W sobotę, 13 czerwca 2026 roku, Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy zrealizował program popularyzacji nauki podczas 29. Pikniku Naukowego Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik. Stoisko Instytutu zlokalizowane było w Strefie Życia na koronie stadionu PGE Narodowy w Warszawie. Pomimo niesprzyjających warunków atmosferycznych, wydarzenie odnotowało frekwencję na poziomie 38 tysięcy odwiedzających, co pozwoliło na osiągnięcie spektakularnych efektów związanych z popularyzacją wiedzy z zakresu nauk rolniczych i środowiskowych dla bardzo szerokiego grona odbiorców. Statystyki Pikniku Naukowego to również: 650 pokazów w 168 piknikowych namiotach, swoje projekty zaprezentowało 133 instytucji z kraju i zagranicy.
Prezentacja tak szerokiego spektrum zagadnień była wynikiem długofalowego procesu organizacyjnego – formalnego zgłoszenia kompletnego projektu edukacyjnego dokonano w październiku ubiegłego roku. Działalność Instytutu, obejmująca technologie uprawy roślin, zrównoważone strategie nawożenia, badanie, monitorowanie i ochronę gleb, ich żyzność, rolę mikroorganizmów oraz innowacje w zakresie klasyfikacji i rekultywacji gruntów, została przedstawiona w formie ośmiu dedykowanych bloków tematycznych – aktywności.
Merytoryczny program stoiska zrealizowało 18 prowadzących – pracowników naukowo-badawczych Instytutu, reprezentujących poszczególne zakłady:
- Magia Barw i Rozdzielania – Chromatografia dla Dzieci
- Prowadzący: dr Jarosław Mołdoch (pomysł aktywności), mgr Agata Soluch, mgr Sylwia Pawelec,
- Jednostka: Zakład Fitochemii
- Zakres merytoryczny: Demonstracja mechanizmów rozdziału mieszanin wieloskładnikowych (chromatografia barwników liści oraz markerów) jako odniesienie do zaawansowanych technik analitycznych stosowanych w laboratoriach fitochemicznych.
- Prezentacja pieczywa przygotowanego z wykorzystaniem mąki nasion wybranych gatunków roślin bobowatych
- Prowadzący: prof. dr hab. Jerzy Księżak (pomysł aktywności), dr Jolanta Bojarszczuk, prof. IUNG-PIB
- Jednostka: Zakład Uprawy Roślin i Jakości Plonu (NUR)
- Zakres merytoryczny: Upowszechnianie wiedzy o żywności funkcjonalnej; prezentacja i degustacja pieczywa z dodatkiem mąki z roślin bobowatych połączona z analizą ich wskaźników prozdrowotnych i roli w płodozmianie.
- Mikrożycie w glebie – bioróżnorodność środowiska glebowego
- Prowadzący: prof. dr hab. Anna Gałązka (pomysł aktywności), dr Monika Kozieł, mgr Jarosław Ciepiel
- Jednostka: Zakład Mikrobiologii (NMI)
- Zakres merytoryczny: Pokazy mikroskopowe struktur bakteryjnych i grzybowych odpowiedzialnych za budowanie biologicznej żyzności gleby oraz utrzymanie stabilności agroekosystemów.
- Co kryje mikrokosmos? Niewidzialne królestwo grzybów
- Prowadzący: dr Marcin Przybyś (pomysł aktywności), dr Hanna Przybyś
- Jednostka: Zakład Biotechnologii i Hodowli Roślin (NBH)
- Zakres merytoryczny: Analiza roli grzybów mikroskopowych (bezkapeluszowych) w procesach rozkładu materii organicznej oraz ich wykorzystania w biotechnologii roślin.
- Prezentacja możliwości wykorzystania właściwości prozdrowotnych ziarna owsa i jego przetworów w przemyśle spożywczym i żywieniu człowieka
- Prowadzący: dr hab. Danuta Leszczyńska, prof. IUNG-PIB (pomysł aktywności)
- Jednostka: Zakład Uprawy Roślin i Jakości Plonu (NUR)
- Zakres merytoryczny: Analiza porównawcza składu chemicznego, wartości dietetycznej oraz właściwości sensorycznych produktów owsianych i ciastek funkcjonalnych.
- Mikrożycie dla życia – bakterie sprzymierzeńcami rolnika
- Prowadzący: dr hab. Karolina Furtak (pomysł aktywności), dr Sylwia Siebielec
- Jednostka: Zakład Mikrobiologii (NMI)
- Zakres merytoryczny: Praktyczne eksperymenty ilustrujące działanie biopreparatów bakteryjnych w rolnictwie zrównoważonym (stymulacja wzrostu, ochrona roślin, bioremediacja gruntów).
- Pod powierzchnią życia: odkrywamy sekrety podglebia!
- Prowadzący: mgr Piotr Jurga (pomysł aktywności), mgr Magdalena Woźniakowska, dr Jacek Niedźwiecki, dr hab. Guillaume Debaene, prof IUNG
- Jednostki: Zakład Geomatyki (NGE) oraz Zakład Gleboznawstwa i Analiz Środowiskowych (NGŚ)
- Zakres merytoryczny: Interdyscyplinarna prezentacja struktury profilu glebowego ze szczególnym uwzględnieniem podglebia, jego roli w retencji wodnej oraz powiązań z procesami agrometeorologicznymi.
- Pierwiastki przyszłości – dlaczego nasze telefony potrzebują skarbów z Ziemi?
- Prowadzący: dr Dominika Gmur (pomysł aktywności)
- Jednostka: Zakład Gleboznawstwa i Analiz Środowiskowych (NGŚ)
- Zakres merytoryczny: Omówienie geochemicznego występowania pierwiastków ziem rzadkich, ich funkcji w urządzeniach elektronicznych oraz technologicznych aspektów recyklingu elektrośmieci.
Należy podkreślić, że pierwotnie w programie Instytutu znajdowało się 11 aktywności, które musiały zostać ograniczone do 8 ze względu na zbyt małą przestrzeń ofertowaną wystawcom.
Za koordynację logistyczną i techniczną całego przedsięwzięcia odpowiadali mgr Marek Bany oraz mgr Magdalena Świątek z Działu Komunikacji Nauki oraz koordynator Pikniku Naukowego z ramienia IUNG-PIB – dr Monika Kowalik z kierownik Działu Komunikacji Nauki.
Aktywność popularyzatorska na 29. Pikniku Naukowym pozwoliła na bezpośrednie przedstawienie profilu badawczego IUNG-PIB szerokiemu gronu odbiorców, realizując statutowe zadania Instytutu w zakresie upowszechniania wiedzy.
Naszymi aktywnościami zainteresowały się również inne instytucje i media. Prezentacja aktywności na stanowisku Centrum Nauki Kopernik „Co kryje mikrokosmos? Niewidzialne królestwo grzybów.” niestety nie doszła do skutku ze względu na zalanie studia przez ulewny deszcz, który regularnie odwiedzał Piknik.
Dr Dominika Gmur dostała szansę poszerzenia naszego grona odbiorców o słuchaczy radiowej „Czwórki” (Polskie Radio Czwórka) odpowiadając na pytania dotyczące pierwiastków ziem rzadkich i zapraszając na stanowisko Instytutu.
https://www.facebook.com/share/v/1buaZRqyf5/
Strona wydarzenia prowadzona przez głównego organizatora Centrum Nauki Kopernik:
https://pikniknaukowy.pl/
Dziękujemy wszystkim, którzy nie wystraszyli się kapryśnej pogody i odwiedzili stanowisko naszego Instytutu na tegorocznym Pikniku!
