Delegacja z Instytutu Zarządzania Gruntami Narodowej Akademii Nauk Ukrainy
W dniu 27 czerwca 2025 r. Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach odwiedziła delegacja z Instytutu Zarządzania Gruntami Narodowej Akademii Nauk Ukrainy. Spotkanie było doskonałą okazją do przedstawienia profili badawczych obu jednostek oraz ustalenia potencjalnych możliwości współpracy. W spotkaniu ze strony IUNG-PIB, wzięli udział pracownicy Zakładu Gleboznawstwa i Analiz Środowiskowych, spotkanie prowadziła dr hab. Agnieszka Klimkowicz-Pawlas, a dodatkowo wzięli w nim udział: dr Sylwia Pindral, dr João Augusto Coblinski, mgr Artur Łopatka oraz mgr Karolina Świątek. Podczas spotkania dr hab. Agnieszka Klimkowicz-Pawlas przedstawiła potencjał i profil badawczy zakładu, w tym m.in.: prowadzone badania chemiczne i ekotoksykologiczne, analizy spektralne oraz przestrzenne, które są realizowane z wykorzystaniem nowoczesnych technologii. Dr Sylwia Pindral przedstawiła zagadnienia związane z wpływem zmian klimatu na zasoby węgla w glebach użytkowanych rolniczo w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem scenariuszy tych zmian opracowywanych z wykorzystaniem uczenia maszynowego. Dr João Augusto Coblinski zaprezentował opracowania dotyczące oceny zagrożeń gleb w skali Europy oraz analizy odporności gleb na degradację w skali kraju, natomiast mgr Artur Łopatka omówił możliwości związane z wykorzystaniem mapy glebowo-rolniczej oraz technik uczenia maszynowego w rolnictwie. Goście z Instytutu Zarządzania Gruntami przedstawili zakres tematyczny jednostki naukowo-badawczej, zajmującej się głównie zagadnieniami polityki gruntowej, planowania przestrzennego i katastru na Ukrainie. Instytut Zarządzania Gruntami Narodowej Akademii Nauk Ukrainy prowadzi badania nad optymalizacją gospodarowania zasobami gruntowymi, integrując narzędzia GIS oraz dane teledetekcyjne w monitoringu i analizie gruntów. Ponadto w ramach działalności praktycznej Instytut ten opracowuje dokumentację z zakresu uporządkowania gruntów, dokonuje wyceny działek, wyznacza granice jednostek administracyjnych oraz analizuje rynek gruntów rolnych w kontekście zmian geopolitycznych i klimatycznych. Instytut Zarządzania Gruntami aktywnie uczestniczy w projektach międzynarodowych na rzecz odbudowy obszarów wiejskich i wdrażania zrównoważonych strategii rozwoju przestrzennego. Delegacja z Instytutu Zarządzania Gruntami Ukrainy miała również okazję do zwiedzenia infrastruktury laboratoryjnej Zakładu Gleboznawstwa i Analiz Środowiskowych, którą zaprezentowała dr hab. Agnieszka Klimkowicz-Pawlas. Spotkanie to zaowocowało konstruktywną wymianą doświadczeń oraz określeniem wspólnych obszarów badawczych w zakresie ochrony gleb i zarządzania środowiskiem. Obie strony zadeklarowały chęć pogłębiania współpracy naukowej i wdrażania wspólnych projektów badawczo-rozwojowych.
