Klimatyczny bilans wodny od 21 maja do 20 lipca 2025r. (R7)
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, w siódmym okresie raportowania — od 21 maja do 20 lipca — odnotowano zasięgi gleb zagrożonych suszą dla upraw: zbóż jarych, krzewów owocowych, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę oraz roślin strączkowych. Największy zasięg obszarów zagrożonych suszą w siódmym okresie raportowania odnotowano dla kukurydzy, gdzie kryterium suszy zostało spełnione w 37 gminach w Polsce w województwach: wielkopolskim (31 gmin), dolnośląskim (3 gminy), łódzkim (2 gminy) i lubuskim (1 gmina). Pozostałe uprawy, dla których kryterium suszy zostało przekroczone znajdują się wyłącznie na terenie województwa wielkopolskiego i są to: Podsumowanie Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie obszarów zagrożonych suszą rolniczą w 2025 roku, uwzględniające analizę siódmego okresu raportowania, obejmującą warunki meteorologiczne oraz wymagania wodne roślin określane na podstawie klimatycznego bilansu wodnego (KBW), dla okresu od 21 marca do 20 lipca 2025 roku. W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono dotychczas na obszarze 394 gmin, co stanowi 16% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 3,6% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż jarych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (70% gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (57% gmin ), lubuskim (66% gmin), wielkopolskim (40% gmin), łódzkim (43% gmin), mazowieckim (>2% gmin), podlaskim (2% gmin), opolskim (3% gmin) oraz śląskim (<1%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów w uprawach zbóż – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: lubuskim (26%) oraz zachodniopomorskim (19%) (Tabela 1). Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 20 lipca Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 82 56,9 6,1 lubuskie 82 54 65,9 26,4 łódzkie 177 76 42,9 7,9 mazowieckie 314 8 2,6 0,3 opolskie 71 2 2,8 0,3 podlaskie 119 2 1,7 0,0 śląskie 167 1 0,1 0,0 wielkopolskie 226 90 39,8 6,9 zachodniopomorskie 113 79 69,9 19,3 Polska 2479 394 15,8 3,6 W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 260 gmin, co stanowi ponad 10% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 1,9% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż ozimych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (66% gmin w województwie), lubuskim (51%), kujawsko-pomorskim (40%), wielkopolskim (28%), łódzkim (13%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: lubuskim (13%) oraz zachodniopomorskim (11%) (Tabela 2). Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 20 lipca Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 57 39,6 3,5 lubuskie 82 42 51,2 12,8 łódzkie 177 23 13,0 2,1 wielkopolskie 226 63 27,9 4,8 zachodniopomorskie 113 75 66,4 11,0 Polska 2479 260 10,5 1,9 W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 119 gmin, co stanowi 4,8% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 0,7% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (32%), lubuskim (44%), wielkopolskim (8%), łódzkim (15%), opolskim (1%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie lubuskim (13%) (Tabela 3). Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 20 lipca Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] lubuskie 82 36 43,9 13,0 łódzkie 177 27 15,3 0,9 opolskie 71 1 1,4 0,1 wielkopolskie 226 19 8,4 0,4 zachodniopomorskie 113 36 31,9 2,3 Polska 2479 119 4,8 0,7 W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 176 gmin, co stanowi 7,1% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 1,2% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (58%), lubuskim (40%), wielkopolskim (18%), kujawsko-pomorskim (17%), łódzkim (6%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (8%) oraz lubuskim (8%) (Tabela 4). Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach truskawek w 2025– analiza obejmuje okres do 20 lipca 2025 Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 25 17,4 0,9 lubuskie 82 33 40,2 8,6 łódzkie 177 11 6,2 1,3 wielkopolskie 226 41 18,1 2,6 zachodniopomorskie 113 66 58,4 8,5 Polska 2479 176 7,1 1,2 W uprawach kukurydzy na ziarno warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 63 gmin, co stanowi 2,5% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 0,24% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone stratami plonów odnotowano w województwach: wielkopolskim (14%), zachodniopomorskim (6%), lubuskim (24%), dolnośląskim (2%) oraz łódzkim (1%) a ich udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej wynosił w województwie wielkopolskim (1,1%), zachodniopomorskim (0,2%), lubuskim (3,6%), dolnośląskim (0,02%) oraz łódzkim (0,03%). Tabela 5. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na ziarno w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 20 lipca Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] dolnośląskie 169 3 1,8 0,02 lubuskie 82 20 24,4 3,6 łódzkie 177 2 1,1 0,03 wielkopolskie 226 31 13,8 1,1 zachodniopomorskie 113 7 6,2 0,2 Polska 2479 63 2,5 0,2 Analogicznie w uprawach kukurydzy na kiszonkę warunki suszy rolniczej stwierdzono również na obszarze 63 gmin, co stanowi 2,5% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 0,24% całkowitej
Sprawozdanie z wyjazdu zagranicznego Mediolan, Włochy
Termin wyjazdu: 14-17.07.2025 Cel wyjazdu: Czynne uczestnictwo w międzynarodowej konferencji mikrobiologicznej FEMS MICRO 2025 organizowanej przez Federation of European Microbiological Societies. W dniach 14-17 lipca 2025 r. pracownice Zakładu Mikrobiologii IUNG-PIB uczestniczyły w międzynarodowej konferencji mikrobiologicznej FEMS MICRO 2025 organizowanej przez Federation of European Microbiological Societies, która odbyła się w Mediolanie w Allianz MiCo Milano Convention Centre. Konferencja zgromadziła prawie 3000 uczestników z całego świata. Był to czas pełen inspiracji, poświęcony najaktualniejszym zagadnieniom z dziedziny mikrobiologii. Nie zabrakło paneli dyskusyjnych i prezentacji z zakresu mikrobiologii gleb, rolnictwa i zmian klimatycznych. Uczestnictwo w takim spotkaniu było okazją do zapoznania się z tematyką badań prowadzonych na całym świecie oraz nawiązania kontaktów z naukowcami z różnych jednostek badawczych (m.in. Institut Pasteur, Pacific Northwest National Laboratory, Applied Microbiology International Cambridge, University of Minnesota, University of Geneva). Podczas sesji posterowych Prof. dr hab. Anna Gałązka oraz mgr Izabela Bielawska prezentowały wyniki badań uzyskanych w ramach realizacji projektu pt. pt. „Oddziaływanie między mikrobiomem, mykobiomem i metawiriomem ryzosfery i endoryzosfery roślin ruderalnych oraz ich rola w biernej i czynnej remediacji gleb silnie zdegradowanych i długotrwale zanieczyszczonych ropą naftową” nr 2022/45/B/NZ8/02398 (OPUS, NCN). Dr Karolina Furtak i mgr Karolina Gawryjołek przedstawiły wstępne wyniki badań z projektu pt. „Opracowanie innowacyjnego preparatu mikrobiologicznego o charakterze osmoprotekcyjnym do wspomagania oraz ochrony roślin uprawnych w warunkach stresu osmotycznego wywołanego zmienną wilgotnością gleby i zasoleniem, OSMO-PROTECT” nr LIDER14/0250/2023 (LIDER, NCBR). Jednocześnie dr Karolina Furtak uczestniczyła w wydarzeniu jako laureat FEMS MICRO Congress Attendance grant. Organizatorzy na podstawie przesłanych biogramów i abstraktów wybrali 235 młodych naukowców z 77 krajów, którzy zostali zwolnieni z opłaty konferencyjnej i zaproszeni do uczestnictwa w dedykowanej sesji FEMS Grantee: Networking mingle. Obecność pracowników Zakładu Mikrobiologii na takim wydarzeniu oraz zainteresowanie innych uczestników prezentowanymi wynikami podkreśla aktualność badań mikrobiologicznych prowadzonych w Instytucie. Zapraszamy do obejrzenia krótkiego filmu podsumowującego konferencję: https://www.youtube.com/watch?v=Sx6M4pxAGM4
