmin, co stanowi ponad 10% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 1,9% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż ozimych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (66% gmin w województwie), lubuskim (51%), kujawsko-pomorskim (40%), wielkopolskim (28%), łódzkim (13%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: lubuskim (13%) oraz zachodniopomorskim (11%) (Tabela 2). Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 10 sierpnia. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 57 39,6 3,5 lubuskie 82 42 51,2 12,8 łódzkie 177 23 13,0 2,1 wielkopolskie 226 63 27,9 4,8 zachodniopomorskie 113 75 66,4 11,0 Polska 2479 260 10,5 1,9 W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 148 gmin, co stanowi 6,0% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 0,7% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (32%), lubuskim (44%), wielkopolskim (8%), łódzkim (15%), opolskim (1%), lubelskim (7%), mazowieckim (4%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę –w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie lubuskim (13%) (Tabela 3). Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 20 sierpnia. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] lubelskie 213 15 7,0 0,2 lubuskie 82 36 43,9 13,0 łódzkie 177 27 15,3 0,9 mazowieckie 314 14 4,5 0,2 opolskie 71 1 1,4 0,1 wielkopolskie 226 19 8,4 0,7 zachodniopomorskie 113 36 31,9 3,0 Polska 2479 148 6,0 0,7 W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 176 gmin, co stanowi 7,1% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 1,2% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (58%), lubuskim (40%), wielkopolskim (18%), kujawsko-pomorskim (17%), łódzkim (6%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (8%) oraz lubuskim (8%) (Tabela 4). Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach truskawek w 2025 – analiza obejmuje okres do 10 sierpnia. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 25 17,4 0,9 lubuskie 82 33 40,2 8,6 łódzkie 177 11 6,2 1,3 wielkopolskie 226 41 18,1 2,6 zachodniopomorskie 113 66 58,4 8,5 Polska 2479 176 7,1 1,2 W uprawach kukurydzy na ziarno warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 150 gmin, co stanowi 6,1% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 0,5% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone stratami plonów odnotowano w województwach: wielkopolskim (14%), zachodniopomorskim (6%), lubuskim (24,4%), dolnośląskim (2%), łódzkim (1%), mazowiecki (9,6%), lubelskim (24,9%) oraz świętokrzyskim (3,9%) a ich udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej wynosił w województwie wielkopolskim (1,1%), zachodniopomorskim (0,2%), lubuskim (3,6%), dolnośląskim (0,01%), łódzkim (0,03%), mazowiecki (0,5%), lubelskim (1,6%) oraz świętokrzyskie
Klimatyczny bilans wodny od 11 maja do 10 lipca 2025 roku (R6)
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, w szóstym okresie raportowania — od 11 maja do 10 lipca — stwierdzono znaczne zmniejszenie w tym okresie raportowania obszarów gleb zagrożonych suszą. Mimo to, na mniejszych obszarach nadal wystąpiły warunki suszy rolniczej dla upraw: zbóż jarych, zbóż ozimych, krzewów owocowych, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, rzepaku i rzepiku oraz roślin strączkowych. Największy zasięg obszarów zagrożonych suszą, mający wpływ na dotychczasowe analizy, odnotowano w przypadku upraw rzepaku i rzepiku — kryterium suszy zostało spełnione w 73 gminach, z czego w województwie lubuskim w 35 gminach, w zachodniopomorskim w 23 gminach, a w wielkopolskim w 15 gminach. W przypadku zbóż jarych kryterium suszy zostało spełnione w 8 gminach w Polsce — w województwie lubuskim (5 gmin) oraz zachodniopomorskim (3 gminy). Podobnie dla upraw krzewów owocowych warunki suszy odnotowano w 6 gminach: po 3 w województwach lubuskim i zachodniopomorskim. Dla kukurydzy, zarówno na ziarno, jak i na kiszonkę, kryterium suszy zostało spełnione w 3 gminach — w zachodniopomorskim (2 gminy) i lubuskim (1 gmina). W przypadku zbóż ozimych oraz roślin strączkowych susza rolnicza wystąpiła w jednej gminie w województwie zachodniopomorskim. Podsumowanie Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie obszarów zagrożonych suszą rolniczą w 2025 roku, uwzględniające analizę szóstego okresu raportowania, obejmującą warunki meteorologiczne oraz wymagania wodne roślin określane na podstawie klimatycznego bilansu wodnego (KBW), dla okresu od 21 marca do 10 lipca 2025 roku. W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono dotychczas na obszarze 392 gmin, co stanowi 16% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 3,6% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż jarych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (70% gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (57% gmin ), lubuskim (66% gmin), wielkopolskim (39% gmin), łódzkim (43% gmin), mazowieckim (>2% gmin), podlaskim (2% gmin), opolskim (3% gmin) oraz śląskim (<1%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów w uprawach zbóż – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę –w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: lubuskim (26%) oraz zachodniopomorskim (19%) (Tabela 1). Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 10 lipca Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 82 56,9 6,1 lubuskie 82 54 65,9 26,4 łódzkie 177 76 42,9 7,9 mazowieckie 314 8 2,6 0,3 opolskie 71 2 2,8 0,3 podlaskie 119 2 1,7 0,0 śląskie 167 1 0,1 0,0 wielkopolskie 226 88 38,9 6,9 zachodniopomorskie 113 79 69,9 19,3 Polska 2479 392 15,8 3,6 W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 260 gmin, co stanowi ponad 10% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 1,9% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż ozimych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (66% gmin w województwie), lubuskim (51%), kujawsko-pomorskim (40%), wielkopolskim (28%), łódzkim (13%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określonyz uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: lubuskim (13%) oraz zachodniopomorskim (11%) (Tabela 2). Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 10 lipca Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 57 39,6 3,5 lubuskie 82 42 51,2 12,8 łódzkie 177 23 13,0 2,1 wielkopolskie 226 63 27,9 4,8 zachodniopomorskie 113 75 66,4 11,0 Polska 2479 260 10,5 1,9 W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 110 gmin, co stanowi 4,4% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 0,7% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (32%), lubuskim (44%), wielkopolskim (4%), łódzkim (15%), opolskim (1%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie lubuskim (13%) (Tabela 3). Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 10 lipca Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] lubuskie 82 36 43,9 13,0 łódzkie 177 27 15,3 0,9 opolskie 71 1 1,4 0,1 wielkopolskie 226 10 4,4 0,4 zachodniopomorskie 113 36 31,9 2,3 Polska 2479 110 4,4 0,7 W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 176 gmin, co stanowi 7,1% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 1,2% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (58%), lubuskim (40%), wielkopolskim (18%), kujawsko-pomorskim (17%), łódzkim (6%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (8%) oraz lubuskim (8%) (Tabela 4). Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach truskawek w 2025– analiza obejmuje okres do 30 czerwca 2025 Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 25 17,4 0,9 lubuskie 82 33 40,2 8,6 łódzkie 177 11 6,2 1,3 wielkopolskie 226 41 18,1 2,6 zachodniopomorskie 113 66 58,4 8,5 Polska 2479 176 7,1 1,2 W uprawach kukurydzy na ziarno warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 27 gmin, co stanowi 1,09% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 0,12% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (6%) oraz lubuskim (24%) a ich udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej wynosił w województwie lubuskim (3,6%) oraz w województwie zachodniopomorskim 0,23% (Tabela 5). Tabela 5. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na ziarno w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 10
Klimatyczny Bilans Wodny od 21 kwietnia do 20 czerwca 2025 roku (R4)
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, w czwartym okresie raportowania, od 21 kwietnia do 20 czerwca, stwierdzono zagrożenie suszą dla upraw: zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek, krzewów owocowych, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, rzepaku i rzepiku oraz roślin strączkowych. W czwartym okresie raportowania kryterium suszy w przypadku zbóż jarych zostało spełnione w 336 gminach w Polsce, w województwie lubuskim (85 gmin), zachodniopomorskim (91 gmin), łódzkim (85 gmin), wielkopolskim (57 gmin), kujawsko-pomorskim (7 gmin), mazowieckim (6 gmin), podlaskim (3 gminy) oraz opolskim (2 gminy). W przypadku zbóż ozimych kryterium suszy zostało spełnione w 140 gminach: w lubuskim (56 gmin), zachodniopomorskim (66 gmin) i wielkopolskim (18 gmin). Dla upraw truskawek kryterium suszy zostało spełnione w 81 gminach – w zachodniopomorskim (41 gmin) i lubuskim (40 gmin). Z kolei dla upraw krzewów owocowych kryterium suszy zostało spełnione w 121 gminach: w zachodniopomorskim (58 gmin), lubuskim (53 gmin) oraz wielkopolskim (10 gmin). W przypadku zarówno kukurydzy na ziarno jak i na kiszonkę kryterium suszy zostało spełnione w 19 gminach w 2 województwach: zachodniopomorskim (7 gmin) oraz lubuskim (12 gmin). Natomiast dla upraw rzepaku i rzepiku kryterium suszy zostało spełnione w 65 gminach, w województwie lubuskim (36 gmin) oraz zachodniopomorskim (29 gmin). Sytuacja dla upraw roślin strączkowych przedstawia się w sposób następujący: kryterium suszy zostało spełnione w 53 gminach w tym w 29 gminach w województwie lubuskim i 24 gminach w województwie zachodniopomorskim. Podsumowanie Analiza przeprowadzona w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej, obejmująca cztery okresy raportowania: od 21 marca do 20 maja (R1), od 1 kwietnia do 31 maja (R2), od 11 kwietnia do 10 czerwca (R3) oraz od 21 kwietnia do 20 czerwca (R4), wskazuje na występowanie obszarów zagrożonych suszą w 2025 roku dla upraw zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek, krzewów owocowych, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, rzepaku i rzepiku oraz roślin strączkowych. Szczegółowe zestawienie tych obszarów w okresie od 21 kwietnia do 20 czerwca 2025 roku przedstawiono poniżej. W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono dotychczas na obszarze 365 gmin, co stanowi 15 % ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż jarych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (70 % gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (57% gmin ), lubuskim (58 % gmin), wielkopolskim (34% gmin), łódzkim (38% gmin), mazowieckim (2% gmin), podlaskim (2% gmin) oraz opolskim (1% gmin). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów w uprawach zbóż – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: lubuskim (23%) oraz zachodniopomorskim (19%) (Tabela 1). Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych – analiza obejmuje okres do 20 czerwca 2025 roku Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 82 56,94 6,08 lubuskie 82 48 58,54 23,47 łódzkie 177 67 37,85 6,23 mazowieckie 314 8 2,55 0,26 opolskie 71 1 1,41 0,02 podlaskie 119 2 1,68 0,02 wielkopolskie 226 78 34,51 6,64 zachodniopomorskie 113 79 69,91 19,29 Polska 2479 365 14,72 3,38 W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 254 gmin, co stanowi ponad 10% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż ozimych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (66% gmin w województwie), lubuskim (50%), kujawsko-pomorskim (40%), wielkopolskim (28%), łódzkim (10%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: lubuskim (12%) oraz zachodniopomorskim (11%) (Tabela 2). Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych– analiza obejmuje okres do 20 czerwca 2025 roku Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 57 39,58 3,50 lubuskie 82 41 50,00 12,47 łódzkie 177 18 10,17 1,99 wielkopolskie 226 63 27,88 4,78 zachodniopomorskie 113 75 66,37 10,96 Polska 2479 254 10,25 1,88 W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 176 gmin, co stanowi 7,1% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (58%), lubuskim (40%), wielkopolskim (18%), kujawsko-pomorskim (17%), łódzkim (6%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (8%) oraz lubuskim (8%) (Tabela 3). Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach truskawek– analiza obejmuje okres do 20 czerwca 2025 roku Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 25 17,36 0,93 lubuskie 82 33 40,24 8,45 łódzkie 177 11 6,21 1,27 wielkopolskie 226 41 18,14 2,60 zachodniopomorskie 113 66 58,41 8,50 Polska 2479 176 7,10 1,17 W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 72 gmin, co stanowi 2,9% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (30%), lubuskim (35%), wielkopolskim (3%), łódzkim (1%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie lubuskim (10%) (Tabela 4). Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych – analiza obejmuje okres do 20 czerwca 2025 roku Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] lubuskie 82 29 35,37 9,63 łódzkie 177 1 0,56 0,06 wielkopolskie 226 7 3,10 0,07 zachodniopomorskie 113 35 30,97 2,92 Polska 2479 72 2,90 0,47 W uprawach kukurydzy na ziarno warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 11 gmin, co stanowi 0,44% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (3%) oraz lubuskim (8%) a ich udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej wynosił w województwie lubuskim (0,21%) oraz w województwie zachodniopomorskim 0,08% (Tabela 5). Tabela 5. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy– analiza obejmuje okres do 20 czerwca 2025 roku Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] lubuskie 82 7
Klimatyczny Bilans Wodny od 11 kwietnia do 10 czerwca 2025 roku (R3)
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, w trzecim okresie raportowania, od 11 kwietnia do 10 czerwca, stwierdzono zagrożenie suszą dla upraw: zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek. W trzecim okresie raportowania kryterium suszy w przypadku zbóż jarych zostało spełnione w 33 gminach w Polsce, w województwie lubuskim (12 gmin), zachodniopomorskim (16 gmin) i łódzkim (5 gmin). W przypadku zbóż ozimych kryterium suszy zostało spełnione w 7 gminach: w lubuskim (3 gminy), zachodniopomorskim (3 gminy) i łódzkim (1 gmina). Dla upraw truskawek kryterium suszy zostało spełnione w 4 gminach – w zachodniopomorskim (2 gminy), lubuskim (1 gmina) i łódzkim (1 gmina). Gminy te zostały już wcześniej wskazane jako obszary zagrożone suszą. Analiza przeprowadzona w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej, obejmująca trzy okresy raportowania: od 21 marca do 20 maja (R1), od 1 kwietnia do 31 maja (R2) oraz od 11 kwietnia do 10 czerwca (R3), wskazuje na występowanie obszarów zagrożonych suszą w 2025 roku dla upraw zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek oraz krzewów owocowych. Szczegółowe zestawienie tych obszarów w okresie od 21 marca do 10 czerwca 2025 roku przedstawiono poniżej. W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono dotychczas na obszarze 330 gmin, co stanowi 13,3% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż jarych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (70% gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (57% gmin ), lubuskim (55% gmin), wielkopolskim (34% gmin), łódzkim (22% gmin) oraz mazowieckim (2% gmin). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów w uprawach zbóż – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (17,6%) oraz lubuskim (15,3%) (Tabela 1). Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 82 56.94 6.07 08 lubuskie 82 45 54.88 15.32 10 łódzkie 177 39 22.03 3.71 14 mazowieckie 314 7 2.23 0.25 30 wielkopolskie 226 78 34.51 6.64 32 zachodniopomorskie 113 79 69.91 17.62 PL Polska 2479 330 13.31 2.86 W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 251 gmin, co stanowi ponad 10% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż ozimych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (66% gmin w województwie), lubuskim (46%), kujawsko-pomorskim (40%), wielkopolskim (28%), łódzkim (10%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (10,4%) oraz lubuskim (9,9%) (Tabela 2). Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 57 39.58 3.50 08 lubuskie 82 38 46.34 9.91 10 łódzkie 177 18 10.17 1.99 30 wielkopolskie 226 63 27.88 4.78 32 zachodniopomorskie 113 75 66.37 10.42 PL Polska 2479 251 10.13 1.77 W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 174 gmin, co stanowi 7% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (58%), lubuskim (38%), wielkopolskim (18%), kujawsko-pomorskim (17%), łódzkim (7%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (7,9%) oraz lubuskim (6,2%) (Tabela 3). Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach truskawek – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 25 17.36 0.93 08 lubuskie 82 31 37.80 6.27 10 łódzkie 177 11 6.21 1.27 30 wielkopolskie 226 41 18.14 2.60 32 zachodniopomorskie 113 66 58.41 7.98 PL Polska 2479 174 7.02 1.07 W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 33 gmin, co stanowi 1,3% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (20%), lubuskim (8%), wielkopolskim (0,4%), łódzkim (0,6%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie zachodniopomorskim (1,0%) (Tabela 4). Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 08 lubuskie 82 8 9.76 0.38 10 Łódzkie 177 1 0.56 0.06 30 wielkopolskie 226 1 0.44 0.01 32 zachodniopomorskie 113 23 20.35 1.02 PL Polska 2479 33 1.33 0.08 Komentarz agrometeorologa W wyniku wystąpienia opadów atmosferycznych na terenie całego kraju w drugiej i trzeciej dekadzie maja oraz w pierwszej dekadzie czerwca, wartości klimatycznego bilansu wodnego (KBW) w trzecim okresie monitorowania w Systemie Monitoringu Suszy osiągnęły poziomy wskazujące na warunki suszy rolniczej jedynie na niewielkich obszarach Polski. Zasięg przestrzenny terenów narażonych na istotne straty w plonach, wyznaczony w poprzednich raportach, nie uległ powiększeniu. W dalszym ciągu wartości KBW poniżej -120 mm występują w województwie zachodniopomorskim, w północnej części województwa lubuskiego oraz w województwie łódzkim. Na przeważającym obszarze kraju wskaźnik KBW przekracza -100 mm, osiągając średnio wartość -77 mm. W województwach dolnośląskim, świętokrzyskim, małopolskim, podkarpackim i pomorskim wartości KBW przekraczają wartość -50 mm. Na terenach wcześniej zidentyfikowanych jako zagrożone suszą, deficyt wodny został częściowo zniwelowany, co przyczyniło się do poprawy warunków wilgotnościowych sprzyjających wzrostowi i rozwojowi roślin. Inne eksperymentalne wskaźniki suszy wraz z prognozami na kolejne 10 dni można śledzić, na portalu monitoringu suszy dla Europy środkowo wschodniej w ramach projektu Cim4Cast, pod adresem: https://clim4cast.czechglobe.cz/, natomiast wyniki pomiarów wilgotności gleby w punktach referencyjnych prowadzonych w ramach Systemu Monitoringu Suszy w Polsce, pod adresem: https://susza.iung.pulawy.pl/mwgst/1,2025,p/
Klimatyczny Bilans Wodny od 1 sierpnia do 30 września 2024 roku
Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy (IUNG-PIB) w Puławach zgodnie z wymogami Obwieszczenia opracował wartości klimatycznego bilansu wodnego dla wszystkich gmin Polski (2477 gmin) oraz w oparciu o kategorie gleb określił w tych gminach aktualny stan zagrożenia suszą rolniczą. W czternastym okresie raportowania tj. od 1 sierpnia do 30 września 2024 roku średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW) dla kraju, na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą, była ujemna, wynosiła -63 mm. Deficyt wody w obecnym okresie w stosunku do poprzedniego okresu sześciodekadowego uległ zmniejszeniu o 3 mm. Największe niedobory wody od -160 do -179 mm notowano na obszarze Niziny Podlaskiej oraz w południowej i w wschodniej części Pojezierza Mazurskiego.Na południu kraju oraz w Polsce północnej deficyt wody był najmniejszy od -50 do -119 mm. Na pozostałym terytorium kraju notowano braki wody dla roślin uprawnych od -120 do -159 mm. W wyniku występujących warunków wilgotnościowych w dwunastym okresie raportowania stwierdzamy wystąpienie suszy rolniczej na terytorium Polski, powodujące straty w plonach monitorowanych upraw przynajmniej o 20% w stosunku do plonów uzyskanych w przeciętnych wieloletnich warunkach pogodowych. Susza rolnicza występowała na terenie dziewięciu województw (stan na 30 września br.): Susza występowała w czterech uprawach (stan na 30 września br.): W czternastym okresie raportowania od 1 sierpnia do 30 września 2024 r. największy zasięg suszy rolniczej występował wśród upraw rzepaku i rzepiku. Notowano ją w 383 gminach (15,46% gmin Polski), nastąpiło zmniejszenie o 6,06 punktów procentowych w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 3,07% gruntów ornych kraju, nastąpiło zmniejszenie o 2,06 punkty procentowe w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach rzepaku i rzepiku w województwach przedstawia tab. 1. Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach rzepaku i rzepiku Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. podlaskie 118 97 82,20 16,69 2. warmińsko-mazurskie 116 83 71,55 12,10 3. zachodniopomorskie 113 38 33,63 2,67 4. kujawsko-pomorskie 144 47 32,64 3,00 5. lubuskie 82 15 18,29 1,65 6. mazowieckie 314 54 17,20 5,25 7. wielkopolskie 226 26 11,50 0,80 8. pomorskie 123 10 8,13 0,19 9. lubelskie 213 13 6,10 0,47 Suszę notowano również w uprawach buraka cukrowego. Suszę w tych uprawach notowano w 73 gminach (2,95% gmin Polski), nastąpiło zwiększenie o 0,61 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 0,41% gruntów ornych kraju. Nastąpiło zwiększenie o 0,05 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach buraka cukrowego w województwach przedstawia tab. 2. Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach buraka cukrowego. Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. podlaskie 118 29 24,58 1,88 2. warmińsko-mazurskie 116 23 19,83 2,48 3. mazowieckie 314 19 6,05 0,94 4. zachodniopomorskie 113 1 0,88 0,00 5. kujawsko-pomorskie 144 1 0,69 0,00 Suszę notowano też wśród upraw kukurydzy na kiszonkę. Notowano ją w 30 gminach (1,21% gmin Polski). Nastąpiło zmniejszenie o 5,05 punktów procentowych w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 0,08% gruntów ornych kraju (zmniejszenie o 1,17 punktu procentowego względem poprzedniego okresu raportowania). Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach kukurydzy na kiszonkę w województwach przedstawia tab. 3. Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na kiszonkę. Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. warmińsko-mazurskie 116 13 11,21 0,28 2. podlaskie 118 8 6,78 0,38 3. mazowieckie 314 9 2,87 0,32 Suszę notowano też wśród upraw kukurydzy na ziarno. Notowano ją w 12 gminach (0,48% gmin Polski). Nastąpiło zmniejszenie o 4,0 punkty procentowe w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 0,01% gruntów ornych kraju (zmniejszenie o 0,88 punktu procentowego względem poprzedniego okresu raportowania). Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach kukurydzy na ziarno w województwach przedstawia tab. 4. Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na ziarno Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. podlaskie 118 5 4,24 0,06 2. warmińsko-mazurskie 116 4 3,45 0,02 3. mazowieckie 314 3 0,96 0,02 W sierpniu na przeważającym obszarze Polski notowano wysoką temperaturę powietrza od 20°C do 22°C. Jedynie na północy kraju notowano niższą temperaturę od 18 do 20°C. Przy czym w stosunku do normy wieloletniej na wschodzie Polski było cieplej od 2,5 do 3,5°C, zaś na przeważającym obszarze kraju było cieplej od normy od 2,0 do 2,5°C. Natomiast w północnych rejonach kraju wzrost temperatury powietrza w stosunku do wielolecia był najmniejszy od 1,0 do 2,0°C. W pierwszej dekadzie września najniższą temperaturę poniżej 17°C notowano na obszarach górskich. Najcieplej było na Nizinie Śląskiej i na krańcach zachodnich Polski (powyżej 22°C). Na pozostałym obszarze kraju notowano od 17 do 22°C. W drugiej dekadzie września najniższą temperaturę poniżej 10°C notowano na obszarach górskich. Najcieplej było na Nizinie Podlaskiej (powyżej 18°C). Na pozostałym obszarze kraju notowano od 10 do 18°C. W trzeciej dekadzie września najwyższą temperaturę (powyżej 15°C) notowano na wschodzie Polski. Najniższą temperaturę poniżej 9°C notowano na obszarach górskich. Na pozostałym obszarze kraju notowano od 9 do 15°C. W sierpniu opady atmosferyczne w całym kraju były bardzo zróżnicowane.W północnych rejonach Polski notowano opady od 20 do 60 mm (40-80% normy wieloletniej), natomiast w południowych obszarach od 60 do 100 mm (80-160% normy). Szczególnie duże opady notowano na Wyżynie Lubelskiej od 100 do 180 mm (tj. od 160-380% normy) oraz w Sudetach od 160 do 240 mm (160-320% normy). Duże opady notowano również na terenie Niziny Wielkopolskiej, w północnych obszarach Niziny Śląskiej i w południowych rejonach Niziny Mazowieckiej od 80 do 160 mm (tj. 80-280% normy). W pierwszej dekadzie września najwyższe opady zanotowano na Pomorzu Zachodnim, Nizinie Śląskiej, Sudetach oraz w środkowej części Pojezierza Mazurskiego od 20 do 50 a nawet 100 mm. Najniższe opady poniżej 5 mm odnotowano na krańcach wschodnich Polski. Na pozostałym obszarze kraju notowano od 5 do 20 mm. W drugiej dekadzie września najniższe opady poniżej 10 mm odnotowano na północnym wschodzie Polski oraz na Pomorzu
Klimatyczny Bilans Wodny od 21 lipca do 20 września 2024 roku
Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy (IUNG-PIB) w Puławach zgodnie z wymogami Obwieszczenia opracował wartości klimatycznego bilansu wodnego dla wszystkich gmin Polski (2477 gmin) oraz w oparciu o kategorie gleb określił w tych gminach aktualny stan zagrożenia suszą rolniczą. W trzynastym okresie raportowania tj. od 21 lipca do 20 września 2024 roku średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW) dla kraju, na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą, była ujemna, wynosiła -66 mm. Deficyt wody w obecnym okresie w stosunku do poprzedniego okresu sześciodekadowego uległ zmniejszeniu o 34 mm. Największe niedobory wody od -160 do -180 mm notowano na obszarze Nizin Mazowieckiej i Podlaskiej oraz w południowej i w wschodniej części Pojezierza Mazurskiego. Na południu kraju oraz w Polsce północnej deficyt wody był najmniejszy od -50 do -119 mm. Na pozostałym terytorium kraju notowano braki wody dla roślin uprawnych od -120 do -159 mm. W wyniku występujących warunków wilgotnościowych w dwunastym okresie raportowania stwierdzamy wystąpienie suszy rolniczej na terytorium Polski, powodujące straty w plonach monitorowanych upraw przynajmniej o 20% w stosunku do plonów uzyskanych w przeciętnych wieloletnich warunkach pogodowych. Susza rolnicza występowała na terenie dwunastu województw (stan na 20 września br.): Susza występowała w sześciu uprawach (stan na 20 września br.): W trzynastym okresie raportowania od 21 lipca do 20 września 2024 r. największy zasięg suszy rolniczej występował wśród upraw rzepaku i rzepiku. Notowano ją w 533 gminach (21,52% gmin Polski). Suszę notowano na obszarze 5,13% gruntów ornych kraju. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach rzepaku i rzepiku w województwach przedstawia tab. 1. Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach rzepaku i rzepiku Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. podlaskie 118 98 83,05 25,87 2. warmińsko-mazurskie 116 75 64,66 17,18 3. kujawsko-pomorskie 144 84 58,33 5,02 4. zachodniopomorskie 113 42 37,17 3,47 5. mazowieckie 314 112 35,67 11,52 6. lubelskie 213 70 32,86 2,68 7. wielkopolskie 226 21 9,29 0,67 8. pomorskie 123 7 5,69 0,15 9. podkarpackie 160 9 5,62 0,26 10. łódzkie 177 9 5,08 0,21 11. lubuskie 82 4 4,88 0,06 12. świętokrzyskie 102 2 1,96 0,00 Suszę notowano również w uprawach ziemniaka. Notowano ją w 289 gminach (11,67% gmin Polski) nastąpiło zmniejszenie o 8,11 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 3,08% gruntów ornych kraju, nastąpiło zwiększenie o 0,25 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach ziemniaka w województwach przedstawia tab. 2. Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach ziemniaka. Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. podlaskie 118 80 67,80 18,19 2. warmińsko-mazurskie 116 61 52,59 10,52 3. mazowieckie 314 70 22,29 7,43 4. zachodniopomorskie 113 23 20,35 1,19 5. kujawsko-pomorskie 144 22 15,28 2,09 6. lubelskie 213 26 12,21 0,85 7. wielkopolskie 226 5 2,21 0,05 8. podkarpackie 160 1 0,62 0,00 9. łódzkie 177 1 0,56 0,00 Suszę notowano też wśród upraw kukurydzy na kiszonkę. Notowano ją w 155 gminach (6,26% gmin Polski). Nastąpiło zmniejszenie o 16,19 punktów procentowych w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 1,25% gruntów ornych kraju (zmniejszenie o 1,56 punktu procentowego względem poprzedniego okresu raportowania). Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach kukurydzy na kiszonkę w województwach przedstawia tab. 3. Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na kiszonkę. Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. podlaskie 118 52 44,07 7,07 2. warmińsko-mazurskie 116 35 30,17 4,74 3. mazowieckie 314 39 12,42 3,38 4. kujawsko-pomorskie 144 14 9,72 0,62 5. zachodniopomorskie 113 7 6,19 0,17 6. lubelskie 213 8 3,76 0,07 Suszę notowano też wśród upraw kukurydzy na ziarno. Notowano ją w 111 gminach (4,48% gmin Polski). Nastąpiło zmniejszenie o 14,37 punktów procentowych w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 0,89% gruntów ornych kraju (zmniejszenie o 1,37 punktu procentowego względem poprzedniego okresu raportowania). Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach kukurydzy na ziarno w województwach przedstawia tab. 4. Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na ziarno Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. podlaskie 118 42 35,59 5,40 2. warmińsko-mazurskie 116 31 26,72 3,15 3. mazowieckie 314 28 8,92 2,56 4. zachodniopomorskie 113 4 3,54 0,06 5. kujawsko-pomorskie 144 4 2,78 0,13 6. lubelskie 213 2 0,94 0,00 Suszę notowano również w uprawach buraka cukrowego. Suszę w tych uprawach notowano w 58 gminach (2,34% gmin Polski), nastąpiło zwiększenie o 0,68 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 0,36% gruntów ornych kraju. Nastąpiło zwiększenie o 0,23 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach buraka cukrowego w województwach przedstawia tab. 5. Tabela 5. Zasięg suszy w uprawach buraka cukrowego. Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. podlaskie 118 31 26,27 3,02 2. warmińsko-mazurskie 116 12 10,34 1,31 3. mazowieckie 314 14 4,46 0,64 4. zachodniopomorskie 113 1 0,88 0,01 Suszę odnotowano w uprawach roślin strączkowych. Notowano ją w 29 gminach (1,17% gmin Polski). Nastąpiło zmniejszenie o 4,85 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 0,04% gruntów ornych kraju (zmniejszenie o 0,46 punktu procentowego względem poprzedniego okresu raportowania). Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach roślin strączkowych w województwach przedstawia tab. 6. Tabela 6. Zasięg suszy w uprawach roślin strączkowych Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. podlaskie 118 18 15,25 0,24 2. warmińsko-mazurskie 116 5 4,31 0,16 3. mazowieckie 314 5 1,59 0,11 4. zachodniopomorskie 113 1 0,88 0,00 W lipcu najcieplej było w południowo-wschodniej Polsce, od 20 do 21°C i na tym terenie temperatura powietrza była wyższa od normy wieloletniej od 2 do 2,5°C, zaś najchłodniej było w północno-zachodniej części kraju od 16 do 17°C i na tym obszarze cieplej było
Klimatyczny Bilans Wodny od 11 lipca do 10 września 2024 roku
Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy (IUNG-PIB) w Puławach zgodnie z wymogami Obwieszczenia opracował wartości klimatycznego bilansu wodnego dla wszystkich gmin Polski (2477 gmin) oraz w oparciu o kategorie gleb określił w tych gminach aktualny stan zagrożenia suszą rolniczą. W dwunastym okresie raportowania tj. od 11 lipca do 10 września 2024 roku średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW) dla kraju, na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą, była ujemna, wynosiła -100 mm. Deficyt wody w obecnym okresie w stosunku do poprzedniego okresu sześciodekadowego uległ zwiększeniu o 14 mm. Największe niedobory wody od -160 do -209 mm notowano w zachodniej części Pojezierza Pomorskiego i Wielkopolskiego, na obszarze Nizin Mazowieckiej i Podlaskiej, na Polesiu oraz Kotlinie Sandomierskiej. Na południu kraju oraz w Polsce północno-zachodniej deficyt wody był najmniejszy od -50 do -119 mm. Na pozostałym terytorium kraju notowano braki wody dla roślin uprawnych od -120 do -159 mm. W wyniku występujących warunków wilgotnościowych w dwunastym okresie raportowania stwierdzamy wystąpienie suszy rolniczej na terytorium Polski, powodujące straty w plonach monitorowanych upraw przynajmniej o 20% w stosunku do plonów uzyskanych w przeciętnych wieloletnich warunkach pogodowych. Susza rolnicza występowała na terenie piętnastu województw (stan na 10 września br.): Susza występowała w dziewięciu uprawach (stan na 10 września br.): W dwunastym okresie raportowania od 11 lipca do 10 września 2024 r. największy zasięg suszy rolniczej występował wśród upraw kukurydzy na kiszonkę. Notowano ją w 556 gminach (22,45% gmin Polski). Nastąpiło zwiększenie o 6,06 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 2,81% gruntów ornych kraju (zwiększenie o 0,63 punktu procentowego względem poprzedniego okresu raportowania). Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach kukurydzy na kiszonkę w województwach przedstawia tab. 1. Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na kiszonkę Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. kujawsko-pomorskie 144 98 68,06 6,13 2. podlaskie 118 59 50,00 6,00 3. podkarpackie 160 60 37,50 3,80 4. lubelskie 213 73 34,27 4,20 5. mazowieckie 314 98 31,21 4,88 6. wielkopolskie 226 68 30,09 3,24 7. łódzkie 177 33 18,64 4,24 8. zachodniopomorskie 113 21 18,58 1,64 9. warmińsko-mazurskie 116 18 15,52 1,33 10. świętokrzyskie 102 7 6,86 0,18 11. lubuskie 82 5 6,10 0,23 12. pomorskie 123 5 4,07 0,16 13. małopolskie 182 7 3,85 0,02 14. opolskie 71 2 2,82 0,00 15. śląskie 167 2 1,20 0,02 Suszę notowano również w uprawach ziemniaka. Notowano ją w 490 gminach (19,78% gmin Polski) nastąpiło zwiększenie o 13,89 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 2,83% gruntów ornych kraju, nastąpiło zwiększenie o 2,11 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach ziemniaka w województwach przedstawia tab. 2. Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach ziemniaka. Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. kujawsko-pomorskie 144 88 61,11 5,40 2. podlaskie 118 49 41,53 6,04 3. podkarpackie 160 58 36,25 3,72 4. lubelskie 213 68 31,92 5,40 5. wielkopolskie 226 63 27,88 3,15 6. mazowieckie 314 80 25,48 4,59 7. zachodniopomorskie 113 20 17,70 2,31 8. łódzkie 177 31 17,51 4,10 9. warmińsko-mazurskie 116 12 10,34 1,11 10. lubuskie 82 5 6,10 0,12 11. świętokrzyskie 102 4 3,92 0,12 12. pomorskie 123 4 3,25 0,12 13. małopolskie 182 5 2,75 0,02 14. opolskie 71 1 1,41 0,00 15. śląskie 167 2 1,20 0,02 Suszę notowano też w uprawach krzewów owocowych. Notowano ją w 490 gminach (19,78% gmin Polski), nastąpiło zwiększenie o 8,96 punktów procentowych w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 2,98% gruntów ornych kraju (zwiększenie o 1,33 punktu procentowego względem poprzedniego okresu raportowania). Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach krzewów owocowych w województwach przedstawia tab. 3. Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. kujawsko-pomorskie 144 88 61,11 5,52 2. podlaskie 118 49 41,53 6,34 3. podkarpackie 160 58 36,25 3,86 4. lubelskie 213 68 31,92 5,67 5. wielkopolskie 226 63 27,88 3,39 6. mazowieckie 314 80 25,48 4,77 7. zachodniopomorskie 113 20 17,70 2,64 8. łódzkie 177 31 17,51 4,45 9. warmińsko-mazurskie 116 12 10,34 1,13 10. lubuskie 82 5 6,10 0,12 11. świętokrzyskie 102 4 3,92 0,12 12. pomorskie 123 4 3,25 0,12 13. małopolskie 182 5 2,75 0,02 14. opolskie 71 1 1,41 0,00 15. śląskie 167 2 1,20 0,02 Suszę notowano też wśród upraw kukurydzy na ziarno. Notowano ją w 467 gminach (18,85% gmin Polski). Nastąpiło zwiększenie o 5,37 punktów procentowych w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 2,26% gruntów ornych kraju (zwiększenie o 0,45 punktu procentowego względem poprzedniego okresu raportowania). Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach kukurydzy na ziarno w województwach przedstawia tab. 4. Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na ziarno Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. kujawsko-pomorskie 144 83 57,64 4,66 2. podlaskie 118 46 38,98 4,78 3. podkarpackie 160 54 33,75 3,14 4. lubelskie 213 65 30,52 3,47 5. wielkopolskie 226 61 26,99 2,55 6. mazowieckie 314 78 24,84 4,04 7. zachodniopomorskie 113 20 17,70 1,43 8. łódzkie 177 29 16,38 3,67 9. warmińsko-mazurskie 116 12 10,34 0,82 10. świętokrzyskie 102 4 3,92 0,04 11. lubuskie 82 3 3,66 0,10 12. pomorskie 123 4 3,25 0,11 13. małopolskie 182 5 2,75 0,01 14. opolskie 71 1 1,41 0,00 15. śląskie 167 2 1,20 0,02 Suszę odnotowano w uprawach roślin strączkowych. Notowano ją w 149 gminach (6,02% gmin Polski). Nastąpiło zwiększenie o 0,65 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 0,50% gruntów ornych kraju (zmniejszenie o 0,08 punktu procentowego względem poprzedniego okresu raportowania). Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach roślin strączkowych w województwach przedstawia tab. 5. Tabela 5. Zasięg suszy w uprawach roślin strączkowych Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział
Klimatyczny Bilans Wodny od 1 lipca do 31 sierpnia 2024 roku
Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy (IUNG-PIB) w Puławach zgodnie z wymogami Obwieszczenia opracował wartości klimatycznego bilansu wodnego dla wszystkich gmin Polski (2477 gmin) oraz w oparciu o kategorie gleb określił w tych gminach aktualny stan zagrożenia suszą rolniczą. W jedenastym okresie raportowania tj. od 1 lipca do 31 sierpnia 2024 roku średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW) dla kraju, na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą, była ujemna, wynosiła -86 mm. Deficyt wody w obecnym okresie w stosunku do poprzedniego okresu sześciodekadowego uległ zwiększeniu o 7 mm. Największe niedobory wody od -160 do -189 mm notowano na obszarze Nizin Mazowieckiej i Podlaskiej, na Polesiu, w Kotlinie Sandomierskiej oraz w zachodniej części Pojezierza Pomorskiego. Na południu kraju oraz w Polsce zachodniej i północno-zachodniej deficyt wody był najmniejszy od -50 do -119 mm. Na pozostałym terytorium kraju notowano braki wody dla roślin uprawnych od -120 do -159 mm. W wyniku występujących warunków wilgotnościowych w jedenastym okresie raportowania stwierdzamy wystąpienie suszy rolniczej na terytorium Polski, powodujące straty w plonach monitorowanych upraw przynajmniej o 20% w stosunku do plonów uzyskanych w przeciętnych wieloletnich warunkach pogodowych. Susza rolnicza występowała na terenie czternastu województw: Susza występowała w ośmiu uprawach: W jedenastym okresie raportowania od 1 lipca do 31 sierpnia 2024 r. największy zasięg suszy rolniczej występował wśród upraw kukurydzy na kiszonkę. Notowano ją w 406 gminach (16,39% gmin Polski). Nastąpiło zmniejszenie o 7,11 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 2,18% gruntów ornych kraju (zmniejszenie o 1,16 punktu procentowego względem poprzedniego okresu raportowania). Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach kukurydzy na kiszonkę w województwach przedstawia tab. 1. Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na kiszonkę Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. podlaskie 118 54 45,76 6,16 2. podkarpackie 160 57 35,62 3,85 3. mazowieckie 314 100 31,85 5,64 4. lubelskie 213 64 30,05 3,52 5. łódzkie 177 45 25,42 5,33 6. świętokrzyskie 102 13 12,75 0,57 7. zachodniopomorskie 113 13 11,50 0,94 8. wielkopolskie 226 23 10,18 0,44 9. małopolskie 182 13 7,14 0,18 10. opolskie 71 4 5,63 0,03 11. śląskie 167 8 4,79 0,13 12. warmińsko-mazurskie 116 5 4,31 0,68 13. kujawsko-pomorskie 144 5 3,47 0,04 14. lubuskie 82 2 2,44 0,06 Suszę notowano też wśród upraw kukurydzy na ziarno. Notowano ją w 334 gminach (13,48% gmin Polski). Nastąpiło zmniejszenie o 8,28 punktów procentowych w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 1,81% gruntów ornych kraju (zmniejszenie o 1,17 punktu procentowego względem poprzedniego okresu raportowania). Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach kukurydzy na ziarno w województwach przedstawia tab. 2. Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na ziarno Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. podlaskie 118 48 40,68 4,79 2. podkarpackie 160 54 33,75 3,23 3. mazowieckie 314 84 26,75 4,76 4. lubelskie 213 49 23,00 2,96 5. łódzkie 177 38 21,47 4,75 6. zachodniopomorskie 113 11 9,73 0,77 7. świętokrzyskie 102 9 8,82 0,41 8. wielkopolskie 226 17 7,52 0,32 9. małopolskie 182 9 4,95 0,09 10. warmińsko-mazurskie 116 5 4,31 0,50 11. opolskie 71 3 4,23 0,02 12. kujawsko-pomorskie 144 3 2,08 0,01 13. śląskie 167 3 1,80 0,07 14. lubuskie 82 1 1,22 0,00 Suszę notowano też w uprawach krzewów owocowych. Notowano ją w 268 gminach (10,82% gmin Polski), nastąpiło zmniejszenie o 3,71 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 1,65% gruntów ornych kraju (zmniejszenie o 0,61 punktu procentowego względem poprzedniego okresu raportowania). Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach krzewów owocowychw województwach przedstawia tab. 3. Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. podlaskie 118 36 30,51 3,55 2. podkarpackie 160 47 29,38 2,81 3. mazowieckie 314 73 23,25 4,21 4. lubelskie 213 42 19,72 3,10 5. łódzkie 177 30 16,95 5,21 6. zachodniopomorskie 113 9 7,96 0,80 7. świętokrzyskie 102 7 6,86 0,22 8. wielkopolskie 226 11 4,87 0,14 9. małopolskie 182 7 3,85 0,02 10. warmińsko-mazurskie 116 4 3,45 0,44 11. opolskie 71 2 2,82 0,01 Suszę notowano również w uprawach ziemniaka. Notowano ją w 146 gminach (5,89% gmin Polski) nastąpiło zwiększenie o 0,12 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 0,72% gruntów ornych kraju, nastąpiło zwiększenie o 0,14 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach ziemniakaw województwach przedstawia tab. 4. Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach ziemniaka. Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. Podkarpackie 160 30 18,75 1,28 2. Mazowieckie 314 43 13,69 1,61 3. Podlaskie 118 16 13,56 1,23 4. Łódzkie 177 23 12,99 3,01 5. Lubelskie 213 24 11,27 1,34 6. Zachodniopomorskie 113 6 5,31 0,41 7. Świętokrzyskie 102 2 1,96 0,03 8. warmińsko-mazurskie 116 2 1,72 0,23 Suszę odnotowano w uprawach roślin strączkowych. Notowano ją w 133 gminach (5,37% gmin Polski). Nastąpiło zmniejszenie o 5,13 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 0,58% gruntów ornych kraju (zmniejszenie o 0,78 punktu procentowego względem poprzedniego okresu raportowania). Szczegółowe dane dotyczące suszy w uprawach roślin strączkowych w województwach przedstawia tab. 5. Tabela 5. Zasięg suszy w uprawach roślin strączkowych Lp. Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin z suszą Udział gmin z suszą [%] Udział powierzchniz suszą [%] 1. podkarpackie 160 27 16,88 1,01 2. mazowieckie 314 41 13,06 1,21 3. łódzkie 177 23 12,99 2,61 4. podlaskie 118 14 11,86 0,94 5. lubelskie 213 19 8,92 1,12 6. zachodniopomorskie 113 5 4,42 0,33 7. świętokrzyskie 102 2 1,96 0,03 8. warmińsko-mazurskie 116 2 1,72 0,21 Suszę notowano w uprawach chmielu. Notowano ją w 20 gminach (0,81% gmin Polski), nastąpiło zmniejszenie o 1,17 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego okresu raportowania. Suszę notowano na obszarze 0,01% gruntów ornych kraju, nastąpiło zmniejszenie o 0,13 punktu