Uroczyste rozdanie świadectw ukończenia studiów podyplomowych „Integrowana produkcja roślinna”
W dniu 18 czerwca 2025 roku w Instytucie Ochrony Roślin – Państwowym Instytucie Badawczym w Poznaniu odbyła się uroczystość wręczenia świadectw ukończenia studiów podyplomowych „Integrowana produkcja roślinna” dla doradców rolniczych z województw: wielkopolskiego, opolskiego, dolnośląskiego, zachodniopomorskiego i lubuskiego. Studia realizowane były w konsorcjum, którego liderem był IUNG-PIB w Puławach przy współudziale Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Radomiu oraz Instytutu Ochrony Roślin – Państwowego Instytutu Badawczego w Poznaniu, a współfinansowane przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach poddziałania 2.3. „Wsparcie dla szkolenia doradców” Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020. Z ramienia Instytutu w uroczystości wzięli udział prof. dr hab. Mariusz Matyka – Dyrektor IUNG-PIB i prof. dr hab. Janusz Podleśny – Kierownik ww. studiów. Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, Oddział w Radomiu reprezentowała Anna Karwat, a gospodarzy wydarzenia – dr hab. Roman Kierzek, prof. IOR-PIB – Dyrektor IOR-PIB i dr hab. Kinga Matysiak, prof. IOR-PIB – Z-ca dyrektora ds. naukowo-badawczych. Studia z zakresu Integrowanej produkcji roślinnej rozpoczęły się 13 września 2024 roku i zakończyły się obroną prac dyplomowych w maju 2025 roku. Bogaty i zróżnicowany program studiów obejmował wykłady, ćwiczenia oraz zajęcia terenowe. Studenci w toku studiów poznali liczne aspekty integrowanej produkcji w rolnictwie, z uwzględnieniem możliwości i wyzwań, które ze sobą niesie. Trwające dziesięć miesięcy studia ukończyło 55 osób. Absolwenci nabyli uprawnienia w zakresie doradztwa dotyczącego środków ochrony roślin, stosowania środków ochrony roślin i integrowanej produkcji roślinnej. Uprawnienia te są ważne przez okres 5 lat od dnia uzyskania kwalifikacji. Świadectwo ukończenia studiów daje absolwentom możliwość ubiegania się o uprawnienia do prowadzenia szkoleń w zakresie integrowanej produkcji roślinnej. Serdecznie gratulujemy absolwentom i wierzymy, że zdobyte kompetencje przyczynią się do rozwoju polskiego rolnictwa i wsparcia rolników w realizowaniu zasad integrowanej produkcji.
NBSOIL w Turynie – nauka, innowacje i praktyka na rzecz zdrowia gleby
W dniach 10–12 czerwca 2025 w Turynie odbyło się 3 coroczne spotkanie konsorcjum projektu NBSOIL, koordynowanego przez IUNG-PIB. W spotkaniu wzięli udział dr hab. Grzegorz Siebielec – koordynator projektu, dr hab. inż. Rafał Wawer, dr João Augusto Coblinski oraz mgr Karolina Świątek. Podczas spotkania na kampusie Uniwersytetu w Turynie dyskutowano o aspektach dotyczących rozwoju projektu NBSOIL tj.: W trakcie spotkania został zorganizowany wyjazd na pola ryżowe w Crescentino oraz plantacje orzechów laskowych w regionie Monferrato – które są realnymi przykładami zastosowania rozwiązań Nature-Based Solutions! #NBSOIL #SoilHealth #NatureBasedSolutions #SustainableFarming #Torino2025
Klimatyczny Bilans Wodny od 21 kwietnia do 20 czerwca 2025 roku (R4)
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, w czwartym okresie raportowania, od 21 kwietnia do 20 czerwca, stwierdzono zagrożenie suszą dla upraw: zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek, krzewów owocowych, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, rzepaku i rzepiku oraz roślin strączkowych. W czwartym okresie raportowania kryterium suszy w przypadku zbóż jarych zostało spełnione w 336 gminach w Polsce, w województwie lubuskim (85 gmin), zachodniopomorskim (91 gmin), łódzkim (85 gmin), wielkopolskim (57 gmin), kujawsko-pomorskim (7 gmin), mazowieckim (6 gmin), podlaskim (3 gminy) oraz opolskim (2 gminy). W przypadku