Konkurs na stanowisko brokera innowacji
Dyrektor Instytutu Uprawy Nawożenia i GleboznawstwaPaństwowego Instytutu Badawczego ogłasza konkurs na stanowisko broker innowacji Opis stanowiska: Poszukujemy osoby, która z pasją i profesjonalizmem wesprze nasz Instytutw obszarze transferu wiedzy, ochrony własności intelektualnej oraz komercjalizacji wyników badań. Stanowisko brokera innowacji łączy zadania analityczne, doradczei organizacyjne – wymaga zarówno wrażliwości na potrzeby naukowców, jaki znajomości realiów rynku. Zatrudniona osoba będzie odpowiedzialna za identyfikację i ocenę potencjału innowacyjnego powstających rozwiązań, koordynację procesów związanych z ich ochroną prawną, a także za wspieranie naukowców w wyborze właściwej ścieżki komercjalizacji. Ważnym elementem pracy będzie również mapowanie potencjału badawczego Instytutu oraz współpraca z otoczeniem gospodarczym. Zakres obowiązków: Do zadań osoby zatrudnionej na tym stanowisku należeć będzie m.in.: Wymagania: Oferujemy: Miejsce pracy: Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB Dział Wspomagania Badańul. Czartoryskich 8 24-100 Puławy Dokumenty aplikacyjne: Forma, termin i miejsce składania dokumentów: Wymagane dokumenty z dopiskiem „konkurs na stanowisko – broker innowacji” należy przesłać pocztą na adres Instytutu (Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy, 24-100 Puławy, ul. Czartoryskich 8 lub złożyć osobiście w kadrach Instytutu od poniedziałku do piątku w godzinach 700-1500 bądź elektronicznie na adres mailowy: kadry@iung.pulawy.pl w terminie do 26 września 2025 r.. Tel. do kontaktu 81 47 86 734. Dokumenty złożone po terminie lub niekompletne nie będą rozpatrywane. Zastrzegamy sobie prawo do skontaktowania się z wybranymi osobami. Klauzula informacyjna o przetwarzaniu danych osobowych osoby uczestniczącej w postępowaniu kwalifikacyjnym Nawiązując do treści art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) – (Dz.U. UE.L 119 z 04.05.2016, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018 str. 2 dalej „Rozporządzenie” ) Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB w Puławach informuje, że:
PROJEKTY REALIZOWANE W RAMACH Erasmus+ (ERASMUS+)
Lp. Tytuł (PL) Tytuł (EN) Akronim Lata realizacji Kontrakt Koordynator/Kierownik zespołu IUNG-PIB Info 1 Rolnictwo węglowe Carbon Farming Alliance C-Farming 2024-2027 101187696 dr hab. Magdalena Borzęcka cfarming-project.eu/pl
PROJEKTY REALIZOWANE W RAMACH PROGRAMU „CYFROWA EUROPA”
Lp. Tytuł (PL) Tytuł (EN) Akronim Lata realizacji Kontrakt Koordynator/Kierownik zespołu IUNG-PIB Info 1 Przestrzeń danych dla zrównoważonej zielonej Europy The Data Space for a Sustainable Green Europe SAGE 2025-2028 Kontrakt: 101195471 dr hab. Rafał Wawer Informacje
Przedsięwzięcie pod nazwą „Granty na granty – promocja jakości V (Horyzont Europa)”
Lp Tytuł projektu Akronim Nr umowy Data zawarcia umowy 1. Bioprodukty wykazujące optymalny potencjał degradacji w glebie- projekt SOUL SOUL UMOWA nr 6096/GGPJ6 – 22/HEUROPA/0 10.06.2025 2. Promowanie rzadkich roślin strączkowych o dużym potencjale odporności dla zrównoważonego rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego PROSPER UMOWA nr 6072/GGPJ6 – 22/HEUROPA/0 12.06.2025 3. Sojusz na rzecz nowych modeli współpracy w celu uzyskania produktów biologicznych z niewykorzystanej biomasy ALLYSOS UMOWA nr 6088/GGPJ6 – 22/HEUROPA/0 12.06.2025 4. Uprawa pasowa, rotacje, kwiaty i kompost dla zdrowia gleby i upraw STROFLOW.COM UMOWA nr 6115/GGPJ6 – 22/HEUROPA/0 23.06.2025
