Termin wyjazdu: 1–3 czerwca 2026r.
Cel wyjazdu: Celem udziału w warsztatach było pogłębienie wiedzy na temat praktycznego wykorzystania wyników ewaluacji do ulepszania bieżącej realizacji Wspólnej Polityki Rolnej oraz do przygotowania ex ante assessment na potrzeby kolejnego okresu WPR 2028–2034. Istotnym motywem uczestnictwa było również zebranie dobrych praktyk w zakresie organizacji procesu follow-up rekomendacji ewaluacyjnych w administracji publicznej oraz wzmocnienie kontaktów roboczych z przedstawicielami instytucji zarządzających, agencji płatniczych, sieci WPR i ewaluatorów z innych państw członkowskich. Warsztaty wpisują się w bieżące zadania związane z ewaluacją Planu Strategicznego WPR oraz przygotowaniem się do dyskusji nad kształtem polityki po 2027 r.
Warsztaty (Good Practice Workshop: Use of evaluations for improving policy and for ex ante assessments to prepare the next CAP) zorganizowane były przez European Evaluation Helpdesk for the CAP. Gospodarzami spotkania były fińskie Ministerstwo Rolnictwa i Leśnictwa oraz fińska Krajowa Sieć WPR. Tematem tegorocznych warsztatów było omówienie roli ewaluacji jako narzędzia poprawy efektów polityki oraz źródła dowodów dla ex ante oceny przyszłych rozwiązań. W trakcie spotkania podkreślano, że wyniki ewaluacji – zarówno bieżących, jak i ex post – mogą prowadzić do konkretnych usprawnień w realizacji WPR, wzmacniać skuteczność i efektywność interwencji oraz przyczyniać się do poprawy ładu zarządczego. Szczególnie zaakcentowano „podwójne wyzwanie” państw członkowskich, polegające z jednej strony na konieczności skutecznej realizacji, monitorowania i ewaluacji Planów Strategicznych WPR 2023–2027, a z drugiej – na równoległym przygotowywaniu się do kolejnego cyklu programowania w kontekście trwającej debaty o WPR po 2027 roku.
Program warsztatów obejmował wystąpienia wprowadzające przedstawicieli DG AGRI dotyczące roli ewaluacji w doskonaleniu wdrażania WPR oraz w przygotowaniu kolejnego okresu programowania. Zaprezentowano ponadto stan zaawansowania mechanizmów follow-up rekomendacji ewaluacyjnych w państwach członkowskich na podstawie informacji zebranych przez European Evaluation Helpdesk for the CAP. Istotnym elementem programu były przykłady z państw członkowskich, w szczególności prezentacja doświadczeń Litwy w przechodzeniu od wniosków z PROW do mechanizmów follow-up w Planie Strategicznym WPR oraz przykład Szwecji pokazujący, w jaki sposób systematycznie śledzić i wdrażać ustalenia ewaluacyjne. Uzupełnieniem części prezentacyjnej była praca w grupach, poświęcona organizacji procesu wykorzystania ewaluacji (w tym aspektom zarządzania, danych i zaangażowania interesariuszy) oraz powiązaniu wyników ewaluacji z przygotowaniem ex ante dla WPR po 2027 roku. Z perspektywy polskiej administracji i systemu ewaluacji Planu Strategicznego WPR szczególnie istotne były wnioski dotyczące lepszego powiązania planów ewaluacji z procesami zarządczymi i decyzyjnymi. Podkreślano, że rekomendacje ewaluacyjne powinny być w sposób systematyczny włączane do przeglądów wdrażania oraz do propozycji zmian Planów Strategicznych, z jasno określonym podziałem odpowiedzialności za ich realizację. Zwrócono również uwagę na potencjał wykorzystania syntetycznych raportów EU CAP Network, w tym dotyczących ex ante ewaluacji i wdrażania planów ewaluacji CSP, jako punktu odniesienia przy przeglądzie krajowych rozwiązań. Dyskusje podczas warsztatów potwierdziły znaczenie możliwie wczesnego rozpoczęcia przygotowań do WPR po 2027 r., z wykorzystaniem wniosków z dotychczasowych ewaluacji WPR 2014–2022 oraz wstępnych rezultatów ewaluacji Planów Strategicznych 2023–2027.
Udział w warsztatach umożliwił bezpośrednią wymianę doświadczeń z przedstawicielami instytucji z innych państw członkowskich oraz lepsze rozpoznanie rozwiązań stosowanych w zakresie monitorowania wdrażania rekomendacji. W trakcie pracy w grupach roboczych omawiano m.in. sposoby dokumentowania działań następczych (np. poprzez „tracking tables” dla rekomendacji), formy współpracy między instytucjami zarządzającymi, agencjami płatniczymi i ewaluatorami, a także rolę krajowych sieci WPR jako platformy dialogu i upowszechniania wyników ewaluacji.
Wyniki warsztatów zostaną wykorzystane w bieżących i planowanych pracach analitycznych i sprawozdawczych dotyczących wdrażania Planu Strategicznego WPR oraz przygotowania do kolejnego okresu programowania.