zbóż ozimych kryterium suszy zostało spełnione w 140 gminach: w lubuskim (56 gmin), zachodniopomorskim (66 gmin) i wielkopolskim (18 gmin). Dla upraw truskawek kryterium suszy zostało spełnione w 81 gminach – w zachodniopomorskim (41 gmin) i lubuskim (40 gmin). Z kolei dla upraw krzewów owocowych kryterium suszy zostało spełnione w 121 gminach: w zachodniopomorskim (58 gmin), lubuskim (53 gmin) oraz wielkopolskim (10 gmin). W przypadku zarówno kukurydzy na ziarno jak i na kiszonkę kryterium suszy zostało spełnione w 19 gminach w 2 województwach: zachodniopomorskim (7 gmin) oraz lubuskim (12 gmin). Natomiast dla upraw rzepaku i rzepiku kryterium suszy zostało spełnione w 65 gminach, w województwie lubuskim (36 gmin) oraz zachodniopomorskim (29 gmin). Sytuacja dla upraw roślin strączkowych przedstawia się w sposób następujący: kryterium suszy zostało spełnione w 53 gminach w tym w 29 gminach w województwie lubuskim i 24 gminach w województwie zachodniopomorskim. Podsumowanie Analiza przeprowadzona w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej, obejmująca cztery okresy raportowania: od 21 marca do 20 maja (R1), od 1 kwietnia do 31 maja (R2), od 11 kwietnia do 10 czerwca (R3) oraz od 21 kwietnia do 20 czerwca (R4), wskazuje na występowanie obszarów zagrożonych suszą w 2025 roku dla upraw zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek, krzewów owocowych, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, rzepaku i rzepiku oraz roślin strączkowych. Szczegółowe zestawienie tych obszarów w okresie od 21 kwietnia do 20 czerwca 2025 roku przedstawiono poniżej. W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono dotychczas na obszarze 365 gmin, co stanowi 15 % ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż jarych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (70 % gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (57% gmin ), lubuskim (58 % gmin), wielkopolskim (34% gmin), łódzkim (38% gmin), mazowieckim (2% gmin), podlaskim (2% gmin) oraz opolskim (1% gmin). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów w uprawach zbóż – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: lubuskim (23%) oraz zachodniopomorskim (19%) (Tabela 1). Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych – analiza obejmuje okres do 20 czerwca 2025 roku Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 82 56,94 6,08 lubuskie 82 48 58,54 23,47 łódzkie 177 67 37,85 6,23 mazowieckie 314 8 2,55 0,26 opolskie 71 1 1,41 0,02 podlaskie 119 2 1,68 0,02 wielkopolskie 226 78 34,51 6,64 zachodniopomorskie 113 79 69,91 19,29 Polska 2479 365 14,72 3,38 W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 254 gmin, co stanowi ponad 10% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż ozimych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (66% gmin w województwie), lubuskim (50%), kujawsko-pomorskim (40%), wielkopolskim (28%), łódzkim (10%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: lubuskim (12%) oraz zachodniopomorskim (11%) (Tabela 2). Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych– analiza obejmuje okres do 20 czerwca 2025 roku Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 57 39,58 3,50 lubuskie 82 41 50,00 12,47 łódzkie 177 18 10,17 1,99 wielkopolskie 226 63 27,88 4,78 zachodniopomorskie 113 75 66,37 10,96 Polska 2479 254 10,25 1,88 W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 176 gmin, co stanowi 7,1% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (58%), lubuskim (40%), wielkopolskim (18%), kujawsko-pomorskim (17%), łódzkim (6%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (8%) oraz lubuskim (8%) (Tabela 3). Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach truskawek– analiza obejmuje okres do 20 czerwca 2025 roku Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 25 17,36 0,93 lubuskie 82 33 40,24 8,45 łódzkie 177 11 6,21 1,27 wielkopolskie 226 41 18,14 2,60 zachodniopomorskie 113 66 58,41 8,50 Polska 2479 176 7,10 1,17 W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 72 gmin, co stanowi 2,9% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (30%), lubuskim (35%), wielkopolskim (3%), łódzkim (1%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie lubuskim (10%) (Tabela 4). Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych – analiza obejmuje okres do 20 czerwca 2025 roku Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] lubuskie 82 29 35,37 9,63 łódzkie 177 1 0,56 0,06 wielkopolskie 226 7 3,10 0,07 zachodniopomorskie 113 35 30,97 2,92 Polska 2479 72 2,90 0,47 W uprawach kukurydzy na ziarno warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 11 gmin, co stanowi 0,44% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (3%) oraz lubuskim (8%) a ich udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej wynosił w województwie lubuskim (0,21%) oraz w województwie zachodniopomorskim 0,08% (Tabela 5). Tabela 5. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy– analiza obejmuje okres do 20 czerwca 2025 roku Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] lubuskie 82 7
Seminarium naukowe„ Współczesne i przyszłe wyzwania dla Chemii rolniczej”
W dniach 29-30 maja 2025 r. Samodzielny Zakład Chemii Rolniczej i Środowiskowej SGGW zorganizował Seminarium naukowe pt. „ Współczesne i przyszłe wyzwania dla Chemii rolniczej”. Seminarium było połączone z jubileuszem osiemdziesięciolecia prof. dr hab. Jana Łabętowicza, byłego dziekana Wydziału Rolniczego SGGW, a następnie Wydziału Rolnictwa i Ekologii oraz wieloletniego kierownika Zakładu Chemii Rolniczej. Profesor Jan Łabętowicz był także członkiem Rady Naukowej IUNG-PIB (2005-2021) oraz recenzentem wielu prac doktorskich i rozpraw habilitacyjnych pracowników naukowych naszego Instytutu. Życiorys i osiągnięcia naukowe Jubilata przedstawiła prof. dr hab. Beata Rutkowska. Na ręce Pana Profesora skierowano wiele podziękowań, gratulacji i życzeń, w tym także od prof. dr hab. Mariusza Matyki, dyrektora IUNG-PIB w Puławach. W ramach Seminarium odbyła się Sesja naukowa pn. „Aktualne problemy naukowe Chemii rolniczej”, w czasie której wygłoszono referaty: W czasie Sesji 3, przedstawiciele sponsorów wydarzenia tj. Timac Agro sp. z o.o., Intermag sp.z o.o., PTG oraz EPRD Biuro Polityki Gospodarczej i Rozwoju Regionalnego Sp. z o.o., przedstawili główne strategie działania swoich firm oraz ich nowości służące efektywnemu nawożeniu roślin i działalności gospodarczej powiązanej z produkcją roślinną. W pierwszym dniu seminarium wzięły udział: dr Tamara Jadczyszyn, dr Monika Karsznia, dr hab. Dorota Pikuła i prof. dr hab. Anna Podleśna z Zakładu Nawożenia i Zarządzania Składnikami Pokarmowymi IUNG-PIB, z którym Profesor Łabętowicz miał wieloletnią współpracę naukową. Seminarium okazało się także miłym spotkaniem pracujących i emerytowanych naukowców wszystkich uczelni rolniczych w Polsce, gdzie prowadzone są prace dotyczące nawożenia i chemii rolnej w powiązaniu z ochroną środowiska. Dzień drugi Seminarium był poświęcony osiągnieciom młodych Chemików rolnych i miejscu Chemii rolnej w edukacji rolniczej.
Uproszczona rachunkowość w gospodarstwie rolnym – łatwiejsze zarządzanie i nowe możliwości wsparcia!
Departament Wspólnej Polityki Rolnej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, we współpracy z Instytutem Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB, realizuje działania informacyjne, których celem jest zachęcenie rolników do prowadzenia uproszczonej rachunkowości w gospodarstwach rolnych.