Sprawozdanie z wyjazdu zagranicznego Barcelona / Hiszpania
Termin wyjazdu: 28.06- 04.07.2025 Cel wyjazdu: Zapoznanie się z najnowszymi technologiami wykorzystywanymi w rolnictwie na całym świecie oraz wynikami badań doświadczeń prowadzonych w placówkach na całym świecie oraz przedstawienie oraz konfrontacja swoich wyników badań dotyczących wykorzystania zdjęć spektralnych w rolnictwie precyzyjnym. W dniach 30 czerwca – 3 lipca 2025 r. wziąłem udział w 15. Europejskiej Konferencji Rolnictwa Precyzyjnego (ECPA) w Barcelonie. Hasło przewodnie tegorocznej edycji, „Rolnictwo Precyzyjne: Rzeczywistość dla Każdego”, trafnie oddało charakter wydarzenia, które skoncentrowane było na praktycznych zastosowaniach, dostępności i skalowalności nowoczesnych technologii w rolnictwie. Konferencja zgromadziła czołowych naukowców, inżynierów i praktyków z całego świata, stanowiąc kluczowe forum wymiany wiedzy na temat najnowszych trendów w sektorze rolnictwa precyzyjnego. Na konferencji głównie poruszane były tematy związane z szeroko rozumianą sztuczną inteligencją (AI), która przestała być niszową ciekawostką, a stała się fundamentalną technologią przenikającą niemal każdy aspekt Rolnictwa 4.0. Algorytmy AI są wykorzystywane do analizy obrazów z dronów i satelitów w celu identyfikacji chorób i szkodników (prezentacje J. Tardaguili, O. Babura), predykcji plonów (B. Javed), a także do sterowania autonomicznymi opryskiwaczami w czasie rzeczywistym (Y. Ampatzidis). Kluczowym celem jest automatyzacja procesów decyzyjnych i wykonawczych. Podczas konferencji można było zaobserwować, że nastąpił wyraźny postęp w rozwoju i wdrażaniu autonomicznych systemów naziemnych (UGV) i powietrznych (UAS). Sesje poświęcone robotyce koncentrowały się na konkretnych zastosowaniach, takich jak precyzyjne odchwaszczanie (T. Biardeau, A. Barreto Alcántara), zbiór owoców (C. Asenjo-Madrigal) czy współpraca rojów robotów naziemnych i dronów (S. Bhandari). Pokazuje to dojrzałość technologii i jej przechodzenie od fazy badawczej do komercjalizacji. Jednym z dominującym paradygmatem była fuzja danych z różnych źródeł w celu uzyskania pełnego obrazu stanu gospodarstwa. Łączone są dane z: sensorów proksymalnych (naziemnych), np. do analizy składu i wilgotności gleby (A. Cambouris), dronów (UAS), wyposażonych w kamery multispektralne, hiperspektralne i czujniki LiDAR (H.F. Murcia Moreno, C. Hütt) czy satelitów (głównie z programu Copernicus – Sentinel-2), wykorzystywanych do monitorowania upraw na dużą skalę (M. Aboutalebi, X. Torrent). Konferencja wyraźnie pokazała, że samo zbieranie danych już nie wystarcza. Główny nacisk kładziony jest na ich przetwarzanie w celu tworzenia praktycznych narzędzi wspomagających decyzje (DSS). Rozwijane są aplikacje mobilne (D. Sarri, S.F. Di Gennaro), platformy do generowania map zmiennego dawkowania (VRT) nawozów (R. Dainelli) oraz systemy wczesnego ostrzegania przed ryzykiem chorób czy agrofagów (G. Vellidis). Równolegle do rozwoju technologicznego, coraz większą wagę przykłada się do barier wdrożeniowych. Wykład Pana prof. Laurensa Klerkxa („Poza sensorami: Ludzkie wyzwania w skutecznym wdrażaniu rolnictwa precyzyjnego”) oraz liczne sesje poświęcone ekonomii (prowadzone przez V. Pitsyka) i adopcji (G. Maesano, L. Pichon) podkreślały, że kluczem do sukcesu jest nie tylko zaawansowanie techniczne, ale również rentowność (ROI), łatwość obsługi oraz zaufanie rolników do nowych rozwiązań. Program konferencji był bogaty i obejmował kilkadziesiąt równoległych sesji. Obszar dotyczący precyzyjnej ochrony roślin był jednym z najliczniej prezentowanych. Główne kierunki badań jakie pokazano na konferencji to rozwój inteligentnych opryskiwaczy o zmiennej dawce (VRA), które na podstawie map aplikacyjnych lub danych z sensorów w czasie rzeczywistym dostosowują ilość aplikowanego środka do potrzeb roślin. Szczególną uwagę poświęcono uprawom sadowniczym i winorośli (prezentacje E. Gila, H. Jeona). Dyskutowano nad przewagą różnych systemów sterowania opryskiem (np. PWM vs. regulacja ciśnienia) oraz nad wpływem technologii na ograniczanie znoszenia cieczy roboczej (J.P. Douzals, M. Pérez-Ruiz). Sesje z tego zakresu pokazały dojrzałość technologii satelitarnych (głównie Sentinel-2) do monitorowania wskaźnika NDVI, szacowania biomasy i kondycji upraw na dużą skalę (X. Torrent, A. Veloso). W zakresie sensorów proksymalnych i dronowych dominowały zastosowania obrazowania hiperspektralnego i danych LiDAR do precyzyjnego modelowania 3D sadów i winnic (H.F. Murcia Moreno, A. Dib), oceny stresu wodnego (L. Sandonís-Pozo) oraz wczesnego wykrywania chorób (E. Lord, P. Castro-Valdecantos). Prezentowano zaawansowane systemy wizyjne oparte na AI do wykrywania przeszkód (T. Biardeau) i precyzyjnej nawigacji. Dużo uwagi poświęcono robotom do zadań specjalistycznych, takich jak zbiór owoców (C. Asenjo-Madrigal, C. Ortiz) czy monitorowanie upraw w szklarniach (J.H. Lin). Badania te koncentrowały się na zwiększaniu autonomii i inteligencji maszyn. Przedstawiono również wyniki doświadczeń przeprowadzonych w gospodarstwach. Badanie te podkreśliły znaczenie walidacji technologii w warunkach polowych. Prezentowano wyniki wieloletnich eksperymentów dotyczących zmiennego dawkowania nasion (A. Vigo-Morancho), nawozów (M. Videgain, Y. Li), a także tworzenia stref zarządzania (MZ) na podstawie map plonów (J. Bueno). Celem było tworzenie prostych i wiarygodnych metodyk, które mogą być łatwo wdrożone przez rolników (L. Longchamps). Analizowano czynniki ekonomiczne i psychologiczne wpływające na decyzje rolników o inwestycji w nowe technologie. Badania dotyczyły m.in. rentowności systemów automatycznego prowadzenia (J.R. McFadden), wpływu wielkości gospodarstwa na opłacalność robotyzacji (O. Spykman) oraz roli zaufania i transparentności w procesie adopcji sztucznej inteligencji AI (M. Schieck) Wykłady otwierające każdy dzień konferencji nadały ton dyskusjom i wskazały na strategiczne kierunki rozwoju sektora rolnego: W swojej mowie Eric Liégeois (Komisja Europejska, DG SANTE) podkreślił nierozerwalny związek między rozwojem technologii a legislacją UE. Zaznaczył, że inteligentne rolnictwo jest postrzegane jako kluczowe narzędzie do realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu, ale jego rozwój musi iść w parze z tworzeniem odpowiednich, wspierających ram prawnych. Z kolei Prof. Laurens Klerkx (Uniwersytet w Wageningen) zwrócił uwagę, że największe wyzwania nie leżą już tylko w sferze technicznej, ale w czynniku ludzkim. Wskazał, że skuteczne wdrożenie rolnictwa precyzyjnego wymaga zrozumienia potrzeb rolników, budowania zaufania i zapewnienia odpowiedniego wsparcia technicznego i edukacyjnego. Pan Prof. Jörg Dörr (Uniwersytet w Kaiserslautern) przedstawił fascynującą, ale i pełną wyzwań wizję przyszłości opartej na sztucznej inteligencji (AI) i współdzieleniu danych. Wskazał na ogromny potencjał, ale także na ryzyka związane z własnością danych, cyberbezpieczeństwem i potrzebą tworzenia standardów interoperacyjności. Konferencja ECPA 2025 jednoznacznie pokazała, że rolnictwo precyzyjne weszło w fazę dojrzałości. Dominującym paradygmatem jest integracja AI, robotyki i wieloźródłowych danych sensorycznych w celu tworzenia zautomatyzowanych systemów wspomagania decyzji. Wyzwania przenoszą się z płaszczyzny „czy technologia działa?” na „jak sprawić, by była opłacalna, dostępna i użyteczna dla każdego rolnika?”.