Weź udział w V ogólnopolskim konkursie filmowym „Świat się kręci wokół wsi”
Zapraszamy do udziału w V ogólnopolskim, amatorskim konkursie filmowym MRiRW „Świat się kręci wokół wsi”. Nagraj i przyślij nam swój film. Pokaż jak zmienia się polska wieś.
Formularze zgłoszenia przyjmowane są do 25 września 2025 r.
Informacja o stanie upraw z Rolniczych Zakładów Doświadczalnych IUNG-PIB za maj 2025
RZD Baborówko. Maj był wyjątkowo niesprzyjającym miesiącem dla roślin uprawnych. Częste okresy chłodu z nocnymi przygruntowymi przymrozkami, w połączeniu z wyraźnym niedoborem opadów, negatywnie wpłynęły na kondycję upraw. W maju suma opadów wyniosła zaledwie 31 mm, a od początku roku do końca maja 107 mm, czyli około 60 mm mniej niż średnia z wielolecia. Z tego powodu na polach pszenicy ozimej i rzepaku ozimego wyraźnie uwidoczniły się znaczne obszary z objawami suszy, szczególnie na słabszych kompleksach glebowych. Niewielkie majowe opady poprawiły nieco kondycję ozimin, jednak w przypadku rzepaku spowodowały dodatkowe kwitnienie. Ze względu na znaczne przesuszenie gleby, wschody kukurydzy były opóźnione w stosunku do roku poprzedniego. Po wschodach kukurydzy zastosowano nawożenie azotowe i zabieg herbicydowy. W pszenicy ozimej wykonano II zabieg fungicydowy. RZD Błonie-Topola. Miesięczna suma opadów w maju była niższa niż średnia z ostatnich lat i wyniosła tylko 29,5 mm. Majowe temperatury znacząco odbiegały od tych z lat ubiegłych, gdzie często nad ranem występowały przymrozki co zahamowało wzrost kukurydzy i buraka cukrowego. Niskie temperatury uniemożliwiały także terminowe przeprowadzenie zabiegów herbicydowych w buraku cukrowym. Trudne warunki pogodowe to nie jedyne wyzwanie z jakim mierzył się zakład. Dodatkowym problemem były szkody wyrządzone przez żurawie w uprawie kukurydzy, co spowodowało konieczność przesiewania ok. 5 ha tej uprawy. Na plantacji buraka cukrowego przeprowadzono ostatnie zabiegi herbicydowe oraz wykonano pierwsze zabiegi nawożenia dolistnego. Wysiano także drugą dawkę nawozów azotowych. W uprawie pszenicy ozimej wykonano zabieg T2 oraz zabieg nawożenia dolistnego. Stan wegetacji zbóż ozimych należy uznać za zadowalający pomimo panującego niedoboru opadów. Tego samego nie można powiedzieć o wegetacji roślin jarych, w których widać negatywne skutki pogłębiającej się suszy. RZD Borusowa. Początek maja charakteryzował się nadal wysokimi temperaturami i brakiem opadów, co przyczyniło się do zahamowania wzrostu roślin. Coraz wyraźniej zaczęły pojawiać się oznaki suszy, zwłaszcza na słabszych glebach, gdzie rośliny zaczęły podsychać. Najbardziej widoczne było to w uprawach pszenicy ozimej, podczas gdy rzepak radził sobie zdecydowanie lepiej. Osłabiony wzrost obserwowano również w burakach cukrowych. Taka pogoda utrzymywała się niemal do połowy miesiąca. W okresach opadów deszczu nastąpiło ochłodzenie, co przypadło na czas pełni kwitnienia rzepaku. Niższe temperatury i częste opady utrudniały pszczołom zbieranie pożytku. Zmiana warunków pogodowych pozytywnie wpłynęła na rozwój roślin – zauważalna była poprawa tempa i jakości wzrostu. W momencie pojawienia się zachwaszczenia w burakach niezwłocznie wykonano zabiegi herbicydowe, dzięki czemu plantacja jest obecnie wolna od chwastów. W pszenicy ozimej przeprowadzono zabieg fungicydowy przeciwko chorobom oraz zastosowano ostatnią dawkę nawożenia azotowego. Buraki również zostały zasilone azotem. Obecna sytuacja w uprawach