Sprawozdanie z wyjazdu zagranicznego Langlau / Niemcy
Termin wyjazdu: 29.06.2025-03.07.2025 Cel wyjazdu: Udział w konferencji międzynarodowej “Meeting of the Scientific-Technical Commission, I.H.G.C.” W dniach 29.06. – 03.07.2025 w Langlau w Niemczech odbyła się konferencja „Meeting of the Scientific-Technical Commission, I.H.G.C.” Tematyka konferencji dotyczyła wykorzystania chmielu w aspekcie badań naukowych oraz zastosowania w praktyce surowca chmielowego. W konferencji uczestniczyło 77 osób, w tym naukowcy, plantatorzy i przedstawiciele branży piwowarskiej z 16 krajów świata. Wydarzenie rozpoczęło się 29.06.25 spotkaniem integracyjnym uczestników tzw. „Ice-breaker”. Kolejnego dnia odbyła się sesja plenarna poprzedzona powitaniem gości przez przewodniczącego I.H.G.C. Floriana Weihrauch. W ramach konferencji uczestnicy wysłuchali 33 wykładów pogrupowanych w 11 sesji, a dotyczyły one hodowli chmielu, genetyki, uprawy, fitopatologii, wpływu stresów abiotycznych, chorób i szkodników, pozostałości pestycydowych oraz cech użytkowych roślin i surowca. Podczas odbywającej się drugiego dnia sesji posterowej uczestnicy konferencji zaprezentowali zgromadzonym ustnie treść 15 plakatów, w tym dr Anna Czubacka zaprezentowała plakat: „Bitter acid synthesis in aroma and bitter hop under reduced nitrogen fertilisation”, natomiast dr hab. Anna Trojak-Goluch przedstawiła poster „Hop breeding in Poland – recent achievements”. W dniu 01.07.2025 uczestnicy wydarzenia mieli możliwość przebywać w obszarze Spalt – jednym z tradycyjnych regionów uprawy chmielu na świecie, zwiedzić firmę Hopfenverwertungsgenossenschaft (HVG) Spalt, zajmującą się skupem i przechowalnictwem surowca chmielowego, oraz wizytować gospodarstwo rolne trudniące się uprawą chmielu ekologicznego na obszarze 53 ha. Konferencja zakończyła się uroczystą kolacją w hotelu „Strandhotel Seehof”, Langlau, Bawaria podczas, której uczestnicy mieli możliwość wymiany wiedzy, spostrzeżeń i nawiązywania kontaktów z uczestnikami spotkania. Udział przedstawicieli Instytutu w wydarzeniu podkreślił znaczenie Polski w hodowli chmielu i produkcji surowca chmielowego na arenie międzynarodowej.
Wspomnienia – prof. dr hab. Jerzy Borowiecki (1935-2025)
**Zajawka do tekstu „Wspomnienia – prof. dr hab. Jerzy Borowiecki (1935–2025)”**
Wybitny uczony, profesor Jerzy Borowiecki, przez całe życie oddany był nauce i rozwojowi polskiego rolnictwa, kształtując kolejne pokolenia badaczy oraz wprowadzając nowatorskie rozwiązania w uprawie roślin pastewnych. Jego bogaty dorobek naukowy i zaangażowanie w działalność międzynarodową na trwałe wpisały się w historię Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach oraz polskiej nauki rolniczej.
Klimatyczny bilans wodny od 11 maja do 10 lipca 2025 roku (R6)
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, w szóstym okresie raportowania — od 11 maja do 10 lipca — stwierdzono znaczne zmniejszenie w tym okresie raportowania obszarów gleb zagrożonych suszą. Mimo to, na mniejszych obszarach nadal wystąpiły warunki suszy rolniczej dla upraw: zbóż jarych, zbóż ozimych, krzewów owocowych, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, rzepaku i rzepiku oraz roślin strączkowych. Największy zasięg obszarów zagrożonych suszą, mający wpływ na dotychczasowe analizy, odnotowano w przypadku upraw rzepaku i rzepiku — kryterium suszy zostało spełnione w 73 gminach, z czego w województwie lubuskim w 35 gminach, w zachodniopomorskim w 23 gminach, a w wielkopolskim w 15 gminach. W przypadku zbóż jarych kryterium suszy zostało spełnione w 8 gminach w Polsce — w województwie lubuskim (5 gmin) oraz zachodniopomorskim (3 gminy). Podobnie dla upraw krzewów owocowych warunki suszy odnotowano w 6 gminach: po 3 w województwach lubuskim i zachodniopomorskim. Dla kukurydzy, zarówno na ziarno, jak i na kiszonkę, kryterium suszy zostało spełnione w 3 gminach — w zachodniopomorskim (2 gminy) i lubuskim (1 gmina). W przypadku zbóż ozimych oraz roślin strączkowych susza rolnicza wystąpiła w jednej gminie w województwie zachodniopomorskim. Podsumowanie Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie obszarów zagrożonych suszą rolniczą w 2025 roku, uwzględniające analizę szóstego okresu raportowania, obejmującą warunki meteorologiczne oraz wymagania wodne roślin określane na podstawie