jest dobra i pozwala prognozować wysokie plony. RZD Grabów. Maj był miesiącem dość chłodnym. Średnia temperatura wyniosła 11,0°C i była niższa od średniej z wielolecia o 2,6°C. Największe przymrozki przygruntowe wystąpiły około 9 maja, kiedy temperatura spadła do -4,3°C. Z kolei, ilość opadów w maju wyniosła 56,3 mm, co jest wartością zbliżoną do średniej z wielolecia (58,0 mm). Mimo wiosennych chłodów rozwój uprawianych roślin nie został spowolniony. Również nasilenie chorób i szkodników nie było tak intensywne jak w latach ubiegłych. Majowe prace polowe koncentrowały się głównie na ochronie fungicydami kłosa jęczmienia i pszenżyta ozimego w fazie T2. Wykonano także ochronę herbicydową w kukurydzy oraz zbiory zielonek z użytków zielonych i pól z roślinami przeznaczonymi na sianokiszonkę. Chłodne warunki wpłynęły na niższy plon zielonej masy – zebrano 115 bel sianokiszonki, co dało średni plon I pokosu na poziomie około 16,5 t/ha. Maj to również intensywny okres prac pielęgnacyjnych w doświadczeniach, podczas których rozmierza się poletka, ustawia paliki z numerami, wysiewa nawozy i aplikuje badane preparaty. To także okres wycieczek i spotkań z rolnikami oraz doradcami ODR. Goście odwiedzający nasz Zakład mają okazję zapoznać się z prowadzonymi doświadczeniami, parkiem maszynowym oraz warunkami dobrostanu zwierząt w oborach. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się doświadczenia z doborem odmian zbóż ozimych, jarych i roślin bobowatych do uprawy w systemie ekologicznym. RZD Kępa Puławy. W miesiącu maju prace polowe były znacząco utrudnione ze względu na niesprzyjające warunki pogodowe. Liczne opady deszczu, stosunkowo niskie temperatury, przymrozki, szczególnie w pierwszej połowie miesiąca, spowodowały opóźnienia w realizacji zaplanowanych działań i wymagały elastycznego dostosowywania harmonogramu prac. Pomimo tych trudności, udało się przeprowadzić najważniejsze zabiegi agrotechniczne. Wykonano sadzenie ziemniaków, ponowne siewy doświadczeń w kukurydzy oraz w słoneczniku. Rozpoczęto również przygotowanie stanowisk pod uprawę tytoniu, a następnie przeprowadzono jego sadzenie. W chmielniku zrealizowano szereg prac pielęgnacyjnych, w tym sadzenie nowych roślin, wieszanie drutów, kotwiczenie konstrukcji oraz naprowadzanie pędów chmielu na podpory. W ramach prowadzonej uprawy ekologicznej wykonano bronowanie ścieżek technologicznych w celu ograniczenia zachwaszczenia i poprawy struktury gleby. Dodatkowo, w sprzyjających warunkach atmosferycznych wykonano niezbędne zabiegi ochrony roślin, w tym zabiegi fungicydowe, mające na celu zabezpieczenie upraw przed chorobami grzybowymi. W miejscach, gdzie wcześniejsze opryski herbicydowe okazały się niewystarczające, przeprowadzono poprawki, by skutecznie ograniczyć rozwój chwastów. Mimo trudności pogodowych, dzięki zaangażowaniu zespołu udało się zrealizować większość zaplanowanych zadań, zapewniając ciągłość prowadzonych doświadczeń i upraw. RZD Werbkowice. W związku z suszą obserwowano bardzo nierówne wschody buraków cukrowych oraz zaobserwowano żerowanie szarka komośnika z dużym nasileniem, dlatego wykonano zabiegi zwalczające szkodnika a także herbicydowe. Mimo to ze względu na znaczne uszkodzenia roślin w dniu 15.05. przesiano 13,8 ha plantacji. Na polach gdzie uprawiana jest pszenica jara wykonano zabiegi herbicydowe oraz nawożenie dolistne preparatami poprawiającymi reakcję na warunki stresowe. Zabiegi herbicydowe i