klimatycznego bilansu wodnego (KBW), dla okresu od 21 marca do 10 lipca 2025 roku. W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono dotychczas na obszarze 392 gmin, co stanowi 16% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 3,6% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż jarych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (70% gmin w województwie), kujawsko-pomorskim (57% gmin ), lubuskim (66% gmin), wielkopolskim (39% gmin), łódzkim (43% gmin), mazowieckim (>2% gmin), podlaskim (2% gmin), opolskim (3% gmin) oraz śląskim (<1%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów w uprawach zbóż – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę –w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: lubuskim (26%) oraz zachodniopomorskim (19%) (Tabela 1). Tabela 1. Zasięg suszy w uprawach zbóż jarych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 10 lipca Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 82 56,9 6,1 lubuskie 82 54 65,9 26,4 łódzkie 177 76 42,9 7,9 mazowieckie 314 8 2,6 0,3 opolskie 71 2 2,8 0,3 podlaskie 119 2 1,7 0,0 śląskie 167 1 0,1 0,0 wielkopolskie 226 88 38,9 6,9 zachodniopomorskie 113 79 69,9 19,3 Polska 2479 392 15,8 3,6 W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 260 gmin, co stanowi ponad 10% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 1,9% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów zbóż ozimych odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (66% gmin w województwie), lubuskim (51%), kujawsko-pomorskim (40%), wielkopolskim (28%), łódzkim (13%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określonyz uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: lubuskim (13%) oraz zachodniopomorskim (11%) (Tabela 2). Tabela 2. Zasięg suszy w uprawach zbóż ozimych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 10 lipca Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 57 39,6 3,5 lubuskie 82 42 51,2 12,8 łódzkie 177 23 13,0 2,1 wielkopolskie 226 63 27,9 4,8 zachodniopomorskie 113 75 66,4 11,0 Polska 2479 260 10,5 1,9 W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 110 gmin, co stanowi 4,4% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 0,7% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (32%), lubuskim (44%), wielkopolskim (4%), łódzkim (15%), opolskim (1%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwie lubuskim (13%) (Tabela 3). Tabela 3. Zasięg suszy w uprawach krzewów owocowych w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 10 lipca Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] lubuskie 82 36 43,9 13,0 łódzkie 177 27 15,3 0,9 opolskie 71 1 1,4 0,1 wielkopolskie 226 10 4,4 0,4 zachodniopomorskie 113 36 31,9 2,3 Polska 2479 110 4,4 0,7 W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 176 gmin, co stanowi 7,1% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 1,2% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone znacznymi stratami plonów truskawek odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (58%), lubuskim (40%), wielkopolskim (18%), kujawsko-pomorskim (17%), łódzkim (6%). Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (8%) oraz lubuskim (8%) (Tabela 4). Tabela 4. Zasięg suszy w uprawach truskawek w 2025– analiza obejmuje okres do 30 czerwca 2025 Województwo Liczba gmin ogółem Liczba gmin zagrożonych Udział gmin zagrożonych [%] Udział powierzchni zagrożonej [%] kujawsko-pomorskie 144 25 17,4 0,9 lubuskie 82 33 40,2 8,6 łódzkie 177 11 6,2 1,3 wielkopolskie 226 41 18,1 2,6 zachodniopomorskie 113 66 58,4 8,5 Polska 2479 176 7,1 1,2 W uprawach kukurydzy na ziarno warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 27 gmin, co stanowi 1,09% ogólnej liczby gmin w kraju. Udział powierzchni gruntów zagrożonych suszą w przypadku tej uprawy oszacowano na 0,12% całkowitej powierzchni gruntów rolnych w Polsce. Obszary zagrożone stratami plonów odnotowano w województwach: zachodniopomorskim (6%) oraz lubuskim (24%) a ich udział powierzchni zagrożonej stratami plonów – określony z uwzględnieniem podatności gleb na suszę – w stosunku do powierzchni potencjalnie zagrożonej wynosił w województwie lubuskim (3,6%) oraz w województwie zachodniopomorskim 0,23% (Tabela 5). Tabela 5. Zasięg suszy w uprawach kukurydzy na ziarno w 2025 roku – analiza obejmuje okres do 10