nawożenie dolistne zastosowano również na plantacji grochu. Ze względu na niskie temperatury jakie panowały w maju kukurydza oraz słonecznik nie rozwijały się prawidłowo. Wypas krów na trwałych użytkach zielonych trwa nadal. Ze względu na warunki pogodowe opóźniono termin zbioru sianokiszonki i kiszonki z traw. RZD Wielichowo. Maj był miesiącem pogłębiającej się suszy, a jednocześnie bardzo zimnym. Do połowy miesiąca występowały przymrozki sięgające lokalnie nawet do -4,5⁰C. Brak opadów do 20 maja oraz utrzymujące się chłody znacząco utrudniły wegetacje i rozwój roślin. Uprawy zbóż rozwijały się bardzo słabo – rośliny były niskie i wykazywały oznaki stresu. Susza i niskie temperatury spowodowały zbyt szybkie kłoszenie się zbóż. Pszenżyto wykłosiło się przy wysokości 50 cm, natomiast owies mając zaledwie 15-20 cm wysokości „wyrzucił” wiechę. Wschody i rozwój buraków cukrowych był nierównomierny. W związku z niekorzystną aurą nie można było zastosować zabiegów regulatorami wzrostu ani zabiegów fungicydowych. Dopiero pod
Wręczenie nominacji profesorskiej pracownikowi IUNG-PIB
Z dumą informujemy, że w dniu 6 czerwca 2025 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda wręczył prof. dr hab. Annie Gałązce akt nominacji na tytuł profesora nauk rolniczych w dyscyplinie rolnictwo i ogrodnictwo. Serdecznie gratulujemy tego wyjątkowego osiągnięcia! Link
Klimatyczny Bilans Wodny od 11 kwietnia do 10 czerwca 2025 roku (R3)
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, w trzecim okresie raportowania, od 11 kwietnia do 10 czerwca, stwierdzono zagrożenie suszą dla upraw: zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek. W trzecim okresie raportowania kryterium suszy w przypadku zbóż jarych zostało spełnione w 33 gminach w Polsce, w województwie lubuskim (12 gmin), zachodniopomorskim (16 gmin) i łódzkim (5 gmin). W przypadku zbóż ozimych kryterium suszy zostało spełnione w 7 gminach: w lubuskim (3 gminy), zachodniopomorskim (3 gminy) i łódzkim (1 gmina). Dla upraw truskawek kryterium suszy zostało spełnione w 4 gminach – w zachodniopomorskim (2 gminy), lubuskim (1 gmina) i łódzkim (1 gmina). Gminy te zostały już wcześniej wskazane jako obszary zagrożone suszą. Analiza przeprowadzona w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej, obejmująca trzy okresy raportowania: od 21 marca do 20 maja (R1), od 1 kwietnia do 31 maja (R2) oraz od 11 kwietnia do 10 czerwca (R3), wskazuje na występowanie obszarów zagrożonych suszą w 2025 roku dla upraw zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek oraz krzewów owocowych. Szczegółowe zestawienie tych obszarów w okresie od 21 marca do 10 czerwca 2025 roku przedstawiono poniżej. W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono dotychczas na obszarze 330 gmin, co stanowi 13,3% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż jarych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (70% gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (57% gmin ), lubuskim (55% gmin), wielkopolskim (34% gmin), łódzkim (22% gmin) oraz mazowieckim (2% gmin). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów w uprawach zbóż – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (17,6%) oraz lubuskim (15,3%) (Tabela 1). Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 82 56.94 6.07 08 lubuskie 82 45 54.88 15.32 10 łódzkie 177 39 22.03 3.71 14 mazowieckie 314 7 2.23 0.25 30 wielkopolskie 226 78 34.51 6.64 32 zachodniopomorskie 113 79 69.91 17.62 PL Polska 2479 330 13.31 2.86 W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 251 gmin, co stanowi ponad 10% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż ozimych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (66% gmin w województwie), lubuskim (46%), kujawsko-pomorskim (40%), wielkopolskim (28%), łódzkim (10%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (10,4%) oraz lubuskim (9,9%) (Tabela 2). Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 57 39.58 3.50 08 lubuskie 82 38 46.34 9.91 10 łódzkie 177 18 10.17 1.99 30 wielkopolskie 226 63 27.88 4.78 32 zachodniopomorskie 113 75 66.37 10.42 PL Polska 2479 251 10.13 1.77 W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 174 gmin, co stanowi 7% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (58%), lubuskim (38%), wielkopolskim (18%), kujawsko-pomorskim (17%), łódzkim (7%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (7,9%) oraz lubuskim (6,2%) (Tabela 3). Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach truskawek – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 04 kujawsko-pomorskie 144 25 17.36 0.93 08 lubuskie 82 31 37.80 6.27 10 łódzkie 177 11 6.21 1.27 30 wielkopolskie 226 41 18.14 2.60 32 zachodniopomorskie 113 66 58.41 7.98 PL Polska 2479 174 7.02 1.07 W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 33 gmin, co stanowi 1,3% ogólnej liczby gmin w kraju. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (20%), lubuskim (8%), wielkopolskim (0,4%), łódzkim (0,6%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie zachodniopomorskim (1,0%) (Tabela 4). Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych – analiza obejmuje okres do 10 czerwca 2025 roku Id Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] 08 lubuskie 82 8 9.76 0.38 10 Łódzkie 177 1 0.56 0.06 30 wielkopolskie 226 1 0.44 0.01 32 zachodniopomorskie 113 23 20.35 1.02 PL Polska 2479 33 1.33 0.08 Komentarz agrometeorologa W wyniku wystąpienia opadów atmosferycznych na terenie całego kraju w drugiej i trzeciej dekadzie maja oraz w pierwszej dekadzie czerwca, wartości klimatycznego bilansu wodnego (KBW) w trzecim okresie monitorowania w Systemie Monitoringu Suszy osiągnęły poziomy wskazujące na warunki suszy rolniczej jedynie na niewielkich obszarach Polski. Zasięg przestrzenny terenów narażonych na istotne straty w plonach, wyznaczony w poprzednich raportach, nie uległ powiększeniu. W dalszym ciągu wartości KBW poniżej -120 mm występują w województwie zachodniopomorskim, w północnej części województwa lubuskiego oraz w województwie łódzkim. Na przeważającym obszarze kraju wskaźnik KBW przekracza -100 mm, osiągając średnio wartość -77 mm. W województwach dolnośląskim, świętokrzyskim, małopolskim, podkarpackim i pomorskim wartości KBW przekraczają wartość -50 mm. Na terenach wcześniej zidentyfikowanych jako zagrożone suszą, deficyt wodny został częściowo zniwelowany, co przyczyniło się do poprawy warunków wilgotnościowych sprzyjających wzrostowi i rozwojowi roślin. Inne eksperymentalne wskaźniki suszy wraz z prognozami na kolejne 10 dni można śledzić, na portalu monitoringu suszy dla Europy środkowo wschodniej w ramach projektu Cim4Cast, pod adresem: https://clim4cast.czechglobe.cz/, natomiast wyniki pomiarów wilgotności gleby w punktach referencyjnych prowadzonych w ramach Systemu Monitoringu Suszy w Polsce, pod adresem: https://susza.iung.pulawy.pl/mwgst/1,2025,p/
